موقعیت جغرافیائی و طبیعی ترکیه (بخش اول)

ترکیه کشوری است که با 49 میلیون نفر جمعیت و 780576 کیلومتر مربع مساحت در غرب قاره آسیا واقع شده است. این کشور از شمال شرقی به اتحاد جماهیر شوروی (با 160 کیلومتر مرز مشترک)، از شمال به دریای سیاه، از شمال غربی به یونان (با 212 کیلومتر مرز مشترک) و بلغارستان (با 269 کیلومتر مرز مشترک) و دریای مرمره، از مغرب به دریای اژه، از جنوب غربی به دریای مدیترانه، از جنوب به خاک سوریه (با 877 کیلومتر مرز مشترک)، از جنوب شرقی به خاک عراق (با 321 کیلومتر مرز مشترک) و از مشرق به خاک جمهوری اسلامی ایران (با 454 کیلومتر مرز مشترک) محدود می‌شود. کشور ترکیه کمترین مرز زمینی را در ناحیه شمال غربی با بلغارستان و بیشترین مرز زمینی را در ناحیه جنوب با سوریه دارد. این کشور تنها عضو پیمان نظامی «ناتو» است که با شوروی مرز مشترک دارد. ترکیه از نظر جمعیت نوزدهمین و از نظر مساحت سی و پنجمین کشور جهان بشمار می‌آید. طول مرزهای آبی ترکیه 6000 و طول مرزهای خاکی این کشور 2753 کیلومتر میباشد. قسمت اعظم خاک ترکیه را کوهستانهای مرتفع و فلاتهای متعدد در بر گرفته است. مهمترین رشته کوههای ترکیه عبارتند از: توروس ـ آنتی‌ توروس ـ پونتین ـ آرارات و... جلگه‌های ترکیه عمدتاً در ناحیه اروپائی و در کنار دریای سیاه در شمال کشور واقع شده‌اند. در ترکیه رودهای فراوانی جریان دارند از جمله دجله، فرات؛ (که ادامه آنها وارد خاک عراق میشود) قزل‌ ایرماق، سبحان، سقاریه، مندرس، جیحان، کوپرو. ترکیه دارای جزائر فراوانی است که مهترین آنها به زبان محلی اوزون، گوکجه، علی‌بی، مرمرۀ بزچه، تورکالی و... میباشد
در ترکیه جنگلهای زیادی وجود دارد و آب و هوای آن کشور نیز معتدل و مرطوب است. قله آرارات با 1565 متر بلندترین نقطه ترکیه و دریاچه وان با 3676 کیلومتر مربع وسعت پهناورترین دریاچه آن کشور ورود فرات با 2696 کیلومتر طول، طویلترین راه آبی را در ترکیه تشکیل می‌دهند. البته بیشترین طول رودخانه‌های پرآب دجله و فرات در خاک عراق جاری میباشد.
43 درصد مردم ترکیه ساکن شهرها و 57 درصد ساکن روستاها هستند. پرجمعیت‌ترین شهر ترکیه پس از پایتخت استانبول نام دارد که در حدود 16 درصد کل جمعیت کشور را در خود جای داده است. در ترکیه میزان تولد 6/39 در هزار، میزان مرگ‌ومیر 5/13 در هزار،‌ میزان رشد جمعیت 3% در سال میزان تراکم جمعیت 61 نفر در هر کیلومتر مربع و میزان مرگ‌ومیر طبیعی کودکان 145 نفر در هر 1000 مورد تولد میباشد. طبق آماری که در سال جاری از سوی «صندوق کمکهای اضطراری بین‌المللی سازمان ملل متحد برای کودکان» موسوم به «یونیسف» انتشار یافت، در ترکیه در هر 1000 مورد تولد نوزادان 110 نفر تا قبل از رسیدن به سن یک سالگی می‌میرند. (این آمار در 1339 هجری شمسی به 190 نفر در هر 1000 مورد تولد میرسید) طبق این آمار در ترکیه سالانه 29000 کودک بر اثر نارسائیها و محرومیتهای پزشکی و ابتلا به بیماریهای کزاز، سرخک و سیاه‌سرفه جان می‌سپارند. از این رقم 8000 نفر مربوط به کزاز، 16000 نفر مربوط به سرخک و 5000 نفر مربوط به سیاه‌سرفه میباشد. مردم ترکیه عموما سفیدپوست هستند 90 درصد آنها ترک، ‌7 درصد آنها کرد، 2/1 درصد آنها عرب و بقیه اکثراً یونانی، ارمنی و یهودی هستند. 99 درصد آنها مسلمان هستند. زبان ترکی و کردی و خط لاتین در آن کشور رائج است. تا قبل از تاسیس جمهوری در 1302 هجری شمسی الفبای زبان ترکی، عربی بود و کلمات فارسی بسیاری در آن بکار میرفت و زبان رسمی دربار عثمانی نیز فارسی بود. اما بدستور آتاتورک بنیانگذار جمهوری ترکیه خط این کشور از عربی به لاتین تغییر یافت. خط کنونی ترکیه دارای 29 حرف میباشد و کتابهای موجود در ترکیه و اکثر نشریات آن به خط کنونی یعنی لاتین منتشر می‌گردد.
پایتخت ترکیه آنکارا نام دارد که بیش از 2 میلیون جمعیت کشور را در خود جای داده است. پس از آن بترتیب پرجمعیت‌ترین شهرهای آن کشور استانبول، ازمیر، آدانا و بورسا نام دارند. مهمترین بنادر ترکیه بندر استانبول در کنار دریای مرمره، بندر ازمیر در کناره دریای اژه بندر سامسون در کنار دریای سیاه و بندر مرسین در کناره دریای مدیترانه میباشد.