ترکیه؛ دروازه صادرات گاز طبیعی ایران

ایران با داشتن حدود 6/26 تریلیون مترمکعب ذخایر شناخته شده گاز طبیعی که بالغ بر 17 درصد کل ذخایر گازی قابل شناسایی جهان را شامل می‌شود، به عنوان دومین دارنده ذخایر گاز طبیعی بشمار می‌رود و در بین کشورهای عضو اوپک و خاورمیانه بیشترین منابع گاز را به خود اختصاص داده است.
با این حال هنوز نتوانسته‌ایم از این منابع خدادادی بهره‌برداری بهینه داشته باشیم، هر چند مسئولان وزارت نفت و شرکت ملی گاز عقیده دارند که می‌توانند میزان بهره‌برداری از منابع گازی کشور را به حدود دو برابر میزان فعلی برسانند.
صادرات گاز طبیعی به دیگر کشورها می‌تواند، کشورمان را در رسیدن به اهداف توسعه همه‌جانبه یاری دهد. در همین زمینه صادرات گاز طبیعی به کشور ترکیه اولین گام بزرگ بعد از پیروزی انقلاب اسلامی بشمار می‌رود.
با توجه به اینکه صادرات گاز تحت پوشش هیچ پروتکل و تعهدات بین‌المللی و یا سازمانی مانند اوپک قرار ندارد،
بدین لحاظ با توجه به حجم ذخایر گاز طبیعی قابل توجه کشورمان (6/26 تریلیون مترمکعب) سرمایه‌گذاری برای استحصال هرچه بیشتر آن و صدور به کشورهای همسایه و حتی اروپا امری ضروری است.
به گفته مهندس بیژن زنگنه وزیر نفت با اجرای هر یک از مراحل یک تا 8 طرح توسعه میدان گازی پارس جنوبی توان تولید گاز طبیعی کشور به میزان 25 میلیون مترمکعب در روز افزایش می‌یابد.
وی ظرفیت تولید فازهای 2 و 3 این میدان گازی را که در آینده نزدیک بطور رسمی مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرند 50 میلیون مترمکعب در روز عنوان کرد و گفت: فاز 2 پالایشگاه خانگیران خراسان با ظرفیت 15 میلیون مترمکعب در روز بزودی بهره‌برداری می‌شود.
زنگنه معتقد است که با به ثمر رسیدن دیگر فازهای توسعه میدان گازی پارس جنوبی، ایران توانایی کافی برای تأمین نیازهای داخلی، منطقه‌ای و همچنین بخش قابل ملاحظه‌ای از مصرف جهانی را به دست خواهد آورد.
وزیر نفت در مراسم رسمی انتقال گاز طبیعی ایران به ترکیه گفت: یکی از سیاستهای راهبردی جمهوری اسلامی ایران به ترکیه، صدور گاز طبیعی به این کشور است.
وی اراده مقامات عالیرتبه دو کشور ایران و ترکیه را در استفاده از گاز طبیعی یکی از اقدامات مهم و سرآغاز فصل جدیدی از همکاری‌های منطقه‌ای کشورمان با کشور دوست و برادر ترکیه برشمرد.
ارزش‌ ‌سرمایه‌گذاری صادرات گاز طبیعی به ترکیه
مهندس حمدالله محمدنژاد معاون وزیر نفت و مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران ارزش سرمایه‌گذاری برای اجرای مراحل مربوط به مطالعه طراحی، احداث خطوط انتقال گاز، ایستگاههای تقویت فشار گاز، ایستگاه اندازه‌گیری گاز مرز بازرگان و سایر تأسیسات جانبی طرح که همه طبق استاندارهای بین‌المللی توسط شرکت ملی گاز صورت گرفته بالغ بر 1860 میلیون دلار اعلام کرد.
به گفته وی ایستگاه اندازه‌گیری بازرگان ظرفیت اندازه‌گیری و ارسال روزانه تا 40 میلیون مترمکعب گاز طبیعی را دارد.
در این ایستگاه دقیق‌ترین سیستم اندازه‌گیری کمی و کیفی گاز طبیعی برای تعیین ارزش حرارتی و سایر پارامترهای مورد نیاز قرارداد اصلی و موافقتنامه عملیاتی تعبیه شده است و اندازه‌گیریها به صورت خودکار انجام می‌شود. محمدنژاد در مراسم انتقال رسمی گاز طبیعی ایران به ترکیه همچنین گفت: شرکت ملی گاز ایران با درک اهمیت موضوع قرارداد و با احساس مسئولیتی خطیر و با اتکا به تجارب خود برای اجرای طرحهای مرتبط با صادرات گاز طبیعی، برنامه‌ریزی دقیق و فشرده‌ای را انجام داده است.
وی افزود: حاصل این تلاش‌ها، ایجاد شرایط لازم جهت تولید و انتقال گاز طبیعی از مبادی تولید به مرز بازرگان است.
آمار عملیات اجرای مدت قرارداد
به گفته محمدنژاد، افزایش ظرفیت پالایش گاز کشور به میزان 30 میلیون مترمکعب در روز، تکمیل خط لوله 56 اینچ سوم سراسری به طول 820 کیلومتر، احداث خط لوله 48 اینچ دوم آذربایجان به طول 540 کیلومتر، خط لوله 40 اینچ تبریز به بازرگان به طول 253 کیلومتر، 6 ایستگاه تقویت فشار گاز روی خطوط انتقال گاز و ایجاد ایستگاه اندازه‌گیری گاز بازرگان به ظرفیت نمایی 40 میلیون مترمکعب در روز از جمله طرحهای اجرا شده برای تحقق امر صادرات گاز طبیعی ایران به ترکیه است.
مدیرعامل شرکت ملی گاز درباره مدت قرارداد گفت: مدت قرارداد صدور گاز طبیعی ایران به ترکیه 25 سال است که با صادرات 3 میلیارد مترمکعب در سال شروع و در سال 2007 میلادی این رقم به 10 میلیارد مترمکعب خواهد رسید و تا سال 2026 میلادی ادامه دارد.
وی همچنین افزود: امکان افزایش حجم گاز طبیعی تحویلی ایران به ترکیه تا سقف 13 میلیارد مترمکعب در سال وجود دارد و این امر منوط به توافق طرفین است.
گازرسانی به 600 شهر کشور
محمدنژاد تعداد شهرها و روستاهای دارای گاز کشور را 385 شهر و 580 روستا عنوان کرد و گفت: هم‌اکنون بیش از 32 میلیون نفر (نزدیک به 5 درصد کل جمعیت کشور) از نعمت گاز بهره‌مند هستند و علاوه بر آن 35 نیروگاه و بیش از 3300 واحد صنعتی از سوخت گاز استفاده می‌کنند.
وی ابراز امیدواری کرد که ظرف 5 سال آینده حدوداً 15 میلیون نفر دیگر از هموطنان بتوانند از شبکه سراسری گاز طبیعی استفاده کنند و تعداد شهرهایی که متصل به این شبکه خواهند شد از مرز 600 شهر فراتر می‌رود.
وزیر انرژی ترکیه: ایران ارزانترین گاز را به ترکیه صادر می‌کند
زکی چاکان وزیر انرژی و منابع طبیعی ترکیه معتقد است ایران بهترین و ارزانترین گاز طبیعی را به ترکیه صادر می‌کند.
وی که در مراسم افتتاح رسمی صادرات گاز ایران به ترکیه سخن می‌گفت اضافه کرد: تقاضای ترکیه برای گاز ایران در 20 سال آینده به 6 برابر میزان کنونی افزایش خواهد یافت.
به گفته وی از طریق گاز طبیعی دریافتی ایران حدود 60 شهر، روستا و مراکز صنعتی ترکیه استفاده خواهند کرد.
وی با بیان اینکه ترکیه در طول 14 سال گذشته سرمایه‌گذاریهایی در خصوص احداث خطوط لوله گاز انجام داده است، در خصوص تأمین منابع گاز مورد نیاز کشور متبوعش از دیگر کشورها اظهار داشت: قراردادی با جمهوری آذربایجان در مارس 2001 منعقد شده است.
همچنین با ترکمنستان قراردادی امضاء کرده‌ایم که از سال 2003 گاز طبیعی از این کشور وارد می‌کنیم.
مدیرعامل شرکت بوتاش که نقش اصلی را در انتقال گاز طبیعی ایران به ترکیه ایفا می‌کند گفت: خط لوله صادرات گاز ایران به ترکیه می‌تواند روابط تجاری و بازرگانی میان دو کشور را ارتقاء دهد.
به گفته وی مناطقی از شمال، غرب و جنوب ترکیه از گاز طبیعی دریافتی از ایران استفاده خواهند کرد.
بهای گاز صادراتی به ترکیه
وزیر نفت درباره قیمت گاز صادراتی به ترکیه گفت: قیمت گاز طبیعی صادراتی به ترکیه طبق یک فرمول محاسبه می‌شود. بطوریکه از تقسیم قیمت نفت کوره در زمان حال بر قیمت این فرآورده در زمان عقد قرارداد ضریبی حاصل می‌شود که در قیمت پایه گاز ضرب و طبق آن بهای گاز طبیعی تعیین خواهد شد. هرچه این ضریب بیشتر باشد، قیمت گاز طبیعی صادراتی ایران افزایش می‌یابد.
وی قیمت هر مترمکعب گاز صادراتی ایران به ترکیه را در شرایط فعلی بیش از 11 سنت اعلام کرد و افزود: این قیمت، بهای ثابتی نیست و در هر سال، بارها مورد محاسبه قرار می‌گیرد، زیرا برای یک قرارداد 25 ساله نمی‌توان از ابتدا قیمت دائمی تعیین کرد.
صادرات گاز، خط لوله صلح و دوستی
وزیر نفت با اشاره به اینکه قیمت هر مترمکعب گاز صادراتی ایران به ترکیه در حال حاضر بیش از 11 سنت است، گفت: اولین سال شروع صادرات گاز طبیعی ایران به ترکیه سال 2001 میلادی است که باید 3 میلیارد مترمکعب گاز صادر می‌شد.
همچنین امسال (سال 2002 میلادی) دومین سال اجرای این قرارداد است. حجم گاز صادراتی ایران به ترکیه 4 میلیارد مترمکعب خواهد بود.
زنگنه همچنین گفت: اگر خط لوله گاز به جایی کشیده شود، خط لوله صلح،‌ دوستی و پایداری است و منفعت هر دو کشور را دربر دارد.