وحدت اصولگرایان و آسیب‌های پیش‌رو

عباس حاجی نجاری
پس از حرف و حدیث‌هایی که این روزها در زمینه نحوه وحدت و حضور اصولگرایان در عرصه رقابت‌های مجلس شورای اسلامی مطرح بود، تشکیل نخستین جلسه کمیته وحدت اصولگرایان در روزهای اخیر به پاره‌ای از گمانه‌زنی‌ها در این عرصه پایان داد، اگرچه تحقق عملی آن منوط به برخی شاخصه‌هاست که به آن اشاره خواهد شد.
آنچه که فراتر از تلاش‌ها برای تحقق تاکتیکی اصولگرایان در آستانه انتخابات نهم مجلس شورای اسلامی ضرورت دارد، توجه به ماهیت "گفتمان اصولگرایی" و تلاش برای تحقق اهداف آرمانی مستتر در این گفتمان است که البته باید فراتر از کارکرد انتخاباتی مورد توجه فعالان این عرصه قرار گیرد.
غلبه سیاستمداران مدعی اصلاح‌طلبی در قوای مجریه در دولت‌های هفتم و هشتم و مجلس ششم، دلسوزان نظام اسلامی را به این باور رساند که با ابتناء به شاخصه‌ها و ساز وکارهای "راست سنتی" نمی‌توان با این انحرافات به مقابله برخاست و در عرصه سیاسی با آنها رقابت کرد، چرا که سیاسیون چپ سنتی گذشته و مدعیان اصلاح‌طلبی جدید در این دوران با تمرکز راهبردهای خود بر اصول توسعه سیاسی نظریه‌پردازان غربی و با اتکا به بستر هیجانات اجتماعی و البته بسترها و زمینه‌هایی که دولت‌های سازندگی (دولت‌های پنجم و ششم) برای آنها فراهم کرده بود، توانستند گوی رقابت را در انتخابات دوم خرداد، شورای اول، مجلس ششم و... از آنها بربایند و به زعم خود زمینه‌ای را فراهم کنند تا "جامعه مدنی"‌اندیشه‌ورزان غربی با کمترین هزینه جایگزین جامعه ولایی مورد انتظار امام (ره) و نیروهای مدافع انقلاب اسلامی شود.
طرح گفتمان اصولگرایی در این دوران با مدیریت هوشمندانه مقام معظم رهبری با این هدف مقدس بود که با اتکا به نیروهای مردمی این ذخیره الهی انقلاب اسلامی در مقابل این حرکت براندازانه طرفداران داخلی تأسیس جامعه مدنی و نسخه ایرانی آن یعنی حامیان گفتمان مشروطه اسلامی بایستد و مسیر منحرف شده حرکت برخی فعالان در حوزه اجرایی و تقنینی در نظام اسلامی را به کانون خود برگرداند.
براین اساس فارغ از تلاش‌های شخصیت‌های مؤثر در عرصه سیاسی کشور برای تدوین منشور اصولگرایی و همچنین تلاش‌های اخیر برای تحقق وحدت سیاسی گروه‌ها و طیف‌ها در عرصه رقابت‌های نهم مجلس شورای اسلامی، آنچه که فراتر از این تلاش‌ها اهمیت دارد، اهتمام بر تحقق آرمان‌ها و اهدافی است که بخشی از آن در منشور اصولگرایی آمده است و سؤال اساسی این است که آیا طیف‌ها و شخصیت‌هایی که در جریان تشکیل جبهه متحد در پی سهم‌خواهی و افزایش وزن خود در فهرست‌های آتی انتخاباتی هستند، باور و اهتمامشان به این اصول و آرمان‌های مندرج در منشور تا چه میزان است.
به نظر می‌آید تحقق عملی و وحدت گروه‌ها و احزاب در جریان اصولگرایی از چند آسیب مهم اثر می‌پذیرد که عدم توجه به آن و با وجود پیروزی در انتخابات مجلس نهم نیز در صحنه عمل آسیب‌ها به قوت خود باقی خواهند ماند:
- ضعف باور به مبانی و اصول گفتمان اصولگرایی
- ضعف سازماندهی و ساختار احزاب و گروه‌های مدعی دفاع از این تفکر
- نگاه ابزاری به این گفتمان در ایام انتخابات و تلاش برای سهم‌خواهی در صحنه رقابت‌ها و عملکرد متعارض با آن پس از کسب اعتماد اجتماعی
- عدم مرزبندی با فتنه و فتنه‌گران بعد از انتخابات دهم ریاست‌جمهوری
- اثرپذیری عناصر و طیف‌ها از شخصیت‌ها و جریان‌های بیرونی
اگرچه برای تحقق وحدت و تعیین سهم‌ها این روزها فرمول‌ها و روش‌های مختلفی ارائه می‌شود ولی به نظر می‌آید با توجه به تجارب گذشته، میزان باور عملی به مبانی و اصول و نوع واکنش و نحوه عمل فعالان مدعی اصولگرایی در مواجهه با فتنه بعد از انتخابات دهم ریاست‌جمهوری و عملکرد جریان انحرافی در ماه‌های اخیر، ملاک مناسبی برای تعیین وزن هر یک از گروه‌ها و شخصیت‌ها در فهرست انتخابات نهم مجلس باشد و در غیر این صورت ممکن است از دل مجلس نهم و ریاست جمهوری یازدهم فتنه‌ها و انحراف‌های دیگری متولد شود که البته مقابله با آن دشوارتر خواهد بود.