کی یف دوباره پوست می اندازد

حامد رشیدی
تبعات دستگیری تیموشنکو در اوکراین هر روزگسترده تر می شود.در این خصوص وزارت امور خارجه روسیه با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد که تمامی توافقات «گازی» صورت گرفته در سال 2009 بین فدراسیون روسیه و اوکراین مطابق با قوانین ملی هر دو کشور و ضوابط بین‌المللی منعقد شده و امضای این توافقات به دستور لازم روسای‌جمهوری روسیه و اوکراین انجام گرفته است.
مقامات دیپلماتیک روسیه یادآور شده‌اند که این بیانیه با توجه به تصمیم دادگاه منطقه پیچرسکی شهر کی‌یف در خصوص دستگیری "یولیا تیموشنکو " نخست وزیر سابق اوکراین که متهم به نقض قوانین در هنگام انعقاد توافقنامه گازی با روسیه در سال 2009 گردیده، انتشار یافته است.بر اساس بیانیه منتشر شده از سوی وزارت امور خارجه روسیه، مقامات مسکو انتظار دارند که روند دادگاه "یولیا تیموشنکو " عادلانه و بدون اعمال فشار صورت گرفته و پاسخگوی کلیه درخواست‌ها بر اساس قوانین قضائی اوکراین و با رعایت کلیه ضوابط حقوقی و عوامل انسانی باشد.
در تاریخ اول آگوست "یوری اخاناروف " وزیر دفاع سابق اوکراین که به‌عنوان شاهد در دادگاه رسیدگی به اتهامات تیموشنکو سخن می‌گفت، اعلام کرده بود که توافقات گازی با روسیه در سال 2009 تحت فشار اعمال شده از سوی وزارت دفاع روسیه امضاء شده است.
دستگیری نخست وزیر سابق اوکراین طرفداران خشمگین وی را به خیابان‌های پایتخت کشاند که در نتیجه درگیری بین مردم و نیروهای پلیس تعدادی هم زخمی شدند. "یولیا تیموشنکو " نخست وزیر سابق اوکراین به همان زندانی منتقل شده است که ده سال قبل در آن بسر می‌برد.
منابع خبری در وزارت دادگستری اوکراین اعلام کردند که رای دادگاه در مورد وی از هم اکنون مشخص شده و تیموشنکو ممکن است به حداکثر 5 سال زندان محکوم شود. مقامات مسکو با نخست وزیر سابق اوکراین همدردی کرده و در اتحادیه اروپا نیز نسبت به دستگیری وی ابراز نگرانی شده است.این در حالی است که بعد از دستگیری رهبر مخالفان اوکراین، درگیری بین طرفداران وی و نیروهای پلیس اوکراین از سالن دادگاه به خیابان‌های شهر کی‌یف کشیده شد. مردم طرفدار تیموشنکو تلاش کردند تا با ایجاد سپر انسانی خیابان را مسدود کنند. در جریان این درگیری‌ها تعداد زیادی هم زخمی شدند.
حزب «باتکیوشینا» که رهبری آن را تیموشنکو برعهده داشت، اعتراضات خود به دستگیری وی را آغاز کرده و اعلام نموده است که این تظاهرات با حمایت نمایندگان بلوک یولیا تیموشنکو در پارلمان (رادا) و دیگر نیروهای هم عقیده ادامه خواهد داشت.ضمن اینکه دفتر ریاست‌جمهوری اوکراین اعلام کرد که همان‌طور که بارها تاکید شده "ویکتور یانوکوویچ " هیچ نقشی در دستگیری نخست وزیر سابق این کشور نداشته و پرونده قضائی تیموشنکو به‌طور مستقل از سوی دادگستری کل اوکراین پیگیری می‌شود و دخالت رئیس‌جمهوری در مسائل قضائی بر اساس قانون اساسی ممنوع است. با این حال هنوز تردیدهایی در خصوص دخالت یانوکوویچ در دستگیری تیموشنکو وجود دارد که بر طرف نگردیده است .
شهروندان اوکراینی همچنان معادلات سیاسی کشور خود را پیچیده می بینند.هنوز آثار و تبعات وقوع انقلاب نارنجی در کی یف به قوت خود باقی است.ضمن آنکه دخالتهای روسیه نیز منجر به عدم تحقق ظهور اوکراینی مستقل در نظام بین الملل شده است.در هر صورت شهروندان اوکراینی هنوز نتوانسته اند استقلال کامل در نظام بین‌الملل را تجربه نمایند.پس از آنکه تیموشنکو در انتخابات ریاست جمهوری اخیر در سال جاری رقابت را به ویکتور یانوکوویچ واگذار کرد، دولت جدید دستور انجام تحقیقات در مورد یکسری از فعالیت های کابینه وی را صادر کرد. تیموشنکو طی سال های 1995 و 1997 به اتهام قاچاق گاز و یکسری اتهام های دیگر دستگیر شد اما چند هفته پس از آن آزاد شد.
طی روزهای اخیر شاهد اتهاماتی قضائی و حقوقی و البته سیاسی علیه برخی مقامات سابق اوکراینی هستیم که قبلا به عنوان رئیس جمهور یا نخست وزیر این کشور فعالیت می کرده اند.در این میان نامهای "کوچما"و"تیموشنکو"بسیار آشناست!
`لئونید کوچما` رئیس جمهور پیشین اوکراین که توسط دادستانها برای پرونده مرگ خبرنگاری در سال 2000 مورد بازجویی قرار گرفت، می‌گوید، رسما متهم به قتل شده است.دادستانها این هفته پرونده ای درباره نقش کوچما در قتل گئورگی گونگادزه گشوده اند. گونگادزه در سپتامبر 2000 که کوچما رئیس جمهور اوکراین بود، ربوده شد و چند ماه بعد جسد بدون سرش پیدا شد. لئونید کوچما پیش تر هر گونه دخالت در این ماجرا را رد کرده است. کوچما خود اعلام کرده است که در این خصوص متهم شده است و باید پاسخگو باشد.
رنات کوزیم معاون دادستان کل اوکراین معتقد است که کوچما مظنون است از قدرت رسمی خویش سوء استفاده کرده و به مقام های وزارت کشور دستوراتی داده که `در نهایت به کشته شدن آن خبرنگار منجر شده است.` ماجرای قتل گونگادزه که منتقد لئونید کوچما بود ، اعتراضات خیابانی وسیعی را علیه حکومت وقت به راه انداخت. گونگادزه بانی سایت `اوکراین پراودا` (حقیقت اوکراین) بود که فساد اداری را بر ملا می کرد. این در حالی است که نخست وزیر سابق اوکراین که به سوء استفاده از قدرت متهم شده، این اتهام را مضحک خوانده است .
در هر صورت ممکن است ادامه روند فعلی بار دیگر اوکراین را به آشوب بکشاند و این وضعیت به هیچ عنوان به سود کی یف نخواهد بود.در این میان بهتر است یانوکوویچ دخالتی موثر در اوضاع کند زیرا در غیر این‌صورت ایالات متحده آمریکا و روسیه بار دیگر در راستای بهره برداری از اوضاع سیاسی اوکراین اقدام خواهند کرد.مقامات اوکراینی نباید فراموش کنند که رای اوکراینی ها علیه انقلاب نارنجی در حقیقت رای به استقلال اوکراین بوده است‌ و این استقلال باید به بهترین نحو ممکن فعلیت پیدا کند.