پیشروی ‌دولت در زمین مجلس

گروه سیاسی، سروش فرهادیان: پیشروی دولت تا عمق خاک مجلس؛ این جمله شاید بتواند بیانگر آخرین کنش دولت نسبت به مجلس باشد؛ کنشی که ریشه در تاریخ دارد؛ تاریخی به بلندای همزمانی شش ساله دولت و مجلس اصولگرایان. وقتی فهرست جدل‌های دولت نهم و دهم با مجلس هفتم و هشتم را مرور می‌کنیم سه کلمه بیش از همه خودنمایی می‌کند؛ چنان که گویی اینها کلمه‌های کلیدی رابطه دولت و مجلس است: «مجلس»، «دولت» و البته «قانون» این سومی کلیدی‌تر از دو کلمه نخست است.
در میان بحث‌های دو قوه که با دیدگاه‌های اصولگرایانه اداره شده و می‌شوند دو موضوع همواره ثابت بوده؛ گلایه‌های مجلس و بی‌توجهی‌های دولت؛ مجلسی که نظارتش بر دولت را باید نمونه بارز سیاست «شل کن، سفت کن»دانست؛ اما دولت به ندرت گام که چه عرض کنم نیم‌گامی به عقب رفته. برخی از نمایندگان مجلس هشتم می‌گویند علت این است که روح حاکم بر مجلس هفتم آن‌گونه که باید و شاید اصرار بر اجرای قانون توسط دولت نبوده است. دولت هم معتقد است قوانین مجلس دست و پایش رای می‌بندد و آن‌گونه که باید و شاید نمی‌تواند به مردم خدمت کند. اما حالا دولت راه‌حلی برای این چالش‌ها پیدا کرده؛ راه‌حلی 15‌بندی.
در یک کلام می‌خواهد آیین‌نامه داخلی مجلس را تغییر دهد تا اگر مجلس نتوانسته در قانون‌پذیر کردن دولت نسبت به قوانین مصوب نمایندگان موفق باشد دست‌کم نمایندگان بر مبنای قوانین مورد نظر دولت عمل کنند. می‌خواهد آنها بر مبنای آیین جدید سوال بپرسند و طرح استیضاح بدهند. شاید دولت فهرست قوانینی را که دولت از اجرای آنها استنکاف کرده از یاد برده باشد اما مجلس نه؛ چه آنکه رییس مجلس خودش کوله‌بار آنها را به دوش کشیده و چند تا چند تا نامه ابلاغ‌شان را نوشته و امضا کرده. آنقدر این ابلاغ‌ها اتفاق افتاده که دیگر چندان ارزش خبری ندارد. چنان‌که شاید برخی از رسانه‌ها حتی این ابلاغ قوانین را در میان اخبار برگزیده‌شان قرار نمی‌دهند. اما حالا دولت به عمق خاک مجلس نفوذ کرده؛ نفوذ 15‌بندی.
یک بند طرح سوال نمایندگان از وزرا را محدود می‌کند و بند دیگر به دولت اجازه می‌دهد در صورتی که لایحه بودجه را سر وقت به مجلس نبرد موظف نباشد لایحه چند دوازدهمی برای اداره موقتی کشور ارایه کند تا اگر مانند سال گذشته دولت نه در 15 آذر که در اوایل اردیبهشت لایحه بودجه را به مجلس برد زحمتی در حد یک بودجه چند دوازدهم و علی‌الحساب هم متحمل نشود. طرح سوال، استیضاح و تحقیق و تفحص نمایندگان هم که برخی اوقات بدجور گریبان دولت را به دست مجلس کشانده از این نفوذ بی‌نصیب نمانده است. دولت گفته تعداد سوالات نمایندگان از وزرا آنقدر زیاد است که در«توسعه کشور» ایجاد اختلال می‌کند و به حجم و تعداد سوالات و نحوه اعلام وصول آنها ایراد گرفته است.
پیشنهاد دیگر دولت هم این است که نمایندگان نتوانند روز استیضاح یک وزیر پای طرح استیضاح را امضا کنند؛ چه آنکه دولت از این موضوع خاطره بدی دارد. حمید بهبهانی، وزیر راه و ترابری سابق کسی است که به نظر دولت قربانی همین امضا‌ها شده. استیضاحی که در غیاب احمدی‌نژاد و بهبهانی برگزارشد و نتیجه‌اش جدا شدن بهبهانی از دولت بود یا در بند دیگری دولت خواسته تا اجباری برای ارایه گزارش شفاهی از سوی رییس‌جمهور به مجلس و گزارش کتبی دولت به مجلس در اردیبهشت هر سال در کار نباشد و این را مخالف استقلال قوا دانسته است. در بند دیگری هم خواسته به جای اینکه نسبت به پاسخ یک وزیر به سوال نماینده‌ای رای‌گیری شود نمایندگان وارد بودن سوال را به رای بگذارند.