حمله آمریکا با توپخانه ترکیه به سوریه

 کریم جعفری
احمد داوود اوغلو روز گذشته با یک فروند هواپیمای اختصاصی فرودگاه آنکارا را به مقصد دمشق ترک کرد تا دیداری سرنوشت ساز با مقامات سوری داشته باشد. او که به گفته منابع آگاه با توپ پر امریکا به جنگ رهبران سوریه رفته است، هنگام ترک آنکارا نه تنها حاضر نشد با خبرنگاران صحبت کند، بلکه تماس پیش از سفر هیلاری کلینتون همتای امریکایی اش با وی، به نظر می رسد ماموریت او را دوچندان سخت تر کرده باشد.
اوغلو بعدازظهر روز گذشته به وقت محلی وارد دمشق شد و بلافاصله مذاکرات خود را با همتای سوری خود آغاز کرد. درباره این مذاکرات تا زمان تنظیم این خبر، گزارشی منتشر نشده اما درباره پیام های رییس دستگاه دیپلماتیک آنکارا به رهبران سوریه و اشاره این کشور به تحریم و انزوای دمشق در دیداری که ممکن است آخرین دیدار اوغلو از سوریه باشد، صحنه تحولات روابط سوریه و ترکیه رو به تیرگی می رود. این تحولات در حالی در بعد دیپلماتیک در حوادث سوریه روی می دهد که رییس جمهور این کشور با تغییر وزیر دفاع، سرتیپ داوود بن عبد الله راجحه را به جای سرتیپ علی حبیب محمود منصوب کرد تا پس از این انتصاب خبرگزاری رسمی این کشور از خروج ارتش از شهر حماه و بازگشت آرامش به این شهر خبر دهد.
ماموریت اخیر آقای اوغلو به سوریه را می توان در رسانه های این کشور دید که به صورت مشروح به این سفر و اهداف آن پرداخته اند. این تحلیل ها و خبرها که در آن به نوعی کوشیده شده موقعیت منطقه یی ترکیه در بحث سوریه بیش از اندازه مهم جلوه داده شود، البته به نظر می رسد تا اندازه بسیاری دارای برد تبلیغاتی است و وزیر امورخارجه ترکیه نه از موضع قدرت، که از موضع ضعف راهی دمشق شده است.
به گزارش روزنامه الاخبار چاپ لبنان، رویارویی دیپلماتیک کنونی میان آنکارا و دمشق به موضوع اصلی مورد بحث در رسانه های ترکیه تبدیل شده است و رسانه های مذکور در تلاش هستند تا محتوای پیام وزیر امور خارجه کشورشان به سران دمشق را کشف کنند که اخیرا مشخص شد دیدار اوغلو از دمشق با هماهنگی امریکا انجام شده است.
در آستانه دیدار مذکور بر حجم تماس ها میان امریکا و ترکیه افزوده شد و مارک تونر، معاون وزیر خارجه امریکا افشا کرد هیلاری کلینتون در یک تماس تلفنی با اوغلو از همتای ترک خود خواسته است تا پیام آشکاری را به مسوولان سوری منتقل کند و از آنها بخواهد تا نیروهایشان را فورا از شهرها خارج کرده و به پادگان ها بازگردانند، همچنین همه دستگیر شدگان را آزاد کنند.
وی همچنین بار دیگر بر حمایت امریکا از آنچه از آن به عنوان «روند تحول دموکراتیک در سوریه» یاد کرد تاکید کرده است. روزنامه تودی زمان به نقل از منابع دیپلماتیک ترکیه نوشت: تماس ها میان کلینتون و داوود اوغلو درباره پرونده سوریه در دوره اخیر بطور مداوم برقرار بوده است. تونر در ادامه گفت: بیانیه های شدیداللحن اتحادیه عرب و شورای همکاری خلیج فارس در هفته جاری کاملاتشویق کننده و باعث دلگرمی بود.
در چارچوب هماهنگی میان امریکا و ترکیه، دیدار شتابزده ابراهیم کالین مشاور ارشد اردوغان با فرانک ریچاردیونی سفیر امریکا در آنکارا تامل برانگیز بود. این دیدار تنها دقایقی قبل از نشست دیروز شورای امنیت خارجی ترکیه به ریاست اردوغان برای بررسی تحولات سوریه و تعیین محتوای پیام امروز داوود اوغلو به مقامات سوریه انجام شد. روز دوشنبه همچنین فردریک هوف مسوول پرونده سوریه در وزارت امور خارجه امریکا وارد آنکارا شد تا درباره آخرین تحولات سوریه و منطقه با مقامات ترک گفت وگو و رایزنی کند.
در همین راستا روزنامه حریت به نقل از منابع دیپلماتیک نوشت: در صورتی که پاسخ سران سوریه به پیام داوود اوغلو منفی باشد، اقداماتی که اردوغان تصمیم به عملی کردن آنها در زمینه روابط با سوریه دارد، در پیوستن ترکیه به سایر کشورهای غربی و سازمان های بین المللی خلاصه می شود که علیه نظام سوریه موضع گرفته و اقدام می کنند. نتیجه این امر پشت کردن ترکیه به بشار اسد و نظامش و بررسی اتخاذ اقدامات بین المللی علیه حزب بعث و تحریم سوریه مشابه تحریم های اتخاذ شده علیه نظام صدام در دهه 90 خواهد بود.
یک مقام دیگر در وزارت امور خارجه ترکیه درباره دیدار اوغلو از دمشق در سخنانی که بوی تهدید از آن می آید مدعی شد: مقامات ترکیه برای آخرین بار با سوری ها دیدار و گفت وگو می کنند. «دیدارهای اوغلو، آخرین دیدار از نوع خود خواهد بود و تعیین خواهد کرد که روابط سوریه با ترکیه قطع خواهد شد یا خیر».
با این وجود نباید استفاده از گزینه مذاکره میان کشورها حتی در دوره «جنگ» را از نظر دور داشت. این دیپلمات ترک در ادامه با اشاره به این مساله که موضع ترکیه درباره دمشق ممکن است بر روند اقدامات بین المللی علیه سوریه تاثیرگذار باشد، اظهار داشت: وضع سوریه با لیبی متفاوت است زیرا هیچ کس نمی تواند بدون حضور ترکیه در زمینه سوریه، اقدامی انجام دهد. با این وجود بعید به نظر می رسد سوریه مورد حمله نظامی قرار گیرد اما گزینه مطرح و ترجیحی تحریم رژیم سوریه است.
مراد یتکن، سردبیر روزنامه حریت دیلی نیوز نیز در مطلبی تحت عنوان «بازی اسد با آتش» می نویسد: خلاصه مضمون پیام داوود اوغلو به سران سوریه نشان می دهد در صورتی که نظام بشار اسد از کشتار شهروندان دست برندارد، ترکیه در همه اقداماتی که علیه سوریه انجام می شود اعم از تحریم یا به انزوا کشاندن آن کشور با جامعه جهانی همراهی خواهد کرد. به عبارت دیگر ترکیه از این به بعد دیگر مدافع سوریه نخواهد بود. اردوغان در تلاش است تا با اقداماتی از حمایت های لبنان از نظام اسد جلوگیری کند. یتکن گفت وگوهای روز شنبه میان ولید جنبلاط با اردوغان را در این چارچوب ارزیابی می کند.
این روزنامه نگار ترک در سخنانی که بوی کودتا علیه رژیم حاکم سوریه از آن به مشام می رسد، افزود: برخی از وزرای کابینه سوریه بر این باورند که بشار اسد قابل اعتماد نیست. این وزرا اطمینان دارند که بشار اسد قادر به اعمال نفوذ بر نخبگان و نیروهای نظامی باسابقه و قدیمی این کشور نیست.
این دیدگاه ترک ها درباره سوریه در حالی بیان می شود که پیش از این مشاور اطلاع رسانی اسد تاکید کرده بود اگر اوغلو حامل پیامی محکم برای دمشق باشد، بدون شک پیامی محکم تر از ما دریافت خواهد کرد. مشخص نیست نگرانی آقای اوغلو هنگام ترک آنکارا در راستای افشای اسنادی است که سوری ها قصد منتشر کردن آن را دارند یا مساله دیگری است. ترک ها متهم هستند مخالفان سوری را مسلح کرده و این کشور را به سمت جنگ داخلی سوق می دهند.