جنگ نرم (بخش سی و چهارم)

حجت‌الاسلام و المسلمین دکتر احمد‌حسین شریفی
استفاده تمام عیار از هنر
همانطور که در بخش ابزارهای جنگ نرم نشان دادیم، دنیای غرب از همة ابزارها و از تمام ظرفیت هنری خود در مقابله با جمهوری اسلامی استفاده می‌کند. ما نیز اگر بخواهیم در مقابل این جنگ ایستادگی کنیم و به پیروزی امیدوار باشیم، باید با تمام توان، هنر را به خدمت گرفته و به صورت تمام عیار از همة انواع هنر در مقابله با دشمنان و همچنین در ترویج و تبیین آرمان‌های متعالی خود استفاده کنیم.
قرآن کریم راه مقابله و میزان مقابله با دشمنان را به صراحت بیان کرده است: «فمن اعتدی علیکم فاعتدوا علیه بمثل ما اعتدی علیکم». بر این اساس، در مقابله با جنگ نرم دشمنان علیه جمهوری اسلامی ما نیز باید لااقل از همان ابزارهایی که آنان علیه ما به کار می‌گیرند، بهره‌برداری کنیم و با به کارگیری رسانه‌ها و ابزارهای اطلاع‌رسانی و تبلیغی جدید و با استفاده از شگرد‌های هنری تلاش کنیم ارزش‌های اسلامی و باورهای دینی خود را در سراسر گیتی ترویج دهیم. مقام معظم رهبری، در تاریخ 16/6/1388در این باره فرمودند: «در این جنگ نرم وظیفة مجموعة فرهنگی این است که هنر را تمام عیار و با قالبی مناسب به میدان آورد تا اثرگذار شود.‌»
تأسیس مراکزی برای ترویج قدرت نرم جمهوری اسلامی
همانگونه که غربیان بنیادها و مراکز مختلفی برای مطالعه دربارة ایران و جمهوری اسلامی شکل داده‌اند و هزینه‌های هنگفتی برای آن صرف می‌کنند؛ ما نیز باید مراکزی را مختص این کار تأسیس کنیم و دربارة نحوة انتقال ارزش‌های اسلامی به مردم و نخبگان کشورهای دیگر مطالعات عمیق داشته باشیم. روشن است که بدون شناخت دقیق و همه‌جانبه از جامعة هدف، چندان امیدی به اثرگذاری فعالیت‌های فرهنگی و تبلیغی نباید داشت. بعضاً مشاهده می‌شود بدون شناخت کافی از حساسیت‌ها و دغدغه‌های اجتماعی جامعة‌هدف فعالیت‌هایی صورت می‌گیرد که عملاً نتیجة عکس می‌دهد.
به همین دلیل، لازم‌است در حوزه‌های مختلف اتاق‌های فکر با مشارکت فعالانة اندیشمندان و نخبگان حوزه و دانشگاه و استفاده از همة ظرفیت‌های سفارتخانه‌ها و رایزنی‌های فرهنگی و علمی در خارج از کشور، تشکیل شود. این مراکز با مطالعات واقع‌بینانه و دقیقی که دارند می‌توانند بدور از جنجال‌های سیاسی و حزبی، استراتژی‌های لازم برای ترویج و تبیین قدرت نرم جمهوری اسلامی تدوین کرده و در مرحلة بعد تاکتیک‌های لازم برای عملیاتی شدن آن‌ها را به مسؤولان مربوط ارائه نمایند.
طراحی الگوی اسلامی - بومی پیشرفت
متأسفانه ما هنوز نتوانسته‌ایم الگویی برای توسعه و پیشرفت همه جانبه کشور بر اساس مدل اسلامی و فرهنگ بومی و ایرانی خود طراحی کنیم و این یکی از بزرگترین ضعف‌های علمی و در نتیجه عملی ما است. به همین دلیل است که رهبر معظم انقلاب در سال‌های اخیر تأکیدات فراوانی در این زمینه داشته‌اند. و تا چنین الگویی در برابر الگوهای غربی و لیبرالی نداشته باشیم، نه تنها به‌عنوان الگوی تمدنی جدیدی مورد توجه جوامع و ملت‌های دیگر قرار نخواهیم گرفت، بلکه قدرت رقابت با الگوهای معارض را نیز نخواهیم داشت. مسؤولان ما باید این حقیقت را بدانند که از فعالیت‌های پراکنده و بعضاً متعارض و خنثی‌کنندة اثر یکدیگر، کاری ساخته نیست. تصمیمات فرهنگی و سیاسی و اقتصادی و داخلی و خارجی ما در صورتی مکمل یکدیگر خواهند بود و در صورتی کارآیی لازم را خواهند داشت که همگی بر اساس یک الگوی کاملاً اسلامی و بومی صورت بگیرند.
تقویت باورها و ترویج ارزش‌ها
یکی از مهم‌ترین راه‌های مقابله با جنگ نرم دشمنان، تقویت مبانی اعتقادی و دینی مردم است. این کار لازم است به صورت هنرمندانه و با استفاده از همة ابزارهای رسانه‌ای و تبلیغی و فرهنگی صورت گیرد. در گام اول لازم است دوره‌های آموزشی حساب‌شده و دقیقی در حوزة اندیشه‌های بنیادین و باورهای اساسی اسلام در سطحی عالی برای استادان دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی و همچنین مربیان و معلمان آموزش و پرورش طراحی شود. حداقل مواد لازم برای این دوره‌ها باید شامل معرفت‌شناسی، هستی‌شناسی، خداشناسی، انسان‌شناسی، پیامبرشناسی، امام‌شناسی، ارزش‌شناسی، فلسفة سیاسی اسلام، و تبیین مؤلفه‌های اجتماعی اسلام و نهایتاً آشنایی با «سبک زندگی» اسلامی باشد.
طبیعتاً اگر ما بتوانیم استادان دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی کشور را در این حوزه‌ها به درستی تجهیز کنیم، و آنان را با اندیشه‌های متعالی اسلام آشنا سازیم، تا حدود زیادی می‌توانیم نسبت به امنیت اعتقادی و رفتاری نسل جوان خود نیز امیدوار باشیم. با توجه به این که دست کم یک چهارم از جمعیت ما در مدارس و دانشگاه‌ها مشغول تحصیل هستند، مدیران و مسؤولان آیندة کشور نیز از میان همین افراد خواهند بود، طبیعتاً اگر استادان و معلمان ما بتوانند باورهای ناب اسلامی را به متعلمان و متربیان آموزش دهند، می‌توان انتظار داشت که در آینده‌ای نزدیک شاهد شکوفایی تمدنی اسلام ناب باشیم.
افزون بر این، لازم است که معارف یاد شده، محور و ستون اصلی سیاست‌گذاری‌های فرهنگی کشور باشند. افزون بر دانشگاه‌ها و آموزش و پرورش و سایر مراکز آموزشی کشور، باید مراکز فرهنگی، همچون صدا و سیما و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تعمیق و تقویت باورها را سرلوحة برنامه‌های فرهنگی و هنری خود قرار دهند. مسؤولان و دست‌اندرکاران فرهنگی و هنری کشور باید تلاش کنند باورها و ارزش‌های اسلامی را در همة ‌سطوح و ساحت‌های زندگی مردم با زیباترین شیوه تبلیغ و ترویج دهند. اگر نوع نگاه اسلام به «انسان»، «اجتماع»، «عدالت»، «رفاه»، «امنیت»، «سعادت»، «سیاست»، «معنویت»، «آزادی»، «حقوق بشر» و دیگر مقوله‌های مهم بشری با نوع نگاه غربیان و دیگر فرهنگ‌ها به این مقوله‌ها متفاوت است، ما نه تنها باید بکوشیم حقایق اسلامی در این زمینه‌ها را برای مردم خود تبیین کنیم بلکه باید تلاش کنیم که این حقایق را در معرض دید و قضاوت همة بشریت قرار دهیم.