زهرا سادات علوی
با وجود مخالفتهای بسیار اصولگرایان به رییسجمهور باید دید آیا محمود احمدینژاد دولتش را تا آخر با حضور «مشایی» به پایان خواهد رساند یا آنکه تنها راهکار برون رفت از این همه قصه و غصه امضای پروژه عبور از مشایی خواهد بود. اگرچه محمود احمدینژاد آشنایی با مشایی را «نعمت خداوند» میداند و به هزارویک دلیل به او علاقه دارد و به او غبطه میخورداما این «نعمت الهی» چندی است که در کنار رییسجمهوری ایران در جلسات رسمی و دولتی حضور ندارد
تا گمانهزنیها بر سر اینکه اسفندیار دولت کجاست بیش از پیش در فضای رسانهیی ایران نماد و نمودی پیدا کند.رسانهها اگرچه لقب اسفندیار دولت را به رحیم مشایی دادهاند اما تعدادی از حامیان رییس جمهور در مجلس همچون حمیدرضا رسایی او را «الیاس» دولت لقب میدهد.
علی بنایی، نماینده قم از «چک سفید امضای احمدینژاد برای مشایی» سخن میگوید.برخی با یادآوری همپیوندی وثیق احمدینژاد با مشایی، او را «اسکندر» کابینه دهم میدانند و گروهی با رجوع به فشار همهجانبه اصولگرایان علیه رییسدفتر رییسجمهوری و تزلزل جایگاه کنونیاش، مشایی را «چشم اسفندیار» دولت دهم معرفی میکنند. با این وجود، تقریبا قاطبه موافقان و مخالفان وی بر این نکته تاکید دارند که رقم خوردن تحولات آتی کشور، متاثر از چگونگی فرجام سیاسی مشایی خواهد بود.
این روزها اما غیبت مشایی چشمگیر است. گاهی خبر حصر خانگی او را منتشر میکنند و گاهی از بازداشتش خبر میدهند و در این میان خبرهایی مبنی بر بیماری دیابت وی به گوش میرسد. جدای از صحت و سقم این گمانهها و شنیدهها رحیم مشایی مرد مقتدر دولت محمود احمدینژاد است.
وی به عنوان یارغار رییسجمهوری از زمان فرمانداری احمدینژاد در خوی با او آشنا شده و تا شهرداری تهران و پس از آن در کاخ ریاستجمهوری از هم جدا نشدهاند و هماکنون دارای 18 پست مهم دولتی است که غیبت وی بر اهمیت این غیبتها میافزاید.
رحیم مشایی در حال حاضر پستهای دولتی ذیل را در رزومه دولتی خود به همراه دارد:
1. رییس دفتر رییسجمهور
2. سرپرست نهاد ریاستجمهوری
3. نمایندگی ویژه رییسجمهور جهت تصمیمگیری درباره نحوه اجرای اختیارات هیات وزیران در امور نفت
4. ریاست شورای هماهنگی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی
5. دبیر کمیسیون فرهنگی دولت 6. ریاست گروه مشاوران جوان ریاستجمهوری
7. مسوولیت انتصاب مدیرعامل صندوق مهر امام رضا
8. مسوولیت کنترل و نظارت مرکز امور حقوقی بینالمللی ریاستجمهوری
9. نماینده تام الاختیار رییسجمهور در ستاد مرکزی راهیان نور
10. رییس کارگروه زیارت و فرهنگ رضوی
11. عضویت در شورای فرهنگی دولت با حکم رییسجمهور
12. رییس کمیته عالی درباره طرح خط لوله گاز ایران – پاکستان - هند
13. نماینده رییسجمهور در شورای نظارت بر صدا و سیما
14. جانشین رییسجمهور در شورای عالی امور ایرانیان خارج از کشور
15. رییس مرکز ملی جهانیشدن 16. عضو کمیسیون اقتصادی دولت
17. نظارت برکار سخنگوهای دولت و رییس شورای اطلاعرسانی دولت
18. نماینده ویژه رییسجمهور در امور خاورمیانه در همه برنامه مهم هفتههای اخیر غیبت داشته است.
آخرین حضور رییسدفتر احمدینژاد در 23 خرداد و در حاشیه جلسه هیات دولت بوده که شانهبهشانه رییسجمهوری از جلسه هیات دولت خارج شده و عکاسان تصویرشان را ثبت کردهاند.
پس از آن مشایی در هیچ برنامهیی حضور نداشته اما نشانههای حضور و فعالیت او همچنان در دولت دیده میشود. صدور حکم جانشینی برای میثم طاهری بهجای ملکزاده بازداشت شده، از سوی مشایی گرچه خبر از ادامه فعالیتهای رییس دفتر احمدینژاد کمافیالسابق دارد اما سادهانگارانه است که تصور شود فعالیتهای مشایی، مشاور ارشد رییس دولت محدود یا کم شده باشد.
اما بحث بر سر مشایی در بین جریانات مختلف و در میان سخنان مسوولان پایانی ندارد. محمد کرمی راد نماینده کرمانشاه در مجلس از مشایی و بقایی به کمیسیون اصل ۹۰ مجلس شکایت کرده است. او هم مانند باهنر اطلاعی از مشایی و غیبت او در مجامع عمومی ندارد اما خدا را شکر میکند که مردم قبل از انتخابات مجلس پی به ماهیت جریان انحرافی بردهاند.
اینچنین است که وی میگوید: «من از آقای مشایی و بقایی شکایت کردهام. علتش هم روشن است. علت اقداماتی است که این آقا انجام میدهد. این فرد دولت اصولگرا را دچار چالشهایی میکند و مشکلات برای نظام و رییسجمهور ایجاد کرده است. مشایی در برخی موارد از مسوولیتی که بر عهدهاش گذاشته شده، سوءاستفاده میکند. برخی مسائل دیگر هم هست که نمیتوانم بگویم. خبر ندارم مشایی کجاست. برخی میگویند حصر خانگی است. برخی میگویند فقط به محل کار باید برود. تعدادی هم میگویند که مشایی در دفتر کارش است. آقای رییسجمهور به کرمانشاه آمدهاند و مشایی همراه او نبوده است. ما هم همین را میخواهیم که مشایی از رییسجمهور جدا شود. مشایی با هدف به رییسجمهور نزدیک شده است. او به بسیاری از اهدافش رسید که یکی گلهمند کردن اصولگرایان از آقای رییسجمهور بوده است.
طیف مشایی درصدد حضور در انتخابات مجلس هستند اما هیچ اقبالی ندارند. لطف خدا بود که ماهیت جریان انحراف زودتر روشن شود و مردم ۹ ماه قبل از انتخابات از اقدامات این جریان آگاه شوند. اگر مردم پی به ماهیت این جریان نمیبردند، ممکن بود برای اصل نظام دردسر ایجاد کنند.»
اما برخی نزدیکان وی (مشایی) میگویند: «مشایی که از بیماری دیابت رنج میبرد، این روزها تحت فشار ناشی از هجمههای منتقدان و افکار عمومی، بیماریاش شدت گرفته و در دوره استراحت و درمان به سر میبرد.»
گمانهزنیهای دیگری هم در این خصوص مطرح شده است: «برخی دیگر غیبت مشایی در برنامههای اخیر رییسجمهور را دستور شخص احمدینژاد میدانند تا حساسیتها به حضور وی در کنارش به تدریج کاهش یابد و سنگینی فشار ناشی از حملات هم از روی دوش دولت برداشته شود.»
اما مروری بر نقش و عملکرد مشایی در دولتهای احمدینژاد فرضیه کنار گذاشتن او برای رفع فشار و تنش از دولت را رد میکند.
انتخاب ملکزاده و طاهری، دو انتخاب اخیر در دولت نیز منتسب به مشایی و تاثیر آشنایی او با این افراد در انتخابها بوده است. این داستان در برکناری و انتخاب تقریبا تمامی اعضای کابینه تکرار شده است. اما مشایی باب گفتمان جدیدی را در دولت احمدینژاد که با شعار عدالت و مهرورزی و حمایت اصولگرایان بر سر کار آمده بود، گشود. به نظر میرسد آنچه رییسجمهوری با مشایی را به هم گره زده آنقدر محکم است که نتوانسته با وجود همه انتقادات و حملات این رابطه را همچنان ضعیف کند و ظاهرا اصولگرایان باید بپذیرند و شاید بهتر باشد، بگوییم پذیرفتهاند که دوره احمدینژاد با مشایی تمام میشود. سایه مشایی بر سر دولت و سیاست ایران همچنان سنگین است و این موضوع تاثیری در حضور یا غیبت این روزهای مشایی ندارد. به واقع مشایی کیست و چرا این همه حساسیت بر روی غیبتهای او وجود دارد؟