جعفر تکبیری
هنجارشکنی و ایجاد اختلاف. این مهمترین برنامهای است که این روزها جریان انحرافی در دستور کار خود قرار داده است تا از این طریق علاوه بر مهندسی فضای اجتماعی کشور، بر کاستیهایی که در مدیریتشان نیز دیده میشود سرپوش بگذارند؛ برنامهای که اصل آن بر تهییج یک قشر خاص و جریحهدار کردن احساسات عموم جامعه استوار است. موضوع مربوط به یکی دو روز گذشته نیست بلکه ماجرا به وقتی بازمیگردد که جریان انحرافی در گرماگرم مقابله نظام با جماعت سبز، فرصت شکلگیری و سازماندهی پیدا کرد و همین موضوع باعث شد که هر روز با نزدیک شدن به زمان انتخابات شاهد طرح و نقشهای تازه، برای جذب آرای عمومی توسط این جریان باشیم.
طرحی برای رادیکال کردن فضا
جریان انحرافی که این روزها میکوشد بر اساس همان سناریوی معروف چالش مستمر، به تبلیغ و ترویج خود اقدام کند، هر روز ابتکاری جدید از خود نشان میدهد و در پس این ابتکارات به نسبت ناب خود، سعی میکند از طریق تحریک احساسات عمومی اجتماع، فضای رادیکالیزه علیه خود ایجاد و موج انتقاد به خود در این فضا را به فرصتی برای پاسخگویی و عرضاندام تبدیل کند.
از این رو یکی از مهمترین برنامههای این جریان ایجاد عصبیت در درون اجتماع و شکلدهی یک کانون مقاومت و فشار علیه خودشان در درون جامعه برای توسعه برنامههایشان است؛ کانونی که قرار است دست به اقدامات رادیکالیزه علیه این جریان بزند. به عبارت سادهتر این جریان خاص میکوشد با دشمنتراشی برای خود زمینهای جهت ایجاد موقعیت پنجه در پنجه با نظام را فراهم کند. حال نتیجه این موقعیت هرچه میخواهد باشد. اگر قادر به امتیازگیری از نظام باشند که خود موقعیتی ایدهآل برای جذب هوادار بیشتر را فراهم میکند و اگر هم شکست بخورد، با مظلومنمایی و تبلیغات منفی علیه نظام پروژه جذب نیروهای اپوزیسیون را آغاز میکند؛ نیروهایی که اگرچه هم اکنون بخشی از آنها به همراهی با این جریان پرداختهاند اما هنوز عده زیادی از آنها هستند که جریان انحرافی را بخشی از نظام میدانند و در همکاری با آنها دچار تضاد هستند.
علاوه بر این با نگاهی دقیقتر، این موضوع نیز عیان میشود که بزرگترین دستاورد تقابل جریان انحرافی با نظام، ایجاد وزن سیاسی به نفع این جریان است؛ جریانی که متشکل از کوتولههای سیاسی است و رویای هرشبشان به دست آوری مقبولیت در بخشی از اجتماع است.
مرجعسازی جدید
علاوه بر این برنامهها، یکی دیگر از طرحهای مهمی که جریان انحرافی از قبال اجرای برنامههای خود به دنبال آن است، ایجاد گروههای مرجع جدید برای مردم است. این جریان به خوبی درک کرده که تا زمانی که مردم به گروههای مرجع سنتی خود نظیر روحانیون مراجعه میکنند و تصمیمگیریهایشان به این گروهها وابستگی دارد، امکان عرضاندامشان بسیار محدود است، از این رو تصمیم گرفتند تا از طریق ایجاد گروههای مرجع جدید، اقدام به بیاعتبار کردن گروههای مرجع سنتی و تغییر خواست عمومی به نفع خودشان کنند. نمونه بارز این موضوع را میتوان در شکلدهی یک گروه روحانی وابسته به جریان انحرافی تحت عنوان جامعه وعاظ ولایی اشاره کرد و همزمان با این برنامه، طرح «اصولگرایی منهای روحانیت» را برای وحدت با اصولگرایان پیشنهاد کرد. لیدر این جریان نیز در برخی از جلسات، به صراحت عنوان کرده است که روحانیت کارکرد خود را در جامعه از دست داده است و مردم به آنها اعتماد ندارند، بنابراین به خوبی مشخص است که این جریان بخشی از برنامه خود را به ایجاد فاصله میان مردم و گروههای مرجع سنتی و در رأس آنها روحانیت پایهریزی کرده و میکوشد عقاید خود را از طریق گروههای جدید در جامعه بسط و گسترش دهد.
استفاده از تکنیک سادهسازی
از سوی دیگر جریان انحرافی میکوشد تا از طریق سادهسازی مسئله، موضوعات دستساز خود را، از ذهن جامعه پاک و آن را به موضوعی دست چندم تقلیل دهد تا علاوه بر هیاهو نشان دادن احساسات انقلابی جامعه که در مقابل حرکات آنان ایجاد شده است، از برخوردهای صورت گرفته با خود، اهرمی برای فشار به نظام درست کند؛ موضوعی که نمود آن در شکایت سرپرست روزنامه ایران از رسانههای معترض به ویژهنامه موهوم این روزنامه عینیت مییابد. سرپرست روزنامه ایران از تریبونهای مختلف میکوشد این ویژهنامه را یک ویژهنامه معمولی با مطالبی روتین جلوه دهد و با تغییر جایگاه شاکی و متهم و شکایت از رسانههای انقلابی و در خط نظام، عملاً اقدام به ایجاد فشار به ارکان مختلف نظام کند.
راهحل چیست؟
از این رو مجموعه نظام، شامل مسئولان و رسانههای مختلف باید در برخورد با این حرکت، آرامش خود را حفظ کنند و فرصت سوءاستفاده از این جریان را بگیرند چراکه هرگونه برخورد تند و احساسی با آنها، این موقعیت را برایشان به وجود میآورد که احساسات انقلابی مردم را به افراطیگری تعبیر و همین موضوع را به ابزاری برای تبلیغ علیه نظام تبدیل کنند. علاوه بر این، برخورد آرام و به دور از تنش با این جریان علاوه بر گرفتن فرصت عرضاندام از آنها، دست نظام را برای برخورد اساسی و ریشهای با این جریان باز خواهد گذاشت تا جریان انحرافی نیز به سرنوشت جریان فتنه دچار شوند و به گوشه تنهایی خود بخزند.