مرحله جدید مسابقه تسلیحاتی در آسیا
با آزمایش موفقیتآمیز موشک «اگنی ـ 3» در هند، مسابقه تسلیحاتی آسیا وارد مرحله جدیدی شده است. این موشک، دوربردترین موشک میانبرد زمین به زمینی است که هند تاکنون آزمایش کرده است.
به این ترتیب، دهلینو میتواند کلاهکی هستهای یا متعارف را به وزن یک تا یک و نیم تن به سوی اکثر مناطق آسیا و خاورمیانه شلیک کند. این موشک، بردی معادل 1865 مایل دارد و میتواند به اهدافی در شانگهای و پکن نیز اصابت کند. به نظر میرسد این آزمایش موشکی با موافقت ضمنی آمریکا صورت گرفته است، زیرا واشنگتن به دنبال آن است که از هند، استرالیا و ژاپن، به عنوان وزنههایی برای مهار کردن چین استفاده کند.
کشورهای آسیایی در مقابل آزمایشهای موشکی که همسایگانشان انجام میدهند بیکار ننشسته و درصدد آن هستند که خود نیز توانمندیهای نظامیشان را افزایش دهند. اکثر ناظران و کارشناسان بینالمللی به مسئله تولید و تکثیر تسلیحات کشتار جمعی در هند و پاکستان که از سال 1998 شروع شده است و نیز به برنامههای تسلیحات هستهای کره شمالی اشاره دارند. با این حال ارتشهای آسیایی بیش از هر چیز دیگری به آزمایشهای موشکی که کشورهای همسایه انجام میدهند توجه دارند و پیوسته تلاش میکنند توانمندیهای موشکی خود را افزایش دهند. نشریه دفاعی «جینز» در اینباره میگوید: این احتمال وجود دارد که کشوری مانند تایلند به سراغ تولید موشکی کوتاه برد برود که بتواند به اهدافی در فاصله 50 مایلی اصابت کند.
از سوی دیگر، پاکستان در صدد است که با کمک چین و کره شمالی، موشک «شاهین ـ2» را تولید کند. این موشکک میتواند کلاهکهای هستهای را حمل نماید. پاکستان اولین بار این موشک را در مارس سال 2004 میلادی آزمایش کرد. پاکستان میتواند با این موشک به مناطقی از هند که تا فاصله 1200 مایلی قرار دارند، حمله کند.
در عین حال یک سخنگوی وزارت امور خارجه هند گفت: دهلینو که توافقنامهای در خصوص اعلام قبلی اجرای آزمایشهای موشکی با پاکستان امضا کرده است، قبل از انجام این آزمایش موشکی، اسلامآباد را مطلع کرده است. گفته میشود هند این موشک را برای بازدارندگی هستهای در مقابل چین تولید کرده است. هند برای مقابله با دشمن سنتی خود یعنی پاکستان، موشکهای «اگنی ـ1» و «اگنی ـ 2» را تولید کرده است. موشک اگنی ـ 1، میتواند به اهدافی تا فاصله 430 تا 500 مایل اصابت کند، اگنی ـ 2 نیز بردی معادل 1300 مایل دارد.
اگنی، یکی از 5 نوع موشکی است که هند تاکنون تولید کرده است. موشک کوتاه برد زمین به زمین «پریتوی»، موشک زمین به هوای «تریشول ترایدنت»، موشک چند منظوره «اگاش» و موشک ضد تانک «ناگ کبرا» دیگر موشکهایی هستند که هند تولید کرده است.
در سال 2006 که مذاکرات هند و آمریکا بر سر توافقنامه هستهای غیر نظامی بین دو کشور صورت میگرفت، دهلینو آزمایش موشک «اگنی ـ 3» را به تعویض انداخت تا از مخالفت تندروهای کنگره آمریکا با امضای توافقنامه هستهای بین دو کشور کاسته شود. سرانجام نیز این توافقنامه بین هند و آمریکا امضا شد. بنا بر گزارشهای منتشر شده در سال گذشته، آمریکا، هند را تحت فشار قرار داد تا آزمایش موشکهایی را میتوانند کلاهک هستهای حمل کنند و نیز آزمایش بمبهای هستهای جدید را به حال تعلیق درآورد. با این حال هند از پذیرش این تعهد خودداری کرد و معاهده جامع منع آزمایشهای هستهای را امضا نکرد، اما منافع تجاری، ترتیبات امنیتی جدید، سابقه دمکراسی در هند و تبدیل شدن چین به یک قدرت بزرگ اقتصادی در جهان، سبب شده است که در معادلات راهبردی، تغییری صورت گیرد. اکنون به نظر میرسد که هند به عنوان یک استثنایی هستهای در جامعه بینالمللی پذیرفته شده است و این کشور میتواند سوخت و فناوری هستهای را از بازارهای بینالمللی خریداری کند. کانادا، فرانسه و انگلیس نیز احتمالاً از روابط هستهای با هند استقبال خواهند کرد. روسیه نیز از روابط هستهای با هند و ساخت نیروگاه هستهای در این کشور، استقبال خواهد.
چین در برابر این آزمایش موشکی هند، به سرعت واکنش نشان داد و اعلام کرد؛ پکن امیدوار است که هند به عنوان کشوری تأثیرگذار در منطقه، به حفظ و گسترش صلح و ثبات کمک کند. سخنگوی وزارت امور خارجه چین گفت: ما امیدوار هستیم که هندیها بتوانند نقشی مثبت در این خصوص ایفا کنند.
از نظر نظامیان چینی، آزمایش موشکی هند، میتواند گسترش برنامههای موشکی و فضایی چین را توجیه کند. چین در ماه ژانویه گذشته یک آزمایش ضد ماهوارهای انجام داد. این کشور با استفاده از موشک، ماهوارهای را که در فاصله 535 مایلی سطح زمین قرار داشت، هدف قرار داد. این کشور همچنین تعداد موشکهایی را که به سوی تایوان نشانه رفته است، افزایش داده است. مقامات تایوانی میگویند که شمار این موشکها به 800 فروند میرسد.
در شرایطی که آمریکا برنامه دفاع موشکی خود را ادامه و گسترش میدهد و کشورهای همپیمانش مانند ژاپن و استرالیا را نیز در آن لحاظ میکند، واکنش منطقی که چین میتواند نشان دهد، این است که موشکهای بالستیک بیشتر و بیشتری تولید کند تا بتواند هرگونه سامانه ضد موشکی را بیاثر سازد.
رقابت تسلیحاتی در آسیا، آنچنان که نخستوزیر ژاپن میگوید و معاون رئیسجمهوری آمریکا نیز آن تأیید میکند، به شکلگیری نوعی ناتو آسیایی که در برگیرنده کشورهای بزرگی چون آمریکا، ژاپن، استرالیا و هند است، منتهی میشود.
با این حال، «الکساندر داونر» وزیر امور خارجه استرالیا، تشکیل ائتلافی چهارجانبه متشکل از کشورهای آمریکا، استرالیا، هند و ژاپن در مقابل چین را رد کرد.
برنامههای موشکی هند به همراه برنامههای هستهای این کشور و نیز تلاش دهلینو برای دستیابی به کرسی دائم در شورای امنیت سازمان ملل متحد، در راستای تلاش رهبران هند برای تبدیل این کشور به یک قدرت جهانی صورت میگیرد.
آمریکا از اغلب این تحولات مطلع و آگاه است، ولی در مسابقه تسلیحاتی که در آسیا آغاز شده است، بیشتر نقش یک ناظر را دارد و از حضور مستقیم در این مسابقه تسلیحاتی خودداری میکند. شاید آمریکا واقعاً به پیامدهای تولید و تکثیر تسلیحات هستهای در آسیا و سامانه پرتاب اینگونه تسلیحات توجهی نکرده است و حتی به پیامدهای روی آوردن احتمالی ژاپن و تایوان به اینگونه سلاحها، بیتوجه بوده است.
شاید مهمترین دلیل این غفلت و بیتوجهی آمریکاییها به مسابقه تسلیحاتی در آسیا، اوضاع عراق باشد. جنگ عراق باعث شده است که نه تنها بخش زیادی از توان نظامی آمریکا به این جنگ اختصاص یابد، بلکه توجه سیاستگذاران و برنامهریزان سیاسی این کشور را نیز به خود جلب کرده و سبب شده است که کاخ سفید نتواند به تهدیدات موجود در دیگر مناطق دنیا، توجه کند.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
