بالاخره سخنی که بسیاری از مخالفان بشار اسد تمایل داشتند از زبان او بشنوند، شنیدند و باراک اوباما روز پنجشنبه تاکید کرد که زمان آن فرا رسیده است که اسد از قدرت کنارهگیری کند. این سخنان در حالی بیان شد که اسد طی تماس تلفنی با بان کی مون دبیرکل سازمان ملل متحد بر لزوم اصلاحات در سوریه تاکید کرده بود. پیش از این و بدنبال وقایع حماه داوود اوغلو طی گفتوگوی حضوری با اسد از وی خواسته بود که به حملات ارتش پایان دهد. د رهمان ایام منابع غربی تاکید کرده بودند که در صورت ادامه حملات غرب موضع تندتری علیه اسد خواهد گرفت. بعد از حماه نیروهای ارتش سوریه در لاذقیه درگیر شدند و همین امر بهانهای شد تا کشورهای غربی مواضع تندی را علیه اسد اتخاذ کنند.
موضع اوباما علیه اسد
باراک اوباما، رئیسجمهوری امریکا با اعلام تحریمهای سختگیرانه علیه سوریه اظهار داشت که بشار اسد باید از قدرت کنارهگیری کند. اوباما طی بیانیهای گفت: آینده سوریه باید توسط مردمش تعیین شود، اما بشار اسد در راه آنها ایستاده است. پیشنهادهای وی برای گفتوگو و اعمال اصلاحات در حالی که همزمان مردمش را زندانی و شکنجه میکند و به قتل میرساند، به پیشنهادهایی توخالی میماند. وی افزود: ما پیوسته گفتهایم که بشار اسد یا باید روندی برای گذار به دموکراسی را رهبری کند یا از سر راه (مردم) کنار برود. حال که چنینگذاری را رهبری نکرده، بهخاطر منافع مردم سوریه، وقت آن رسیده که کنارهگیری کند.
اوباما همچنین«تحریمهای بیسابقهای را برای تشدید انزوای مالی حکومت اسد و تضعیف توانایی مالیش برای تامین مخارج اعمال خشونت علیه مردم سوریه» اعلام کرد. امریکا اعلام کرد که در پی اعمال تحریمهای بیشتر علیه سوریه تمام داراییهای این کشور بلوکه شده و هر نوع واردات مواد نفتی سوریه به امریکا ممنوع است. همچنین هر نوع سرمایهگذاری در زمینه گاز و نفت سوریه و تجارت در این زمینه شامل تحریمهای جدید امریکا میشود. هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه امریکا نیز گفت: مرحله گذار به دموکراسی در سوریه آغاز شده است و اکنون دیگر وقت آن رسیده است که بشار اسد قدرت را ترک کند.
کمی بعد از این موضعگیری امریکا، کاترین آشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز در بیانیهای با تاکید بر ضرورت کنارهگیری بشار اسد از قدرت مدعی شد که رئیسجمهوری سوریه به شکل کامل مشروعیت خود را نزد ملت سوریه از دست داده است. در همین حال نیکولا سارکوزی، رئیسجمهوری فرانسه، آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان و دیوید کامرون، نخست وزیر انگلیس در بیانیه مشترکی با تاکید بر افزایش تحریمها علیه نظام سوریه از بشار اسد خواستند تا از قدرت کنارهگیری کند.
جلسه شورای حقوق بشرسازمان ملل درباره سوریه
از سوی دیگر سازمان ملل در بیانیهای اعلام کرد که شورای حقوق بشر این سازمان روز دوشنبه آینده جلسهای را برای بررسی وضع حقوق بشر در سوریه برگزار میکند. براساس این بیانیه علاوه بر کشورهای اردن، کویت، قطر و عربستان چندین کشور دیگر خواستار برگزاری نشست شورای حقوق بشر شدهاند. سازمان ملل اعلام کرده است که گروهی از مقامهای امور بشردوستانه این سازمان به سوریه میروند تا اوضاع این کشور را از نزدیک بررسی کنند. والری آموس، معاون دبیرکل سازمان ملل متحد در امور بشردوستانه، میگوید دولت سوریه به وی وعده داده است که نمایندگان این سازمان اجازه سفر به هر بخشی از سوریه را که بخواهند، داشته باشند. آموس گفت: این یک ماموریت مقدماتی است و ما امیدواریم که برای بررسی دقیقتر به سوریه بازگردیم. انتظار میرود که این هیئت روز شنبه وارد سوریه شود و حداقل سه روز در این کشور باقی بماند. مقامهای سازمان ملل مدعی هستند که تعداد کسانی که در درگیریهای اخیر سوریه کشته شدهاند از مرز دو هزار تن گذشته است.
انتقاد نماینده سوریه در سازمان ملل از برخی کشورهای عضو
از سوی دیگر نماینده سوریه در سازمان ملل تصریح کرد که برخی از کشورهای دارای نفوذ در شورای امنیت میخواهند از این شورا به عنوان ابزاری جهت فشار علیه سوریه استفاده کنند. به گزارش خبرگزاری رسمی سوریه (سانا) بشار الجعفری، نماینده سوریه در سازمان ملل گفت: برخی از کشورهای عضو شورای امنیت میخواهند استعمار خود را در منطقه خاورمیانه دوباره زنده کنند. وی که در کنفرانس خبری در مقر سازمان ملل در نیویورک سخن میگفت، تصریح کرد: اکثریت اعضای شورای امنیت مسئولیتها و وظایف خود را میدانند و اینکه ما فقط بگوییم که روسیه و چین در کنار سوریه هستند، اشتباه است. نصف بیشتر کشورهای عضو شورای امنیت بخوبی از منشور سازمان ملل اطلاع دارند و میدانند تجاوز به حاکمیت سوریه خط قرمز است. بشار الجعفری در ادامه تصریح کرد که تظاهرکنندگان در سوریه همانند همان کسانی هستند که در لندن تظاهرات میکنند پس چگونه آنها آشوبگر هستند و اینها ملت سوریه؟
وی در ادامه افزود: ما بیشتر از نخست وزیر انگلیس، رئیسجمهوری فرانسه، صدراعظم آلمان و رئیسجمهوری امریکا از حوادث سوریه اندوهگین و متاسف هستیم، کشور ما مسئولیت این جریانات را برعهده دارد و براساس منشور سازمان ملل باید با کشورهای عضو سازمان ملل تعامل داشته باشد نه با رسانهها وملتهای این کشورها.
بشار الجعفری روز پنجشنبه گفت که عملیات ارتش و پلیس متوقف شده است اما مخالفان سوری صحت این اظهارات را رد میکنند. در همین رابطه، مقامهای سازمان ملل متحد میگویند که اقدامات حکومت بشار اسد علیه معترضان ممکن است جنایت علیه بشریت باشد و شورای امنیت باید بررسی این موضوع را به دادگاه بینالمللی کیفری ارجاع دهد. چنین اقدامی درباره لیبی به صدور قرار بازداشت سرهنگ قذافی، رهبر این کشور منجر شده است.
گفتوگوی تلفنی بشار و بان کی مون
رئیسجمهوری سوریه در گفتوگو با دبیرکل سازمان ملل از توقف عملیاتهای نظامی علیه آشوبگران در این کشور خبر داد. به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، بشار اسد، رئیسجمهوری سوریه در گفتوگویی تلفنی با بان کی مون، دبیرکل سازمان ملل تاکید کرد که عملیاتهای نیروهای امنیتی و ارتش این کشور علیه آشوبگران متوقف شده است. بان کی مون نیز در این گفتوگوی تلفنی نسبت به گزارشهای اخیر مبنی بر گسترش خشونتها در سوریه و استفاده از نیروهای نظامی توسط دولت این کشور برای مقابله با آشوبگران، ابراز نگرانی کرد. سازمان ملل طی بیانیهای اعلام کرد که دبیرکل این سازمان بر توقف عملیاتهای نظامی و دستگیری افراد تاکید کرده است.
در این بیانیه آمده است که بشار اسد نیز اعلام کرده که اینگونه عملیاتها در سوریه متوقف شده است. بر اساس این بیانیه بان کی مون همچنین از رئیسجمهوری سوریه خواسته که همکاریهای لازم برای برقراری صلح و آرامش در این کشور و نیز اصلاحات در راستای تغییرات همهجانبه، به عمل آورد. وی همچنین تاکید کرده که اصلاحات باید در کوتاهترین زمان ممکن و بدون هیچگونه مداخله نظامی انجام شود.بان کی مون اعلام کرده که یک گروه ارزیابی حقوق بشر سازمان ملل با توافق دولت سوریه باید این اجازه را داشته باشد که به مناطقی که درگیریها در آن روی داده، دسترسی داشته باشد.
تاکید بشار اسد بر اقتدار سوریه
رئیسجمهوری سوریه با تاکید بر اینکه سوریه همچنان مقتدر باقی خواهد ماند تاکید کرد که انجام اصلاحات در این کشور برای رضایت سوریهاست نه به دلیل فشارهای خارجی. به گزارش خبرگزاری رسمی سوریه (سانا)، بشار اسد، رئیسجمهوری سوریه در جمع اعضای مرکزی حزب بعث و تعدادی از افراد برجسته حزب در استانهای مختلف این کشور و نیز نمایندگان سازمانها و سندیکاهای ملی سوریه با تاکید بر نقش سندیکاها و سازمانهای ملی تصریح کرد: تا زمانی که این سازمانها به وظایف خود عمل نکنند نمیتوان امید داشت که پیوند مناسبی بین ملت و بخشهای مختلف حکومت برقرار شود.
در این دیدار همچنین با بیان اینکه اصلاحات بدون برقراری امنیت امکان پذیر نخواهد بود بر اهمیت مشارکت گروههای مختلف جامعه در عملی شدن طرح پیشنهادی بشار اسد برای اصلاحات در سوریه تاکید شد. بشار اسد در این دیدار تاکید کرد که اصلاحات در سوریه برای راضی کردن ملت سوریه انجام میشود؛ نه بهخاطر فشار کشورهای خارجی. وی با تاکید بر اینکه سوریه همواره مقاوم و نیرومند باقی خواهد ماند تصریح کرد که سوریه امروز همانند آنچه که در سال 2003 و 2005 روی داد مورد هدف قرار گرفته است. رئیسجمهوری سوریه اظهار داشت: ملت سوریه با پشتوانههای ملی و قوی خود در طول سالها توانسته است مواضع و موقعیت کشور را حفظ کند و فشارهای خارجی هر قدر هم که باشد این پایداری همچنان باقی خواهد ماند.
تونس و سوئیس سفرای خود را از دمشق فراخواندند
از سوی دیگر تونس و سوئیس سفرای خود را از دمشق فراخواندند. دولت سوئیس سفیر خود را ازسوریه فراخواند. دولت سوئیس اعلام کرد که به دنبال ناآرامیهای اخیر در سوریه، سفیرش را برای مذاکره و مشاوره درباره اوضاع این کشور از دمشق فراخوانده است. به گزارش خبرگزاری آلمان، دپارتمان مسائل خارجی سوئیس درباره فراخواندن سفیر خود از دمشق اعلام کرد: این فراخوانی ضروری بود، چرا که سوئیس نمیتواند تخطی از حقوق بشر را که به شکلی سیستماتیک و برنامهریزی شده از سوی نیروهای امنیتی سوریه صورت میگیرد، تحمل کند. این دپارتمان اعلام کرد: فراخواندن سفیرما به معنای قطع روابط دیپلماتیک دو طرفه نیست.
این دپارتمان اعلام کرد که سفارت سوئیس در دمشق همچنان باز است. یک مقام مسئول در وزارت امور خارجه تونس نیز با محکوم کردن خشونت و تعامل نادرست با تظاهر کنندگان اعلام کرد که تونس سفیر خود را از سوریه برای مشورت فراخوانده است. وی همچنین هرگونه تلاش برای سوءاستفاده از اوضاع سوریه را محکوم کرد و طرفهای سوری را به مذاکره فرا خواند. وزارت خارجه سوئیس نیز در بیانیهای با محکوم کردن خشونتها در سوریه اقدامات نیروهای امنیتی سوری را عامل فراخواندن سفیر سوئیس از دمشق دانست.