فساد گسترده در صنعت نفت عراق

سرمایه ـ طی چهار سال گذشته، میلیاردها دلار از درآمدهای نفتی عراق به دلیل فساد گستردۀ مسوولان صنعت نفت این کشور و قاچاق نفت تولید شده، مفقود شده است.

روزنامۀ نیویورک تایمز، با انتشار گزارش یکی از سازمان‌های مستقل دولت آمریکا به نام GAO اعلام کرد که روزانه بین 100 هزار تا 300 هزار بشکه از مجموع دو میلیون بشکۀ نفت تولیدی عراق قاچاق می‌شود که با احتساب قیمت 50 دلار در هر بشکه، این کشور روزانه بین پنج تا 15 میلیون دلار زیان می‌بیند. از زمان حملۀ آمریکا به عراق در مارس 2003، میلیاردها دلار از درآمدهای نفتی این کشور از بین رفته است و این در حالی است که آمریکا قصد داشت پس از اشغال عراق تولید نفت این کشور را به بیش از سه میلیون بشکه در روز برساند. هم‌اکنون تولید نفت عراق به کم‌تر از دو میلیون بشکه در روز رسیده که حدود 6/1 میلیون بشکه از این مقدار صادر می‌شود. عمق فاجعه زمانی روشن‌تر می‌شود که بدانیم بیش از 95 درصد درآمدهای دولت عراق از طریق فروش نفت به دست می‌آید.

به گزارش خبرگزاری رویترز، گزارش سازمان GAO مشخص نمی‌کند که نفت مفقود شده به چه سرنوشتی دچار شده است. این گزارش در کنار گزینه‌هایی همچون قاچاق یا فساد مسوولان، مواردی مانند بزرگ‌نمایی احتمالی میزان نفت تولیدی عراق را نیز به عنوان پاسخ پرسش فوق ارایه می‌کند. یکی از مقام‌های ارشد وزارت کشور آمریکا که در زمینه انرژی فعالیت می‌کند به موارد دیگری همچون حمله به لوله‌های نفتی یا ارایه گزارش‌های نادرست در خصوص میزان نفت تولید شده در میدان‌های جنوبی عراق اشاره می‌کند. این مقام می‌افزاید: «احتمال دیگر این است که بخشی از نفت تولیدی که از طریق لوله‌های نفتی منتقل می‌شود، مورد سرقت قرار گرفته باشد، هر چند نفت خام به اندازه محصولات پالایش شده طرفدار ندارد.» ظاهراً مقام‌های واشنگتن تلاش می‌کنند مسوولیت این زیان‌ها را به گردن دیگران بیندازند.

به گفته برخی منابع نزدیک به دولت آمریکا، در صورت تصویب قانون صنعت نفت عراق و ورود شرکت‌های بزرگ انرژی به این کشور که به انجام سرمایه‌گذاری‌های کلان در صنایع نفت و گاز عراق منجر خواهد شد، بخشی از مشکلات این کشور در زمینه قاچاق نفت حل می‌شود.

در همین راستا گفته می‌شود که پیش‌نویس قوانین نفتی کشور عراق بسیاری از کمبودهای این صنعت را پیش از آن‌که شرکت‌های چند ملیتی سرمایه و فن‌آوری خود را در این صنایع به کار گیرند، رفع خواهد کرد.

با این حال این قوانین جدید که قرار است تا پایان ماه جاری از سوی مجلس کشور عراق تصویب شود، از سوی گروه‌های مناطق کردنشین ساکن شمال این کشور که معتقدند سهم آن‌ها از درآمد نفت عادلانه نیست، مورد تهدید قرار گرفته است.

بسیاری از مقامات شرکت‌های سرمایه‌گذاری بزرگ در بخش صنایع نفتی، اعلام کرده‌اند که با این شرایط اختلاف میان دولت عراق و گروه‌های کردنشین را نمی‌توان به سرمایه‌های هنگفت در صنعت نفت عراق که یکی از پررونق‌ترین صنایع منطقه است، اختصاص داد. از این رو حل اختلافات و تصویب قوانین جدید در این صنعت می‌تواند جذب میلیاردها بودجه مورد نیاز در افزایش سطح تولیدات نفتی این کشور را تضمین کند.