منطق در تعامل اروپا و لبنان

دولت جدید لبنان حدود دوماه پیش بلافاصله بعد از تشکیل، با اتهام دست نشانده بودن حزب‌الله روبرو شد. این اتهام با توجه به حساسیت اروپا به گسترش ارتباطات با حزب‌الله، مردم این کشور را که 16 میلیون آنان در خارج از لبنان زندگی می‌کنند،نگران برهم خوردن روابط بیروت با اتحادیه اروپا کرد. ‏ هر چند بسیاری انتظار داشتند با وجود شایعات گروه 14 مارس، اتحادیه اروپا روابط خود را با دولت میقاتی کاهش دهد، ولی به نظر می‌رسد که اروپا رویه‌ای کاملاً متفاوت با آمریکا را در این زمینه در پیش گرفته است.
حال این سؤال پیش می‌آید بر فرض اینکه دولت میقاتی حکم دادگاه حریری مبنی بر بازداشت چهار تن از وابستگان به حزب‌الله را اجرا نکند یا نتواند اجرا کند، آیا اتحادیه اروپا نیز مانند آمریکا سیاست تحکم‌آمیزی را در قبال لبنان در پیش خواهد گرفت یا نه؟
هرچند دادگاه حریری برای اروپا نیز اهمیت دارد، اما سابقه برخی دول اروپایی در تعامل با لبنان و حزب‌الله، نشان داده است که این کشورها با توجه به نفوذ و جایگاه خود در لبنان و اینکه مسیحیان لبنان به برخی دول اروپایی مانند فرانسه به چشم وطن دوم خود نگاه می‌کنند، از سیاست‌های آمریکا در لبنان تبعیت محض نکرده و بعضا مسیر خاص خود را دنبال می‌کنند. مثال این قضیه رضایت نداشتن فرانسه و سایر کشورهای اروپایی به قراردادن اسم حزب‌الله در فهرست گروه‌های تروریستی است.
از طرف دیگر، تلاش اتحادیه اروپا در تقویت روابط خود با حزب‌الله بعد از صدور کیفرخواست دادگاه حریری، نسبت به قبل از صدور آن فرقی نکرده است و گفت وگوی آنها با وزرا و نمایندگان این حزب همچنان ادامه دارد. ظاهراً به نظر می‌رسد دیدگاه برخی کشورهای اروپایی نسبت به لبنان تا حدودی بهتر از نگاه مخرب آمریکا است و خواهان آینده بهتری برای این کشور هستند، به خصوص اینکه با افزایش کمک‌های مالی خود به کشورهای همجوار به خصوص لبنان برای انجام اصلاحات، ظاهرا تلاش می‌کنند تا نشان دهند که خواهان شکوفایی اقتصادی لبنان هستند.
البته بخشی از این امر به این مسأله برمی‌گردد که «نجیب میقاتی»، نخست وزیر لبنان نیز نزد اروپایی‌ها وجهه خاصی دارد و وی را در مسیر پیشرفت اقتصادی، اجتماعی و سیاسی تشویق و یاری می‌کنند. اروپایی‌ها با ابراز امیدواری از اهمیت همکاری دولت جدید لبنان با مجامع بین‌المللی در خصوص اصلاحات و دادگاه حریری توسط میقاتی، با وی در گفت وگوی مستمر و دائمی هستند.
در اولین واکنش رسمی، خانم «آنجلینا ایکهورست» سفیر اتحادیه اروپا در لبنان اعلام کرد: موضع 27 کشور اروپایی، خودداری از دخالت در امور داخلی لبنان و حمایت از نجیب میقاتی به عنوان نخست‌وزیر تعیین شده ازسوی نمایندگان طوایف مختلف این کشور است.
بعد از آن «کاترین اشتون» نماینده عالی اتحادیه اروپا طی سخنانی از کسب رأی اعتماد دولت جدید لبنان از پارلمان این کشور استقبال کرد و از آمادگی اتحادیه اروپا برای تقویت روابط خود با لبنان خبر داد.
سفیر فرانسه در لبنان نیز پس از ارائه پیام تبریک نخست وزیر کشورش به میقاتی، با اشاره به همکاری دو جانبه میان دو کشور مدعی شد: فرانسه از لبنان در برابر تهدیدهای داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی حمایت خواهد کرد. همچنین اتحادیه اروپا در نشست اخیر خود در بروکسل بر آمادگی کامل خود برای کمک به لبنان در انجام اصلاحات تأکید کرد و حتی اروپایی‌ها با تأمل در اولین جلسه هیأت دولت لبنان، آن را جرقه امیدی برای به حرکت درآوردن چرخ مؤسسات رسمی لبنان دانستند و آزادی هفت شهروند استونی را که حدود چهار ماه گذشته در این کشور ربوده شده بودند، نشانه‌ای از آینده درخشان لبنان قلمداد کردند.
اما مهمترین اقدام کشورهای اروپایی در تبادل دولت میقاتی آن بود که به گروه 14 مارس در خصوص هرگونه تحرکات خیابانی علیه دولت نجیب میقاتی نخست وزیر، لبنان هشدار دادند.
البته برخی لبنانی‌ها بر این باورند که هدف کشورهای غربی از هشدار دادن به گروه 14 مارس نسبت به انجام هرگونه اغتشاش خیابانی، حمایت از امنیت و ثبات داخلی لبنان نیست، بلکه آنها نگران تهدید ناآرامی‌ها یا درگیری خیابانی علیه نیروهای حافظ صلح بین‌المللی (یونیفیل) مستقر در جنوب لبنان هستند.
یک گروه فعال 14 مارس (حزب المستقبل) خود را کاملاً آماده اقدام به تحرکات خیابانی علیه دولت میقاتی کرده بود که با توجه به این هشدار کشورهای اروپایی، در تصمیم خود تجدیدنظر کرد و به نیروهای خود دستور داد تا اطلاع ثانوی دست به کاری نزنند. چندی پیش، رسانه‌های لبنان اعلام کردند که دولت فرانسه تصمیم گرفته است پیمانی را که این کشور با «سعد حریری» نخست وزیر سابق لبنان مبنی بر مجهز کردن ارتش لبنان به موشک منعقد کرده بود، متوقف کند، زیرا فرانسه در انتظار اقدامات دولت جدید لبنان به ریاست نجیب میقاتی است. اما تنها یک روز بعد و هم زمان با سفر نجیب میقاتی به فرانسه، پاریس اعلام کرد که چنین قصدی را ندارد و کمک‌های خود به لبنان را ادامه خواهد داد. حال باید منتظر نشست و دید که فشارهای آمریکا بر اروپا و لبنان در آینده‌ای نه چندان دور( پس از پایان مهلت یک ماهه دادگاه حریری به دولت لبنان برای بازداشت متهمان ادعایی دادگاه حریری) به کجا خواهد انجامید و آیا واشنگتن خواهد توانست رابطه اروپا با بیروت را به تیرگی بکشاند یا خیر؟
رویدادی که قطعاً در این میان نمی‌توان آن را نادیده گرفت، وقوع بی سابقه دو انفجار از زمان روی کار آمدن دولت میقاتی در مسیر حرکت خودروهای سربازان ایتالیایی و فرانسوی حافظ صلح سازمان ملل(یونیفیل) در جنوب لبنان است؛ امری که با توجه به قرائن و شواهد اولیه، توسط گروه‌های افراطی اهل سنت و سلفی‌ها صورت گرفته است و تخریب روابط دولت جدید لبنان با اروپا را دنبال می‌کند.