ولایت فقیه، مبنای نظری انقلاب

مصطفی یاسینی
ولایت از مهمترین اصول شریعت است و استمرار رهبری رسول اکرم (ص) جز با ولایت معصوم (ع) و سپس ولایت فقیه ممکن نیست. از قرآن کریم و روایات استفاده می‌شود که ولایت از مهمترین احکام الهی مقدم بر همه احکام فرعی الهی است. در آیه‌ای که درباره تعیین حضرت علی (ع) در روز غدیر به عنوان جانشین رسول خدا (ص) نازل شده است، می‌خوانیم: "یا ایها الرسول بلغ ما انزل الیک من ربک و ان لم تفعل فما بلغت رسالته...؛ ای پیامبر آنچه از طرف پروردگارت بر تو نازل شده است به مردم برسان و اگر چنین نکنی رسالت او را انجام نداده‌ای"(مائده: 67). پس از اجرای این فرمان، توسط پیامبر گرامی اسلام (ص) و اعلام ولایت و رهبری حضرت علی (ع) این آیه شریفه نازل شد: "الیوم اکملت لکم دینکم و اتممت علیکم نعمتی و رضیت لکم الاسلام دینا؛ امروز دین شما را کامل کردم و نعمت خود را بر شما تمام کردم و اسلام را به عنوان آیین شما پذیرفتم"(مائده:3). این آیه شریفه اهمیت بسیار ولایت را آشکار می‌سازد و اعلام می‌کند که در صورت نبودن ولی و حاکم اسلامی، دین ناقص است. ‏
هدف نهایی انقلاب، برنامه‌ریزی برای سیر دادن مردم در حیات طیبه است: "من عمل صالحا من ذکر او انثی و هو مؤمن فلنحیینّه حیاه طیبه"(نحل: 97) برنامه‌ریزی یعنی طرح و نقشه و تشکیل سازمان برای رسیدن به هدف و هدف در این برنامه‌ریزی و جامعه‌سازی، انسان آرمانی قرآن است: "و لقد کرمنا بنی آدم"(اسراء: 70) و "ان اکرمکم عندالله اتقاکم"(حجرات: 13). در نظام ولایت فقیه موضوع برنامه‌ریزی فقط سازمانهای حکومتی و نهادهای اجتماعی یا اقتصادی جامعه نیست، بلکه تمام شئون زندگی است. ولایت فقیه وجه ممیزه انقلاب اسلامی ایران با سایر انقلابهای دنیاست. ولایت یعنی رهبری و سرپرستی و فقیه کسی است که به وسیله ادله کتاب خداوند و سنت پیامبر (ص) و اهل بیت (ع) و عقل و اجماع بتواند به حکم شرعی برسد، یعنی کارشناس و متخصص مسائل اسلامی است و هیچ عاقلی نیست که مسائل خود را به دست افراد غیر متخصص بسپارد. از این رو کسانی که ولایت فقیه را انکار می‌کنند، اگر عناد و لجاج نداشته باشند، یقیناً به حقیقت آن توجه نکرده‌اند.‏
حضرت امام خمینی (ره) همواره علت اساسی انحرافات و عقب‌ماندگی مسلمین در طول تاریخ و در حال حاضر را در نبود چنین حاکمیتی که متکفل تحقق کامل همه احکام فردی و اجتماعی و سیاسی اسلام باشد می‌دانستند و مؤکداً در اندیشه تحقق نظامی مبتنی بر ولایت مطلقه فقیه بودند و از این رو می‌توان گفت که درس ولایت فقیه حضرت امام اساس نظری انقلابی تمام عیار را فراهم کرد. ایشان در این باره می‌فرمایند: "ولایت فقیه از موضوعاتی است که تصور آن موجب تصدیق می‌شود و چنان به برهان احتیاج ندارد. به این معنی که هر کس عقاید و احکام اسلامی را حتی اجمالا دریافته باشد، چون به ولایت فقیه برسد و آن را به تصور درآورد، بی‌درنگ تصدیق خواهد کرد و آن را ضروری و بدیهی خواهد شناخت. اینکه امروز به ولایت فقیه چندان توجهی نمی‌شود و احتیاج به استدلال پیدا کرده علتش اوضاع اجتماعی مسلمانان عموما و حوزه‌های علمیه خصوصا می‌باشند". امام خمینی (ره) بر ضرورت و وجوب تشکیل حکومت اسلامی تاکید نموده و ضمن بیان دلایل نقلی و عقلی این موضوع، می‌فرماید: "مجموعه قانون برای اصلاح جامعه کافی نیست، برای اینکه قانون مایه اصلاح و سعادت بشر شود به قوه اجرائیه و مجری احتیاج دارد و به همین جهت، خداوند متعال در کنار فرستادن یک مجموعه قانون، یعنی احکام شرع، یک حکومت و دستگاه اجرا و اداره مستقر کرده است... بنابراین به ضرورت شرع و عقل آنچه در دوره حیات رسول اکرم (ص) و زمان امیرالمؤمنین علی‌بن‌ابی‌طالب (ع) لازم بوده یعنی حکومت و دستگاه اجرا و اداره پس از ایشان و در زمان ما لازم است".‏
امام خمینی (ره) بحث ولایت فقیه را به شکل شایسته‌ای احیا کرد و در مرحله جدیدی قرار داد و از گوشه انزوا و محدوده کتابها بیرون آورده و در سطح جهانی مطرح ساخت و آن را به مرحله اجرا درآورد و آن را مبنای نظری انقلاب قرار داد و برای اولین بار در جهان، حکومتی بر اساس ولایت فقیه تشکیل داد.‏