مهدویت؛ نتیجه و میوه نبوت و غایت بعثت انبیاء(ع)

عاقبت نگاه عامیانه به مهدویت:
محور نخست بیانات مقام معظم رهبری در دیدار با پژوهشگران عرصه مهدویت، مهدویت و تبیین جایگاه و اهمیت این موضوع در جامعه بود. ایشان تأکید کردند که جامعه اسلامی باید این جایگاه را نه به عنوان یک بحث فرعی و حاشیه ‌ای، که در حلقه‌ اصلی معارف عالیه‌ دینی به ‌خوبی بشناسد. مهدویت نتیجه و میوه نبوت در همه ادیان و غایت بعثت همه انبیاء الهی است.
همیشه به یاد او باشیم:
اما مخاطب این سخن ایشان، اساتید و مدیران مراکز علمی و آموزشی هستند؛ چه در حوزه و چه در دانشگاه. مخاطب این سخن، دولت هم هست و نیز جامعه. همه باید به قدر وسع خود در این زمینه بکوشند و به مهدویت بها بدهند و از آن شانه خالی نکنند.
متأسفانه نگاه ما به مهدویت، متناسب با جایگاه حقیقی آن نیست. عده‌ای آن را وضعیتی در آینده ‌ای دور می‌دانند. عده ‌ای نیز فقط آن را مایه‌ رسیدن به نعمات بیشتر می‌دانند. عده‌ای هم نگاهشان به امام زمان (عج) نگاه به کسی است که با توسل به او در وقت مشکلات، می‌‌توان از سختی‌ها و شداید رهایی یافت. یقیناً ایشان دادرس مردم است و دادرسی امام
علیه‌‌السلام از مستضعفان و محرومان، امری مسلم است، ولی ما هم وظیفه داریم که امام را یک راهنما و یک رهبر بدانیم و این را باور داشته باشیم، نه اینکه هر وقت مشکلی داشتیم به ایشان مراجعه کنیم. ما باید همیشه به یاد او باشیم و بیندیشیم که شیوه و روش مطلوب ایشان چیست تا بر اساس آن رفتار کنیم.
گروهی دیگر مهدویت را فقط با عدالت می‌‌شناسند. یقیناً وقتی حضرت ظهورکنند، عدالت را برپا می‌کنند. عدالت با نام امام مهدی(عج) گره خورده است، اما باید توجه داشت که غایت ظهور حضرت برای عدالت نیست، بلکه برای انسان‌سازی و سعادت است. امام‌ خمینی (رحمت ‌الله علیه) بارها این مطلب را گوشزد کرده‌اند که غایت اسلام عدالت نیست، بلکه عدالت ابزار سعادت است. رهبر معظم انقلاب نیز در سخنانشان تأکید داشته‌اند که موضوع مهدویت را باید درست بشناسیم. عدم شناخت صحیح در این باره باعث آسیب است و باید درباره‌ آن هوشیار بود.
وظیفه ما انتظار است:
محور دوم سخنان رهبر معظم انقلاب، لزوم داشتن نگاهی عالمانه، نقادانه و علمی به موضوع مهدویت است؛ نگاهی که در برابر دیدگاه‌های جاهلانه و عامیانه قرار دارد. دیدگاه جاهلانه یک تبیین احساسی و خیالی و بازاری از مهدویت ارائه می ‌دهد. خرافاتی را بیان می‌کنند و از این طریق عده‌ای را دور خود گرد می‌آورند و گمان می‌کنند که بیانشان و شیوه‌شان حق است. خودشان دچار توهم شده‌اند و دیگران را هم متوهم می‌کنند. این اتفاقی است که متأسفانه گاهی در جامعه‌ ما رخ داده است و ما باید سازوکار مناسب برای حل و فصل آن را تدارک ببینیم تا جامعه را برای معرفی درست مهدویت آماده کنیم. البته نگاه عامیانه و جاهلانه گاهی مصادیق سیاسی هم پیدا می‌کند. افرادی حول محور یک آموزه خرافی گرد هم می‌آیند و جریانی سیاسی ایجاد می‌کنند و به سوءاستفاده از آن می‌پردازند.
از دیگر خلأهای جدی در عرصه‌‌ تبیین نگاه عالمانه به مهدویت، نبودِ برنامه‌ریزی دقیق و علمی برای آموزش این موضوع در دانشگاه‌ها و برای جوانان است. این سئوال را باید از مسئولین وزارت علوم و مدیران دانشگاه‌ها پرسید که کدام واحد درسی در این مراکز عهده‌ دار آشنا کردن دانشجویان ما با مهدویت به شیوه‌ای علمی و تخصصی است؟
یکی دیگر از مطالبی که رهبر معظم انقلاب بر آن تأکید کردند، تلقی جامعه در باره زمان ظهور بود. رهبر انقلاب اسلامی بعد از تبیین اهمیت موضوع مهدویت و جایگاه آن در ادیان الهی و مذاهب اسلامی، به موضوع انتظار به عنوان جزء جدایی ‌ناپذیر مهدویت اشاره و خاطرنشان کردند: «انتظار به معنای مترصد یک فرد زنده و حقیقت قطعی بودن، است و این معنا از انتظار، لوازمی دارد که از جمله‌ آنها، آماده‌شدن روحی و درونی و همچنین اجتماعی انسان برای دوران متوقع و با شرایط ویژه آن است... فرد منتظِر باید همواره خصوصیات و ویژگی های لازم دوران مورد انتظار را در خود حفظ و تقویت کند و این انتطار، به گونه ‌ای است که از یک طرف، هیچ گاه نباید آن را طولانی مدت تصور کرد و از طرف دیگر هیچ گاه نباید آن را بسیار نزدیک دانست.» بخشی از بیانات ایشان ناظر بر این مطلب بود که نمی‌ شود برای ظهور وقت تعیین کرد. البته که ما نباید ظهور را نادیده بگیریم، بلکه باید هر لحظه آماده باشیم. اما این احتمال هم وجود دارد که ظهور در آینده اتفاق بیفتد. ما باید وظیفه‌ خود را انجام دهیم که همان انتظار است. در روایات آمده است: «لا یضرّه تَقَدُّمَ هذا الأمر أو تَأخَّرَهُ»؛ کسی که اعتقادش درست است، فرقی ندارد که ظهور زود باشد یا دیر. تعبیر دیگری در روایات ما آمده است: «کَذِب الوَقاتون»؛ اینکه کسانی بیایند و ادعا کنند ظهور بسیار نزدیک است و بزودی اتفاق خواهد افتاد. اینها آسیب‌هایی است که رهبر انقلاب نسبت به آن نهی کرده‌اند.
متوهم و منحرف!
حضرت آیت الله خامنه ای خاطرنشان کردند: «یکی از خطرهای بزرگ در موضوع مهدویت، کارهای عامیانه، جاهلانه، غیر مستند و متکی بر تخیلات و توهمات است که زمینه‌ ساز مدعیان دروغین و دوری مردم از حقیقت واقعی انتظار خواهد شد.» ایشان با اشاره به مدعیان دروغینی که در طول تاریخ، برخی علائم ظهور را بر خود یا دیگران تطبیق می‌دادند، افزودند: «همه‌ این موارد، غلط و انحرافی است زیرا برخی مطالب در باره علائم ظهور، غیر قابل استناد و ضعیف است و مطالب معتبر را هم نمی ‌توان به راحتی تطبیق داد.» رهبر انقلاب اسلامی تأکید کردند: «این گونه مطالب غلط و انحرافی، باعث می‌شوند حقیقت اصلی مهدویت و انتظار مهجور بماند، بنابر این باید به شدت از کارها و شایعات عوامانه پرهیز کرد.» حضرت آیت‌الله خامنه ‌ای خاطرنشان کردند: «البته کار عالمانه و مستند درباره موضوع مهدویت و انتظار نیز بر عهده‌ اهل فن و متخصصانی است که علم حدیث و رجال را به خوبی می‌ دانند و با مسائل و تفکرات فلسفی آشنایی کامل دارند.»
نکته‌ کلیدی و بسیار مهمی که رهبری به آن اشاره فرمودند، بحث تطبیق بود. روایاتی نقل شده که از اشخاص و ویژگی‌ هایی را به عنوان نشانه ‌های ظهور نام برده‌اند. نخست اینکه همین روایات نیازمند مطالعه و بررسی عالمانه است و باید روایات قوی و ضعیف را از هم تفکیک کرد. دوم اینکه تطبیق دادن این نشانه ‌ها بر مصادیق، یکی از خطاهای فاحش و بزرگ است که در چند ماه گذشته در جامعه‌ ما اتفاق افتاد. افراد این نشانه ‌ها را بر مصادیقی تطبیق می ‌دهند، اما پس از مدتی این مصادیق تغییر می‌ کند یا اینکه معلوم می‌شود آن ‌طور نیست که گفته بودند. اینها باعث دلزدگی مردم از مهدویت می‌شود و این آسیب است.
موضوع ادعای ارتباط با حضرت مهدی (عج) در دوره‌ غیبت، نکته‌ دیگرِ مورد گوشزد رهبر انقلاب در سخنرانی ‌شان بود. ایشان فرمودند بعضی ‌ها دروغگو و شیاد هستند، فریبکارند، خودشان منحرفند و می‌خواهند دیگران را هم به انحراف بکشانند.
در برخی موارد هم ممکن است دروغگو نباشند، اما توهم دارند.
برای اینکه مردم ما از دست شیادان مکار و حیله‌‌گر و همچنین افراد متوهم و منحرف در امان باشند، باید راه درست مهدویت را به شیوه‌های عالمانه مطرح و ارائه کنیم تا جامعه را از این‌ گونه آسیب‌ها برهانیم.