الجزایر، غول نظامی شمال آفریقا

ترجمه: مهدی صفری

الجزایر در آستانه تبدیل شدن به اولین خریدار اسلحه از روسیه قرار دارد و تنها چین را پیش روی خود می‌بیند. این دو کشور توافق‌هایی برای خرید و فروش تسلیحات در سال گذشته امضا کردند و اکنون درباره توافق‌های دیگر مذاکره می‌کنند. با این توافق‌ها رقم کل تجارت اسلحه میان دو کشور ممکن است از مرز 10 میلیارد یورو فراتر رود که یک رکورد محسوب می‌شود.

عبدالعزیز بوتفلیقه، رییس‌جمهوری الجزایر، گذشته از مدرنیزه کردن ارتش این کشور، در جستجوی دستیابی به برتری منطقه‌ای است که درآمدهای عظیم نفت و گاز برای این کشور فراهم می‌آورد.

تولید ناخالص داخلی الجزایر دو برابر مراکش است. تنها، گروههای تندرو در الجزایر هستند که کمی از طمع این کشور برای تحکیم یافتن به عنوان قدرتی منطقه‌ای می‌کاهد. در دیدار ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهوری روسیه، از الجزایر، دو کشور قراردادهای فروش اسلحه را به ارزش هفده میلیارد و پانصد میلیون دلار در سال 2006 امضا کردند. علاوه بر این، الجزایر در ماه مارس مسکو را برای خرید تسلیحات به قیمت 7 میلیارد دلار، دعوت کرد. اگر روسیه پیروز از این مناقصه بیرون آید، قراردادهای تسلیحاتی‌اش با الجزایر از هم‌اکنون تا سال 2010 به چهارده میلیارد و پانصد میلیون دلار افزایش خواهد یافت. همچنین از فهرست تقاضاهای چین (10 میلیارد یورو) فراتر خواهد رفت. سال گذشته الجزایر از هند (6 میلیارد دلار) و ونزوئلا (3 میلیارد دلار) پیش افتاد.

در سال 2006 قراردادهای امضا شده خرید از جمله 62 هواپیمای شکاری سوخو 30ام کی‌آی و میگ 29، 16 هواپیمای آموزشی، 185 تانک تی ـ 90 اس و دو زیردریایی را شامل می‌شد. قراردادهایی که اکنون مورد بحث هستند، به خرید شکاری‌ها و تانک‌های بیشتر، بالگردهای mi - 28n، یک یا دو ناو جنگی و برای اولین‌بار یک ناو هلی‌کوپتربر، مربوط می‌شود.

به لطف بالا رفتن قیمت نفت و گاز، الجزایر از ذخایر ارزی ‌بی‌سابقه‌ای برخوردار است (78 میلیارد دلار)، اما کاملا از این ذخایر برای خرید اسلحه، استفاده نخواهد کرد. روسیه نیز وعده داده است که بدهی الجزایر را در زمان اتحاد جماهیر شوروی ببخشد. همچنین روسیه قصد دارد در این کشور سرمایه‌گذاری کند. این تجارت گسترده اسلحه تنها یکی از بخشهای همکاری تنگاتنگ است که بعد از سفر پوتین در سال گذشته به الجزایر آغاز شده است. این همکاری پیش از هر چیز در زمینه انرژی است. وزرای انرژی دو کشور، ویکتور کریچنکو و شکیب خلیل در ماه ژانویه یک یادداشت تفاهم امضا کردند. روسیه، از طریق شرکت گازپروم اولین صادرکننده گاز به اتحادیه اروپایی است و الجزایر در مقام سوم جای داد. اما حضور روسیه به حوزه نفت و گاز اهمیت بیشتری خواهد داد. کریچنکو طی سفر خود به الجزایر در ژانویه، اعلام کرد که با همتای خود توافق کرده است که تماسها میان متخصصان دو کشور برای مطالعه امکان همکاری در زمینه انرژی هسته‌ای صلح‌آمیز، آغاز شود. الجزایر در آستانه آغاز دوباره برنامه هسته‌ای خود است که از سالها پیش متوقف شده است. دولت این کشور لایحه‌ای را درباره استفاده صلح‌آمیز از انرژی اتمی در مدت کمی به تصویب خواهد رساند.

این مسابقه تسلیحاتی الجزایر، در مراکش نگرانیهایی را بوجود آورده است. مراکش در اواخر سال گذشته قراردادهایی را به سه شرکت اسپانیایی (اورووسا، ایوکو و رودان پلی‌شیپس) در حدود 200 میلیون یورو که در مسابقه با هزینه نظامی الجزایر مبلغی بسیار ناچیز است ـ برای خرید 1200 ماشین با قابلیت بالای تاکتیکی، کامیون و 10 کشتی گشتی برای مراقبت از سواحل خود، امضا کرد. زمانیکه خرید همه این اسلحه‌ها پایان یابد، ارتش خلق الجزایر در شمال آفریقا مجهزترین ارتش خواهد بود. مسوولان مراکشی با نگرانی از خود می‌پرسند که همسایه آنها چه نیازی دارد که نیروهای مسلح خود را تا این حد مدرنیزه کند. چرا که مبارزه با تروریستها در الجزایر که اخیراً جان 15 نفر را در این کشور گرفت، نه نیازی به شکاری بمب‌افکن دارد نه کشتی هلی‌کوپتربر.