معرفی آثار آیت‌الله مصطفی خمینی

نگاهی به جلد اول «تفسیر‌ القرآن الکریم» تالیف شهید آیت‌الله حاج آقا مصطفی خمینی
شهید بزرگوار حاج سید‌مصطفی خمینی در عین داشتن افتخار نسب و فرزند ارشد رهبر عظیم‌الشان انقلاب اسلامی ایران بودن، خود شخصیتی به نام و مستقل بوده و از ویژگیها و خصائص بسیار عالی و ارزشمندی برخوردار بود. در وجود او، از آغاز دوران تحصیل بخاطر داشتن استعداد قوی و فوق‌العاده که با تقوی و ایمان وی توام شده بود، زمینه دریافت علوم و رشد سریع علمی نمایان بود. او در عین برخورداری از مربی و معلمی نمونه و بی‌نظیری چون پدر بزرگوارش، از محضر درس اساتید بزرگوار و گرانقدر دیگری چون آیة‌الله بروجردی و آیة‌الله محقق داماد و حاج سید‌ابوالحسن قزوینی و علامه طباطبائی نیز استفاده می‌کرد.
لیکن بیشترین دریافتهای علمی و اخلاقی خود را از محضر پر فیض امام امت داشت و از همین توشه پر برکت، رشته‌‌های مختلف علوم اسلامی چون فقه اصول فلسفه، را در سطوح بالا تدریس می‌کرد. او وقتی به ترکیه و سپس بهمراه پدر و مراد خود به نجف تبعید می‌شود در عین استفاده کردن از محضر امام، خود به عنوان یک مدرس به نام در حوزه علمیه نجف مطرح گردید و حوزه درس خارج او رونقی چشمگیر داشت. این عالم بزرگ در عین اشتغال به تدریس و امور مربوط به انقلاب به کار تألیف در رشته‌های مختلف علوم اسلامی پرداخت و آثار علمی ارزشمندی از خود به یادگار گذاشت که اسامی برخی از آنها بدینقرار است، در اصول از اول مباحث‌ الفاظ تا اواسط استصحاب تعلیقی، و در فقه کتابی در بیع اجاره. و همچنین تعلیقی بر عروة‌الوثقی مرحوم حاج سید‌کاظم طباطبائی یزدی. و در فلسفه تعلیقه‌ای بر حکمت متعالی (اسفار) و قواعد حکمیه.
وی تفسیر قرآن را از ابتدای سوره حمد شروع نموده و این سوره و بسیاری از آیات سوره بقره را تفسیر نموده و در حال ادامه آن بود که شهادت پر برکتش پیش آمد و این حرکت پر برکت در تفسیر قرآن نیمه تمام باقی ماند.
اینک به آن بخش از تفسیر ایشان که به چاپ رسید نظری می‌افکنیم:
نخستین بخش تفسیر شهید بزرگوار آیة‌الله حاج آقا مصطفی خمینی در یک مجلد و در 593 صفحه که فقط تفسیر سوره مبارکه حمد را در بر دارد. به نام «تفسیر القرآن الکریم» به وسیله مؤسسه مطبوعاتی اسماعیلیان در قم به چاپ رسید. دورنمای مطالب و فهرست کلی آنرا به طور خلاصه یادآور می‌شویم.
نخست گفتار کوتاهی از تنظیم‌کننده مجموعه مطالب کتاب آمده و بعد چند بیت شعر تحت عنوان «خون و پیام» و آنگاه پیشگفتاری در 4 صفحه در زمینه بیوگرافی مولف تهیه کتاب و بیان برخی از صفات ارزشمند و آثار و خدمات پر بار و گرانقدر علمی و عملی مؤلف بطور خلاصه مطرح و در پایان به عناوین کلی و ابعاد مختلف این تفسیر ارزشمند اشاره شده و جهات گوناگون علمی، ادبیات، فقه، اصول، حکمت، عرفان، اخلاق، رسم و کتابت برشمرده شده است.
پس از پایان این پیشگفتار متن کتاب و تفسیر با مقدمه‌ای از خود مولف تحت عنوان «حقیقت علم تفسیر»، شروع می‌شود مؤلف در این مقدمه دو مسئله را مطرح و به بیان آنها میپردازد. مساله نخست حقیقت علم تفسیر و مسئله دوم اسامی قرآن مجید است که در آن کلمات قرآن، فرقان، کتاب، ذکر و برخی دیگر از اسامی قرآن مطرح و توضیحاتی پیرامون آنها داده شد.
متن تفسیر که از صفحه 11 کتاب شروع می‌شود تفسیر سوره مبارکه حمد است.
این کتاب که از تسلط مؤلف شهید آن بر معارف قرآن کریم حکایت دارد از آثار ارزشمند تفسیری در عصر ماست. امیدواریم سایر مجلد این تفسیر و همچنین بقیه آثار ارزشمند آیت‌الله شهید حاج آقا مصطفی خمینی نیز بزودی چاپ و در دسترس دانش‌‌پژوهان و محققان قرار گیرد. انشاءالله