نمایندگان ویژه راساً تصمیم می‌گیرند

براساس دستور رئیس‌جمهور نمایندگان ویژه ریاست جمهوی از این پس در دبیرخانه شورای مشاوران حضور پیدا می‌کنند تا با کمک به مشاوران باقیمانده در این دبیرخانه به رشد و توسعه کشور و دولت بپردازند، که البته براساس گفته‌های دبیر شورای مشاوران این نمایندگان ویژه قدرت اجرایی بیشتری خواهند داشت و خود راساً در خصوص امور تصمیم می‌گیرند.
اسفندیار رحیم مشایی در امور نفت، مصطفی محمد نجار وزیر کشور در ستاد مرکزی بزرگداشت حضرت امام خمینی(ره)، مرتضوی رئیس ستاد مبارزه با کالا و ارز، خالقی در امور مدارس غیرانتفاعی، مقصودی در امور نهضت سوادآموزی، بقایی و ظهره‌وند از جمله نمایندگان ویژه رئیس‌جمهور هستند که براساس دستور رئیس‌حمهور در دبیرخانه شورای مشاوران حضور پیدا می‌کنند.
مهدی خورشیدی دبیر شورای مشاوران رئیس‌جمهور با اعلام این خبر تصریح کرد: نمایندگان ویژه رئیس‌جمهور برای همیاری بیشتر با آقای احمدی‌نژاد در امور مختلف منصوب می‌شوند که بتوانند بدون حضور وی تصمیمات و مصوبه‌هایی در خصوص موضوعات گوناگون داشته باشند.
در حالی نمایندگان ویژه رئیس‌جمهور در ستاد مشاوران مستقر می‌شوند که تاکنون بسیاری از نمایندگان مجلس و حتی وزیر سابق امور خارجه نسبت به این انتصاب‌ها اعتراض داشته‌اند و حضور آنان را البته نه به عنوان مشاور بلکه با نام نماینده ویژه رئیس‌جمهوری موازی‌کاری با دستگاه‌های دیگر خصوصاً در حوزه سیاست خارجی عنوان کرده بودند.
به دنبال انتقاد مقام معظم رهبری از موازی‌کاری در دولت مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی اعلام کرد انتصاب نمایندگان ویژه رئیس‌جمهور در امور خاورمیانه، آسیا، خزر و افغانستان با اصل 127 قانون اساسی مغایرت دارد. در پی این اعتراضات حکم نماینده ویژه این افراد به مشاور تغییر یافت.
منوچهر متکی وزیر خارجه پیشین نیز حضور نمایندگان ویژه رئیس‌جمهوری را سبب تضعیف دستگاه دیپلماسی ایران دانسته بود و مصراً با این انتصابات مخالفت می‌کرد به طوری که بسیاری از کارشناسان و تحلیلگران سیاسی معتقد هستد تعویض وزیر امور خارجه به آن شکل و به آنسرعت دلیل مخالفت متکی با نمایندگان ویژه رئیس‌جمهور بوده است.
البته بخشی از انتقادات متکی از این نمایندگان ویژه به اظهارنظرهای آنان به خصوص مسائل خارجی و بین‌المللی بر می‌گردد. متکی از مسئولان دولتی خواست «با ناپخته سخن گفتن» هزینه کشور در عرصه سیاست خارجی را بالا نبرند و تاکید تضعیف دستگاه سیاست خارجی ایران «در شرایط کنونی آن هم توسط برخی از اعضای دولت مصداق بارز بر شاخه نشستن و بن بریدن است».
همچنین در گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس نمایندگان ویژه ریاست جمهوری از «فقدان تخصص و تجربه کافی» برخوردارند که این امر موجب نگرانی نمایندگان مجلس شده بود. اما در مقابل وزیر امور خارجه فعلی یعنی علی‌اکبر صالحی نسبت به حضور این مشاوران اعتراضی ندارد. او در این باره و در پاسخ به این سوال که آیا چون سلف خود به وجود موازی‌کاری در وزارت امور خارجه معترض است یا خیر، به خبرگزاری‌ها گفت: «اصل موازی‌کاری در سیاست خارجی درست نیست اما ما کارها را با این نگاه دنبال نمی‌کنیم بلکه با دنبال مکمل دنبال می‌کنیم و در بحث مسائل دیپلماسی پارلمانی، دیپلماسی سازمانهای مردم نهاد را داریم که می‌تواند به پیشبرد وزارت امور خارجه کمک کند.» صالحی با بیان اینکه در مواردی حق رئیس‌جمهور است که نمایندگان ویژه‌ای برای موارد خاص به کشورها اعزام کند، گفت: «اینکه موازی‌کاری به مفهوم اینکه عده ای مسئولیت خاصی را برای انجام اموری که در ماموریت وزارت امور خارجه است، پیدا کنند هیچ کس این حرف را نزده بلکه اگر هم قدمی در این ارتباط برداشته شده برای کمک به پیشبرد اهداف وزارت امور خارجه است.» صالحی اعلام کرد: «وزارت امور خارجه کاملا در جریان ماموریت نمایندگان ویژه است و با این موضوع مشکلی نداریم.
در مجموع و به صورت عرفی در سیاست بین‌الملل تعیین نمایندگان ویژه از سوی اتحادیه‌ها، سازمان‌های بین‌المللی بزرگ یا قدرت‌های بزرگ و جهانی صورت می‌گیرد و اکثر این نمایندگان وظیفه حل منازعات منطقه‌ای یا تامین منافع سازمان‌های وابسته سیاسی را بر عهده می‌گیرند و البته در مواردی نیز در نقش میانجی ایفای وظیفه می کنند. البته به آن سبب نمایندگان ویژه در مناطقی خاص تعیین می‌شوند که کشور یا سازمان فرستنده نماینده، جایگاه خود را بدان پایه می‌بیند که می‌تواند نقش میانجگیر یا موازنه‌بخش میان طرفین منازعه ویژه رئیس‌جمهور، از دیپلمات‌های مورد احترام جامعه بین‌المللی، با تجربه و شخصیتی شناخته شده است که به منظور انجام ماموریتی بین‌المللی – عموماً برای جلوگیری از وقوع جنگ، کم کردن تنش بین طرفین، احزاب یا قومیت‌های مختلف – اعزام می‌شود. به جز آمریکا کشورهای بسیار معدودی از این نمایندگان ویژه استفاده می‌کنند و عمدتاً نمایندگان ویژه از سوی سازمان‌های بین‌المللی از جمله سازمان ملل متحد منصوب می‌شوند. نمایندگان ویژه در عرف بین‌الملل، برای حل یا کمک به حل تنش ها به مناطق مختلف فرستاده می‌‌شوند و امور مربوط به یک موضوع مختلف فرستاده می‌شوند و امور مربوط به یک موضوع خاص را مدیریت و اطلاعات آن را جمع‌آوری می‌کنند و در اختیار رئیس‌جمهور یا رئیس نهاد مربوطه همانند اتحادیه اروپا قرار می‌دهند و البته فعالیت‌های این مامور ویژه هیچ تداخل یا تزاحمی با وزارت امور خارچه ندارد و اصالتاً مامورین آنان یک ماموریت بین‌المللی است.
انتصاب این نمایندگان از سوی رئیس‌جمهور نیز نشانگر این نکته است که او می‌خواهد سیاست خارجی فعال‌تری را خصوصاً در اطراف ایران داشته باشد، اما باید دید که حضور این نمایندگان ویژه در دبیرخانه شورای عالی چه تعباتی نیز در پی خواهد داشت و آیا به واقع سیاست خارجی جمهوری اسلامی پویاتر می‌شود یا صالحی نیز چون وزیر خارجه پیشین نسبت به اظهارات نسنجیده و موازی‌کاری با دستگاه رسمی دیپلماسی اعتراض خواهد کرد.