تلنگر مردم بصیر قم به نماینده خود

علی رستگاری
در آستانه انتخابات سال 84 کاندیداهای چندگانه جریان اصولگرایی که برای ارتباط‌گیری با مردم، به استان‌ها و شهرستان‌ها سفر می‌کردند، سفری به قم داشته و در جمع نیروهای موثر قم – از جریان اصولگرا – حاضر شدند.
علی لاریجانی یکی از همین کاندیداها بود که ضمن سخنرانی در آن جلسه خصوصی بود، به برخی پرسش‌های حاضران نیز پاسخ گفت. نگارنده که در آن جلسه حضور داشت از لاریجانی خواست که تفاوت خود با هاشمی‌رفسنجانی را بیان کند؛ چرا که عده‌ای معتقد بودند لاریجانی، نوعی از هاشمی‌رفسنجانی است؛ با همان اهداف البته در مقیاسی کوچک‌تر، این سوال رئیس سابق سازمان صدا و سیما را برآشفت و بعدها هم گلایه کرده بود که چرا چنین تصوری وجود دارد. میان من و هاشمی رفسنجانی فاصله زیاد است و...
شب جمعه 22 بهمن ماه سالجاری علی لاریجانی کاندیدای بازمانده انتخابات سال 84 و نماینده فعلی مردم قم در مجلس شورای اسلامی، در مسجد زین‌العابدین قم حضور یافت و به سخنرانی پرداخت. در ابتدای سخنرانی وی، چند دانشحو با طرح چند سوال از لاریجانی خواستند که مواضع خود را در قبال سران فتنه شفاف کرده و از دو پهلو سخن گفتن – شیوه‌ای که هاشمی‌رفسنجانی استاد آن است – دست بردارد.
اما آنگونه که در رسانه‌ها بازتاب یافت، برخورد مناسبی از سوی اطرافیان لاریجانی با آن چند جوان پرسش‌گر صورت نگرفت و حتی مورد ضرب و شتم نیز واقع شدند.
اما این اولین زمزمه‌های ابهام و پرسشگری مردم قم از لاریجانی نبود. چرا که در روز 22 بهمن و هنگام قرار گرفتن علی لاریجانی پشت تریبون نیز، مردم بصیر قم با شعارهایی واحد از لاریجانی خواستند که «رئیس مجلس ما، بصیرت بصیرت».
اطرافیان علی لاریجانی همانگونه که در رسانه‌های‌شان تبلیغ کردند سعی در ابهام‌پراکنی داشته و این دانشجویان را وابسته به محافل افراطی و... معرفی کردند؛ اما اگر نگاهی عمیق‌تر و به بطن افکار مردم قم افکنیم، در می‌ِیابیم که آنان نگرانی‌هایی را نسبت به علی لاریجانی – نماینده خود – پیدا کرده و علاوه بر موارد یاد شده در محافل گوناگون به نوعی این نگرانی را اعلام نموده‌اند. سخن اینجاست که چه دلایلی باعث شده تا این دغدغه‌ فکری در مردم قم نضج گیرد؟ مردمی که شاید بنا بر قواعد مرسوم، قاعدتا از اینکه اولین بار است که نماینده‌شان رئیس مجلس شورای اسلامی شده و با توجه به ارتباطات وسیع، بالطبع خواهد توانست امکانات مادی و تجهیزات بیشتری برای استان‌شان فراهم آورد، می‌بایست خشنود بوده و رضایتمندی بیشتری از او داشته باشند، اما این سطح رضایتمندی رو به افول نهاده و البته دلیل آن نیز عدم رسیدگی نماینده به شهر و استان و یا عدم سرکشی به مشکلات مادی شهر و... نبوده و دلیل معنوی دیگری دارد. دلیل را ما از یکسو در ذات انقلابی در نماینده سایر شهرها رخ می‌داد، زمان بیشتری طول می‌کشید تا این زمزمه‌ها در مردم نسبت به چنین نماینده‌ای شروع شد اما بصیرت و انقلابی‌گری مردم قم باعث شده تا لاریجانی را از مدت‌ها پیش، بدون رودربایستی مورد انتقاد قرار داده و از او طلب پاسخ کنند. اما دلیل دیگر این انتقادات، شاید متوجه رفتارهای متضاد، نامانوس و پرابهام علی لاریجانی باشد.
قمی‌ها در حالی به علی لاریجانی رای اعتماد دادند که عملکرد او در صدا و سیما را دیده بودند. صدا و سیمای لاریجانی علاوه بر انتقاداتی که بر آن وارد بود اما نمادی از انقلاب، آرمان‌ها، ارزش‌ها، پیگیری‌ خط ولایت فقیه، مبارزه با براندازان تحت نام اصلاح‌طلب و... را یدک می‌کشید. از اینرو هم بود که اگر حوادث کوی دانشگاه 78 رخ داد، یکی از عمده‌ترین سیبل‌های تهاجم براندازان، همین صدا و سیمای لاریجانی بود. لاریجانی در صدا و سیما بو دکه با پخش مکرر وقایع کنفرانس برلین، مرزبندی قاطع خود با فتنه‌گران تحت نام اصلاح‌طلب را عیان کرد و تبدیل به خاری در چشم اصلاج‌طلب را عیان کرد و تبدیل به خاری در چشم اصلاح‌طلبان شد. گرچه لاریجانی در جریان کاندیداتوری انتخابات 84 مواضع قابل قبولی از خود بر جای نگذاشت – نظیر دفاع از شیرین عبادی و... اما حضور وی در کنار احمدی‌نژاد به عنوان دبیر شورایعالی امنیت ملی، عاملی برای احیای مجدد لاریجانی در قامت یک اصولگرا بود. مردم قم به چنین لاریجانی اصولگرا رای دادند و به او که به درخواست جامعه مدرسین حوزه علمیه قم نمایندگی تهران را رها کرده و نمایندگی شهرقم و مامن انقلاب را پذیرفته، آری گفتند. این اما یک روی سکه علی لاریجانی بود که مردم را وداشت تا به او اقبال کنند، اما روی دیگر سکه علی لاریجانی، مواضع ابهام‌آلود وی پس از کسب ریاست قوه مقننه است.
اولین و شاید مهمترین سئوال مردم قم از نمایندگان، تاخیر لاریجانی در محکومیت فتنه پیچیده سال 88 بود. در مراسم مسجد زین‌العابدین قم، هواداران لاریجانی شاید برای پیش دستی و جواب به سوال مقدر در ذهن مردم قم، دفاع از وی، برگه‌ای را میان مردم توزیع کردند که در آن، به مواضع لاریجانی در محکومیت فتنه اشاره شده بود. این در حالی بود که با نظر افکندن به تاریخ ایراد این مواضع، به خوبی قابل مشخص بود که همگی آنها پس از 9 دیماه 88 اتخاذ شده و این شاید تلویحا به عدم موضعگیری صریح او پیش از 9 دیماه 88 اشعار داشت. این برای مردم بصیر قم که ید طولایی در وقت‌شناسی و بصیرت و اقدام به موقع دارند سنگین است که آقای لاریجانی – نماینده شهرشان – پس از 7 ماه به فکر موضعگیری در برابر فتنه‌گران افتاده باشد و حال آنکه انتظار از وی گذشتن از آبرو و دویدن در صحنه دفاع از انقلاب و ارزش‌ها در اوایل شکل‌گیری فتنه سال گذشته بود. این در حالی بود که لاریجانی حتی در مقاطعی – نظیر حضورش در برنامه گفت‌وگوی ویژه خبری پس از انتخابات – تلویحا چراغ سبز به سران فتنه ارائه کرده و به جای رفع شبهه، به شهبه افکن در افکار عمومی نیز مبادرت ورزید. جوانانی که در مورد شبهات مطرح شده در زمینه پیغام تبریک پیروزی لاریجانی به موسوی به بعدازظهر رای‌گیری انتخابات سال 88، از لاریجانی سوال پرسیدند حتی اگر علی لاریجانی آنرا تکذیب کند، با توجه به عملکرد نه چندان شفاف وی قبل از 9 دیماه 88 قرینه‌سازی کرده و قضاوت‌هایی در مورد نماینده استان‌شان انجام می‌دهند. همچنین زاویه‌گیری لاریجانی از دولت ملی و انقلابی احمدی‌نژاد و بازی کردن مکرر او در زمین هاشمی‌رفسنجانی، شاید از دیگر ابهامات و سوالات و از علل افول مقبولیت وی در قم باشد. تقصیر هیئت رئیسه – به گواهی گزارش اصل نودم قانون اساسی – و شخص لاریجانی در تصویب قانونی به نفع دانشگاه آزاد جاسبی و هاشمی‌رفسنجانی – موسوم به یکشنبه سیاه مجلس – سعی لاریجانی در به عدم قرائت نظر مبارک مقام معظم رهبری در حلسه شنبه سیاه مجمع تشخیص مصلحت نظام از دیگر ابهامات رفتاری وی است که مردم را از انتصاب وی به قم نگران ساخته است.
مردم قم انتظار وزانت از نماینده خود داشته و اینکه نماینده خود در دعواهای سیاسی و جناحی وارد شده و حتی در آن، جانب افرادی نظیر هاشمی‌رفسنجانی بگیرد را در شان خود نمی‌دانند. چه آنکه تعمد لاریجانی در اتخاذ برخی مواضع عتلیه دولت و نحوه مدیریت مجلس رئیس‌جمهور – که به کرات طی حداقل دو ساله اخیر آنرا در استیضاح‌ها، لوایح و قوانین مختلف تحت لوای قانون مشاهده کرده‌ایم – شاید از دیگر علل برخوردهای انتقادی مردم قم با لاریجانی باشد. مردم قم به یقین نمی‌پسندند که رهبری معظم انقلاب اسلامی در مقاطع مختلف به نماینده شهر و استان‌شان تذکر داده و مثلا طی آن، رعایت حال دولت در مورد قوانین، عدم برخورد سیاسی با دولت و... را گوشزد کرده باشند. شاید موضع‌گیری خوب وی در مجلس نسبت به وقایع 25 بهمن برخی خیابان‌های تهران از سوی فتنه‌گران را نیز بتوان متاثر از این انتقادات عمومی به وی ارزیابی کرد.