صبح دیروز آقای محمدعلی رجائی نخستوزیر جمهوری اسلامی ایران در یک مصاحبه مطبوعاتی و رادیو تلویزیونی با حضور خبرنگاران داخلی و خارجی شرکت نمود و به سئوالات خبرنگاران در رابطهی نتایج سفر خود به سازمان ملل، الجزایر و لیبی پاسخ گفت:
در ابتدا آقای رجائی درباره این سئوال که شما با ادموند ماسکی ملاقات کردهاید یا خیر گفت من قبلاً گفته بودم که با هیچ مقام آمریکائی ملاقات نخواهم کرد.
نخستوزیر در مورد ملاقات آقای حبیب شطی با شخصیتهای مهم ایرانی و همچنین اثرات احتمالی این ملاقاتها در آتشبس یا پایان گرفتن جنگ گفت:
آقای حبیب شطی امروز با من ملاقاتی دارد ولی بنظر من این ملاقاتها در ایران هیچگونه نقشی در وضع جنگ نمیتواند داشته باشد برای اینکه ما دفاع میکنیم و این ملاقاتها ما را نمیتواند از دفاع خودمان باز دارد جز اینکه میتواند آنهائیکه میکشند آنها را به سر عقل بیاورد که از این دیوانگی دست بردارند.
از رجائی سئوال شد
* آیا سفر شما به سازمان ملل در حل مسئله گروگانها اثری داشته است؟ همچنین دیروز ملاقات داشتید با امام، نظر امام در مورد سفر شما چه بوده است؟
** رجائی ـ سفر من به سازمان ملل به هیچوجه ربطی به گروگانها نداشت، گرچه اگر سئوالاتی در این زمینه میشد من جواب میدادم و آنجا هم خیلی تبلیغات کرده بودند که تبلیغات آنها درست نبود.
خدمت امام هم که رفتیم نظرشان نسبت به رفتن من خوب بود. از نخستوزیر سئوال شد
* امام قبلاً گفتهاند در رابطه با مسائل گروگانها مذاکره هیچ لازم نیست اگر هم بخاطر وسایل یدکی باشد، نظر شما در این باره چیست؟
** رجائی: ما به هیچوجه آزادی گروگانها را با لوازم یدکی یا اسلحه یا این چیزها مربوط نمیکنیم. بنظر ما مسئله گروگانها یک مسئله است که به ملت ما بستگی دارد و ملت ما تصمیمگیریش را بعهده مجلس گذاشت، اما مسئله لوازم یدکی دو قسمت دارد که بنظر من باید در دنیا معلوم باشد 1 ـ اینکه ما مقداری لوازم یدکی از آمریکا خریدایم و پول آن را دادیم و آمریکا ظالمانه از ورود آنها به ایران جلوگیری کرده است 2 ـ اینکه احیاناً آمریکا به علت جنگی که ما داریم به ما لوازم یدکی بدهد که نه ما آن را قبول میکنیم و نه آمریکا تحویل میدهد.
* از آقای رجائی سئوال شد امام گفتند مذاکره نخواهد شد حتی اگر لوازم یدکی هم بدهند این منظور در مورد گروگانها بود یا در مورد جنگ با عراق؟
** رجائی: قاعدتاً باید در مورد گروگانها باشد برای اینکه اگر در مورد جنگ باشد این ارتباطی با دادن قطعات یدکی ندارد.
نخستوزیر در مورد جواب سئوال یکی از خبرنگاران که پرسیده بود
* اگر شما را گروگان میگرفتند در آمریکا چه میکردید؟
** گفت: هیچ چیز مثل همه هموطنانم که 35 سال گروگان آمریکا بودند و مبارزه میکردند ما هم آنجا مبارزه میکردیم.
یکی از خبرنگاران پرسید:
* اینکه شما در مصاحبه مطبوعاتی خودتان گفتید که حل مشکل گروگانها راهحلش دور نیست، آیا شما فکر میکنید قبل از چهارم نوامبر که اولین سالگرد گروگانها و قبل از انتخابات آمریکا است شما آنها را آزاد خواهید کرد؟
** رجائی: مجلس یک روندی برای این کار دارد که هیچ ربطی به چهارم نوامبر و انتخابات آمریکا ندارد. این بستگی دارد به اینکه کی بتواند تصمیمگیری بکنند. و این موقع هست که اظهارنظر بکنند، حالا میخواهد قبل از چهارم نوامبر باشد یا بعد از آن.
* از نخستوزیر سئوال شد از نظر دولت ایران انتخاب ریگان یا کارتر تفاوتی دارند؟
** او گفت خیر، از نظر ما ریگان و کارتر کسی نیستند که مستقلاً عمل کنند. اینها نماینده یک جریان در کشور ایالات متحده هستند و شما هم تجربه دارید و ما هم تجربه داریم که اگر در جریان حاکم در ایالات متحده از نظر اجتماعی از نظر اقتصادی و سیاسی ایجاب بکند که جنگ باشد کارتر هم با آنها میجنگد و اگر ایجاب کند جنگ نباشد ریگان هم باشد نمیجنگد. آمریکا اینطور نیست که ریگان یا کارتر مستقل بتوانند عمل کنند بنظر من آنها هم عامل هستند در دست کارتلها و تراستها و آن کمپانیهای بزرگ نفت و اسلحه و چیزهای دیگر هستند.
آقای نخستوزیر در مورد ملاقات خود با والدهایم و مسائلی که در آنجا مطرح شد گفت: من با ایشان دو بار ملاقات داشتم که هر دو بار بدعوت خود والدهایم بود در اولین دیدار مسأله جنگ و مسأله گروگانها مطرح شد که من از اظهارنظر درباره گروگانها خودداری کردم والدهایم بعنوان دبیر کل سازمان ملل گفت: نمیتواند در قبال جنگ موضع خاصی داشته باشد ولی من آنرا نپذیرفتم و برای ایشان توضیح دادم و ایشان هم قرار شد مطالب من را در جلسه شورای امنیت مطرح کنند و ملاقات دوم من با والدهایم بعد از سخنان من در شورای امنیت و مصاحبهای که پیرامون گروگانها با خبرنگاران داشتم صورت گرفت. در این ملاقات آقای والدهایم تصور میکردند که موقع برای مطرح کردن شرایط مناسب است ولی من گفتم برای کشوری که در حال بمباران شدن و کشته دادن است پیشنهاد مذاکره بهیچوجه معنی ندارد و این بعهده کشورهائی است که خود را جزو کشورهای آزاد جهان میدانند که بروند با کشور متجاوز صحبت کنند تا از تجاوز دست بردارد چون ما به خاک کشوری تجاوز نکردیم ما از موجودیت خود دفاع میکنیم و این هم حق ماست و توقف در این مساله یک امر غیر اصولی است. آقای رجائی اضافه کرد: ما منتظر نیستیم که شورای امنیت برای ما کار کند زیرا که برادران و خواهران ما در خونین شهر حرف خود را بکرسی مینشانند کسانیکه اسلحه بدست میگیرند و در میدان شهید میشوند به تصمیمگیریهای سازمان ملل احتیاج ندارند.
آقای رجائی در مورد مسئلهای که به عنوان توبه آمریکا در شورای امنیت مطرح شده است اظهار داشت:
در آمریکا هم از من پرسیدند که اگر آمریکا آواکسهای خودش را از عربستان خارج کند آیا این را میتوانید به عنوان یکی از شرایط قوبل شده برای آزادی گروگانها بپذیرند آن جا گفتم که این جزء شرایط مجلس نیست ولی چون من این حرکت را یک جنایت برعلیه مردم ایران میدانم این است که اگر آمریکا از این کارش دست بردارد در حقیقت بنابر آن مراحلی که در اسلام ما قائل هستیم یکنوع حرکتی در این جهت انجام دادهایم
* یکی از خبرنگاران خارجی پرسید: شما یک هیئتی که از آمریکا بیاید و درباره گروگانها بحث بشود قبول میکنید؟
** رجائی گفت تا زمانیکه مجلس دستوری به دولت ندهد دولت در این زمینه هیچگونه حرکتی را نمیپذیرد.
* یکی از خبرنگاران درباره مشکل صدور نفت و احتمال اینکه نتوان نفت را صادر کرد پرسید
** رجائی گفت: کشور ما با توجه به انقلابی که درش صورت گرفته کاملاً آمادگی دارد که بدون درآمد نفت زندگی کند شکینیست که بودن درآمد نفت در پیشرفت مادی جامعه ما نقش دارد و دولت نمیتواند منکر بشود به اینکه داشتن امکانات مادی تأثیری در تصمیمگیریهای کارهای مملکتی ندارد ولی انقلاب ما و آن حرکت تکاملی مردم ما یک مسئله این است که به نظر دولت در تنگدستی عمیقتر صورت میگیرد تا در رفاه و داشتن امکانات بیشتر و من امیدوارم که هر یک پیچی که در نبودن درآمد نفت ساخته میشود به اندازه یک کارخانه ذوبآهن در ساختن مردم کشور ما نقش داشته باشد
* از رجائی سئوال شد آیا شما قبول میکنید سران شش کشور غیر متعهد با یاسر عرفات به ایران بیآیند برای میانجی؟
** رجائی: باید توجه داشت که آمدن آنها به ایران حداقل از این به بعد چیزی جز وقت گرفتن از متصدیان ما نیست برای اینکه ما نظرمان را گفتیم و معلوم است که چه میگوئیم و در چه حالی هستیم و اگر کسی بخواهد در این مسئله دخالت بکند برود بغداد، مسئله تجاوز از بغداد است توقف هم باید از بغداد باشد.
* سئوال شد در شورای امنیت پس از سخنرانی شما آیا عکسالعملی از طرف نمایندگان کشورهای جهان سوم شما دیدید
** نخستوزیر گفت: من همانطور که خبر دارید بعد از صحبت از جلسه شورای امنیت خارج شدم ولی در مجموع یکیک آنها اظهار رضایت و محبت و پشتیبانی میکردند و بعضی از آنها تا حد مذاکره بعدی هم آمدند.
* از نخستوزیر سئوال شد؟ از قول شما نقل کردهاند که ما میتوانیم در آینده به قدرت اقتصادی ژاپن برسیم در آینده برای جبران ضایعات ناشی از جنگ تا چه حد میتوانیم با ژاپن یا کشورهای اروپای غربی رابطه داشته باشیم.
** نخستوزیر: من اصلاً یادم نمیآید که گفته باشیم که ما میتوانیم از نظر اقتصادی یا صنعتی به ژاپن متکی بشویم، این ممکن است یک تمایل عمومی در کشور ما باشد و در غالب ژاپن بیان شده باشد که ما میل داریم مستقل از ابرقدرتها که بنام امپریالیسم در دنیا مشهور هستند مسائل صنعتیمان را حل کنیم این یک واقعیت است و در این زمینه برمیگردم به کل حرکت مردم و مجلس و امام و همه که در آن جهت هستیم ما اول برایمان مسئله استقلال مطرح است بعداً مسئله صنعت ما به وجه هیچ چیز را حاضر نیستیم با استقلالمان معاوضه کنیم. برای اینکه از نظر ظاهر بیشترین تغییرات را در آن صنعت ببینیم و بیشترین محرومیت را نداشتن آن صنعت ببینیم برای ما استقلال کشورمان یعنی همان شعار نه شرقی، نه غربیمان مقدس و مهمتر و جدیتر از این مسائل است.
* کارتر مورد علاقه جمهوری اسلامی بیشتر خواهد بود یا ریگان؟
**رجائی: یک ضربالمثل است که میگویند و امیدوارم که به این دو شهر عزیز برنخورد ما در فارسی میگوئیم (خنده نخستوزیر و حضار)
نه قم خوبست نه کاشان
لعنت به هر دو تاشون
* از رجائی در مورد بسیج عمومی که آیا دولت شما اعلام خواهد کرد سئوال شد.
** او گفت: از بسیج عمومی من فکر میکنم تصورات مختلفی وجود دارد دولت جمهوری اسلامی براساس بسیج عمومی زندگی میکند یعنی من بخصوص این مسافرت که رفتم و برگشتم بیشتر احساس میکنم که در مملکت ما چطور مردم با دولت پیوند دارند و چطور خودشان را عضو دولت میدانند. اگر به این طریق بپذیریم این تعریف را، ما هیچ کاری را بدون بسیج نمیتوانیم انجام دهیم. اما اگر منظور آن بسیج عمومی امت که امام فرمودند که در آخرین مرحله اعلام خواهیم کرد نه.
* رجائی در مورد سفر خود به الجزایر و لیبی و ملاقات با رهبران آنها دربارۀ خاتمۀ جنگ گفت:
** هر دو کشور در مورد خاتمه جنگ صحبت کردند ولی موضع لیبی با موضع الجزایر کاملاً متفاوت بود. لیبی با ما همموضع بود وقتی که گفتیم آخرین سخن را در قبرستان ارتش فریب خورده صدام یعنی در خونین شهر خواهیم گفت بسیار خوشحال شد و در حقیقت به هیجان آمد و خیلی برایش مسئله جدی بود و خودش را کاملاً در این خط میدید الجزایر در ابتدا توصیه میکرد بترتیبی من شرایط آتشبس را اعلام کنم وقتی برای او صحبت کردم شرایط آتشبس برای ما بیمعنی است و نمونههائی از انقلاب خودشان و مسائلی که در رابطه با فرانسویها داشتند گفتم بعد آنها هم گفتند حق با شما است و سعی میکنیم بزودی موضع خودمان را اعلام کنیم.
* نخستوزیر در جواب یکی از خبرنگاران که پرسید: کدام مسئله زودتر حل خواهد شد مسئله گروگانها یا مسئله جنگ و کدامیک مهمتر است؟
** گفت: برای ما گروگانها واقعاً مسئله نیست. ما آن را در حال حلش هستیم از اول هم برایمان روشن بود آنقدر که آمریکا این را در دنیا به عنوان مسئله مطرح کرده بود برای ما مسئلهای نبوده برای ما محتوی گروگانگیری و هدف آن مهم بود که ما خیلی پیشتر به نتیجهاش رسیدهایم بنابراین میتوانیم بگوئیم که ما الان تمام فکرمان روی مسئله جنگ است. مسئله گروگانها یک مسئله دست چندهم است.
* از رجائی سئوال شد: وزیر امور خارجه چرا انتخاب نشد
** به او گفت: به طور کلی راجع به سایر وزاری وزارتخانهها باید بدانیم که آقای بنیصدر سخت سرگرم مسائل جنگی هستند و عدهای را من به ایشان معرفی کردم ولی ایشان فرصت بررسی و اظهارنظر هنوز پیدا نکردند. دیروز هم با ایشان صحبت کردم وعده کردند که زودتر نظرشان را اعلام کنند.
رجائی در پاسخ به سئوال در مورد خرید لوازم یدکی از یونان را نمیدانم ولی ما برای دفاع از خودمان فقط بفکر تهیه اسلحه هستیم و قطعات یدکی هم در حد اینکه استقلال ما را صددرصد حفظ کند من فکر میکنم هر کس داشته باشد میخریم.
یکی از خبرنگاران پرسید موضع شما راجع به عربستان چیست ـ نخستوزیر گفت:
متاسفانه عربستان سعودی خود تصمیمگیرنده در مسائل نیست و آواکسهائی هم که آنجا هست خود آمریکا استفاده میکند این است که من برای موضوع عربستان سعودی ارزش اصولی قائل نیستم.