مورداک گیت یا رانتیریسم و ارتشاء دولتی در انگلیس

آغاز رانت دوسویه رسانه ای مورداک و دولتهای انگلیسی مربوط به دولت محافظه کار مارگارت تاچر و پس آن در دولت جان میجر بود. اما با پر شدن چوب خط محافظه کاران، حمایت همه جانبه امپراتوری رسانه ای مورداک رنگ کارگری به خود گرفت و همین رویکرد طی سالهای 1997 تا 2005 میلادی از عوامل مهم موفقیت تونی بلر در سه انتخابات پیاپی بود.در واقع این رابطه یک رابطه تجاری دوجانبه بود که منافع اقتصادی سرشاری برای مورداک و قدرت رسانه ای گسترده ای برای تونی بلر و حزب کارگر به دنبال داشت. دوستی عمیق او با تونی ‌بلر و جلساتی که مرتباً با هم برگزار می‌کردند تا درباره سیاست‌های ملی در انگلیس مذاکره کنند، به موضوعی داغ در این کشور تبدیل شده بود.رسوایی«مورداک گیت» جدای از تمام ابعاد پیدا و پنهانش نشانگر شدت وخامت و گستره پدیده ارتشاء و رانتیریسم در دولت انگلیس است؛ همچنانکه اندک اسناد افشا شده از سوی رسانههای انگلیسی بیانگر همین موضوع است.
جرقه رسوایی مرداک گیت در نشریه انگلیسی «نیوز آو دی ورلد» زده شد که طی یک دهه گذشته به طور نظاممند اقدام به جاسوسی از شخصیتهای مشهور و بسیاری از افراد عادی جامعه انگلیس نموده است. موضوع جاسوسی خبرنگاران «نیوز آو دی ورلد» از تلفنهای افراد مشهور برای نخستین بار در سال 2006 میلادی و پس از افشای استراق سمع تلفنهای برخی از اعضای خانواده سلطنتی انگلیس علنی شد که پس از تشکیل دادگاه، یکی از خبرنگاران و یکی از بازرسان خصوصی وابسته به این نشریه به زندان محکوم شدند. اندی کولسون سردبیر وقت این نشریه نیز به رغم اینکه ادعا میکرد در جریان هک شدن تلفنهای افراد مشهور توسط خبرنگارانش قرار نداشته ولی به خاطر این رسوایی مجبور به استعفا شد.
البته در سال 2007 پلیس انگلیس، اعلام کرد شواهد خاصی از هک شدن تلفن های افراد دیگر در دست نیست ولی پس از انتصاب اندی کولسون به عنوان سخنگو و مدیر ارتباطات نخست وزیری انگلیس در سال 2010 مجددا این موضوع مورد توجه رسانهها قرار گرفت و روزنامه گاردین اواسط سال گذشته فاش کرد که نه تنها تعداد موارد جاسوسی و شنود «نیوز آو دی ورلد» بسیار بیشتر از آن چیزی است که قبلا تصور میشد بلکه این جاسوسیها فقط علیه افراد مشهور صورت نگرفته بلکه مردم عادی و بویژه قربانیان حوادث جنایی و تروریستی و بستگان آنها از جمله کسانی بودهاند که تلفنهایشان توسط «نیوز آو دی ورلد» هک شده است.
این رسوایی جدای از تمام ابعاد پیدا و پنهانش نشانگر وخامت و گستره پدیده ارتشاء و رانتیریسم در کشور انگلیس است؛ اندک اسناد افشا شده از سوی رسانههای انگلیسی بیانگر همین موضوع است که در ادامه به برخی از آنها اشاره شده است:
1. پلیس انگلیس و اپیدمی رشوه
یکی از مهمترین ابعاد مطرح در نزد افکار عمومی انگلیس، اپیدمی رشوه و دریافت گسترده آن از سوی مسئولان و ماموران پلیس این کشور است؛ چنانکه شرکت رسانهای «نیوز اینترنشنال» ناشر «نیوز آو دی ورلد» نیز تایید کرد که اندی کولسون سردبیر اسبق این نشریه دستور پرداخت رشوه به ماموران پلیس برای دریافت اطلاعات را صادر کرده است.به همین دلیل با آغاز تحقیق درباره اتهام پرداخت هزاران پوند رشوه به ماموران پلیس، «پلاستیفنسون» فرمانده (کمیسیونر) پلیس متروپلیتن لندن ازسمت خود کنارهگیری کرد. همچنین اخیرا گزارشهایی از روابط نزدیک مقامات ارشد پلیس با برخی از مدیران و سردبیران نشریه «نیوز آو دی ورلد» منتشر شده است که بر اساس یکی از این گزارشها، فرمانده پلیس متروپلیتن لندن از سال 2006 که برای نخستین بار گزارشهای محدودی درباره شنود تلفنهای مردم توسط عوامل «نیوز آو دی ورلد» علنی شد، حداقل 18 بار با مقامات شرکت «نیوز اینترنشنال» ناشر روزنامههای مورداک در انگلیس و از جمله سردبیر اجرایی سابق نشریه «نیوز آو دی ورلد» دیدار خصوصی داشته است. «نیل والیس»نیز که تا سال 2009 در نشریه «نیوز آو دی ورلد» به عنوان معاون سردبیر و سردبیر اجرایی فعالیت میکرد و پس از قطع همکاری با این نشریه یک شرکت تبلیغاتی راه اندازی نمود که یکی از مشتریان اصلیاش پلیس متروپلیتن لندن بوده است. از اینرو آقای والیس توسط تیم جدید تحقیقاتی پلیس بازداشت و مورد بازجویی قرار گرفت.
بر اساس گزارش دیگری که در رسانههای انگلیس منتشر شد، «پل استیفنسون» که اخیرا دو عمل جراحی بر روی پای خود انجام داده بود، برای سپری کردن دوره نقاهت خود مدتی را در یک مرکز تفریحی و بازپروری گران قیمت گذرانده بدون اینکه پولی بابت این خدمات بپردازد. رسانه های انگلیس امروز گزارش دادند که این مرکز تفریحی- بازپروری نیز با آقای والیس در ارتباط بوده و ظاهرا از طریق وساطت وی این خدمات مجانی به آقای استیفنسون ارائه شده است.
در ادامه این رسوایی پلیس لندن اعلام کرد که خانم بروکز نیز در ارتباط با شنود تلفنی نشریه «نیوز آو دی ورلد» و پرداخت رشوه به پلیس دستگیر شده؛وی طی روزهای گذشته به دلیل رسوایی ناشی از جاسوسی و استراق سمع غیرقانونی از تلفنهای هزاران نفر از مردم و شخصیتهای معروف انگلیس توسط عوامل این نشریه بشدت تحت فشار قرار داشت و سرانجام مجبور به استعفا شد. ضمن آنکه شخص مورداک و پسرش نیز باید با حضور در جلسه تحقیق کمیسیون فرهنگی مجلس عوام انگلیس حضور یابند و پاسخگوی سوالات متعدد نمایندگان درباره رسوایی شنود تلفنی و اتهام پرداخت رشوه به پلیس باشند.
بر این اساس برخی از مقامات ارشد پلیس لندن اکنون با سوالات جدی درباره نوع و چگونگی روابطشان با رسانههای مورداک و همچنین عدم تحقیق کامل درباره پرونده شنود تلفنی طی سالهای گذشته مواجه هستند؛
2. رانتیریسم حاد در دولت انگلیس
دومین نکته قابل ذکر درباره چرایی وقوع این رسوایی، مربوط به رانت دو سویه دولت انگلیس و رسانههای مورداک است. آغاز رانت دوسویه رسانهای مورداک و دولتهای انگلیسی مربوط به دولت محافظهکار مارگارت تاچر و پس آن در دولت جان میجر بود. اما با پر شدن چوبخط محافظهکاران، حمایت همه جانبه امپراتوری رسانهای مورداک رنگ کارگری به خود گرفت و همین رویکرد طی سالهای 1997 تا 2005 میلادی از عوامل مهم موفقیت تونی بلر در سه انتخابات پیاپی بود.
در واقع این رابطه یک رابطه تجاری دوجانبه بود که منافع اقتصادی سرشاری برای مورداک و قدرت رسانهای گستردهای برای تونی بلر و حزب کارگر به دنبال داشت. دوستی عمیق او با تونی ‌بلر و جلساتی که مرتباً با هم برگزار می‌کردند تا درباره سیاست‌های ملی در انگلیس مذاکره کنند، به موضوعی داغ در این کشور تبدیل شده بود. مورداک به خاطر برخورداری از حمایتهای سیاسی دولت های وقت انگلیس موفق شد شرکتهای رسانهای خود را توسعه دهد و شبکه تلویزیونی اسکای نیوز را با همکاری چند شریک دیگر راه اندازی نماید.
امپراتوری رسانهای مورداک در انتخابات سال 2010 انگلیس مجددا به سمت حزب محافظهکار تحت رهبری دیوید کامرون بازگشت و به عقیده کارشناسان حمایتهای وی از حزب محافظهکار در آن انتخابات یکی از عوامل موفقیت این حزب و نخست وزیر شدن کامرون بود. شاید به همین دلیل بود که دیوید کامرون، کولسون - سردبیر سابق نشریه «نیوز آو دی ورلد»و یکی از چهرههای جنجالی وابسته به امپراتوری مورداک -را به سمت مدیر ارتباطات و روابط عمومی نخست وزیری انگلیس منصوب کرد.
از سوی دیگر بر اساس فهرستی که از برخی ملاقاتهای نخست وزیر انگلیس طی 15 ماه گذشته منتشر شده، وی دست کم 26 بار با راپرت مورداک، پسرش جیمز مورداک و مدیران شرکتهای رسانهای متعلق به آنها دیدار و گفتوگو داشته است که تقریبا همه آنها دیدارهایی خصوصی بوده که گزارشی درباره محتوای آنها منتشر نشده است. خانم «ربکا بروکز» سردبیر سابق نشریه جنجالی «نیوز آو دی ورلد» و مدیر عامل شرکت رسانهای «نیوز اینترنشنال» طی یک سال گذشته دو بار به اقامتگاه تابستانی نخست وزیر واقع در منطقه «چکرز» در شمال لندن دعوت شد و در آنجا با دیوید کامرون دیدار و گفتوگو کرد. هیچ فرد دیگری در این مدت دو بار مهمان نخست وزیر در «چکرز» نبوده است.
کامرون همچنین چند بار دیگر نیز با خانم بروکز از جمله در روز کریسمس گذشته در حوزه انتخابیه خود واقع در منطقه «آکسفوردشایر» دیدار و گفتوگو داشته که در برخی از این دیدارها «جیمز مورداک» رییس شرکت «نیوز اینترنشنال» نیز حضور داشته است.نخست وزیر همچنین طی حدود یک سال در سه مهمانی و پنج برنامه دیگر برگزار شده از سوی شرکت «نیوز اینترنشنال» شرکت کرده است.بر همین اساس «ایندیپندنت» نیز گزارش داد که«جیمز مورداک» نیز حدود هشت ماه قبل به همراه خانوادهاش مهمان نخست وزیر انگلیس در اقامتگاه تابستانی وی بوده است.
آنچه که در نوشتار فوق بدان اشاره شد تنها گوشهای از اسناد و اخباری است که از شدت و وخامت فساد اداری خصوصا ارتشاء و رانت در میان مقامات انگلیسی حکایت دارد؛ همچنان برخی از کارشناسان معتقدند«آنچه که تاکنون علنی شده همانند یک کوه عظیم یخی است که فقط نوک آن از آب بیرون زده است»؛که اگر اعمال نفوذ لابیهای قدرت مانع از رسیدگی کامل به این پرونده نشود، ابعاد تازهای از ارتشاء میان مقامات بریتانیایی فاش خواهد شد و پای بسیاری از مقامات رده بالای امپراتوری رسانهای مورداک به میان خواهد آمد.