فضای سایبری بی‌حاشیه

علیرضا حسنیه
در دنیای امروز نقش فناوری اطلاعات و ارتباطات در توسعه و پیشرفت چشمگیر است و نمی توان بدون بهره گیری از دنیای سایبری به رشد و توسعه دست یافت. حضور اینترنت در دنیای امروز باعث شده است تا بسیاری از فعالیت های اقتصادی و تجاری با کاهش هزینه و افزایش بهره وری همراه شوند. از سوی دیگر در حوزه اجتماعی نیز استفاده از دنیای اطلاعات ضروری است به نحوی که امروز بسیاری از سایت ها در راستای اهداف فرهنگی و اجتماعی نظام های لیبرال حرکت می کنند . از این روست که می توان گفت در کشور ما نیز برای رسیدن به توسعه می بایست اینترنت رواج پیدا کند و استفاده از این رسانه ارتباطی افزایش یابد.
با این حال تغایر فرهنگی و همچنین وجود خطرات امنیتی باعث شده است تا ضریب استفاده از اینترنت در کشور بسیار پایین باشد. چندی پیش سامانه مدیریت ضریب نفوذ اینترنت کشور، وابسته به مرکز متما در سازمان فناوری اطلاعات ایران در گزارش خود با احتساب 8 میلیون کاربر و 9 میلیون مشترک اینترنت در کشور، ضریب نفوذ اینترنت ایران را 4/11 درصد اعلام کرده است.
آخرین وضعیت‌ و آمار رسمی ضریب نفوذ اینترنت در کشور، به صورت به‌روز و آنلاین، در «سامانه مدیریت ضریب نفوذ اینترنت» که توسط مرکز مدیریت توسعه ملی اینترنت وابسته به سازمان فناوری اطلاعات ایران راه‌اندازی شده است، ارائه می‌شود.بر اساس این گزارش، این سامانه همواره به صورت آنلاین وضعیت جاری ضریب نفوذ اینترنت در کشور را به تفکیک استان‌ها و بر مبنای روش‌‌های دسترسی اینترنت پر سرعت، اینترنت تلفنی، اینترنت وایمکس، اینترنت تلفن همراه و اینترنت فیبر ارائه می‌دهد و تعداد کاربران را معیار تعیین ضریب نفوذ قرار داده است.بنا بر این گزارش در حالی که این سامانه میان مشترکان و کاربران اینترنت تمایز قائل شده، آمار و ارقام فعلی ثبت شده در این سامانه برای سال 90 حکایت از 9 میلیون و 243 هزار و 540 مشترک اینترنت و 8 میلیون و 387 هزار و 12 کاربر اینترنت، در ایران 73 میلیون و 318 هزار و 661 نفری دارد و با این ارقام هم‌اکنون ضریب نفوذ اینترنت کشور را براساس کل اتصالات 4/11 درصد اعلام می‌کند.همچنین این سامانه ضریب نفوذ اینترنت پرسرعت را با احتساب 2 میلیون و 129 هزار و 932 مشترک و یک میلیون و 942 هزار و 771 کاربر اینترنت پرسرعت در کشور، عدد 6/2 درصد عنوان کرده است.طبق آمار این سامانه، در شاخص دسترسی اینترنت تلفنی (Dial up) با یک میلیون و 497 هزار و 887 مشترک و 433‌‌هزار و 241 کاربر، ضریب نفوذ اینترنت تلفنی به عدد ( 6/0 درصد) رسیده است.
اما بدون شک یکی از اصلی ترین راهکار ها برای افزایش ایمنی و همچنین گسترش نفوذ اینترنت در کشور استفاده از اینترنت ملی است. با توجه به ضرورت توسعه استفاده از اینترنت و گسترش پهنای باند برای افزایش تجارت الکترونیک همچنین وجود محدودیت های محتوا به نظر، طرح راه‌اندازی اینترنت ملی در کنار اینترنت جهانی می‌تواند بسیاری از چالش ها در خصوص استفاده از اینترنت در کشور را مرتفع سازد. البته اینترنت ملی ضمن افزایش امکان استفاده از پهنای باند آثاری همچون افزایش ضریب اطمینان اینترنت در کشور را نیز در پی خواهد داشت.
البته فرایند اجرایی این طرح هم اکنون آغاز شده است و طبق آخرین اخبار شبکه ملی اینترنت که در فاز نخست قرار است برای 10‌میلیون کاربر ایرانی دسترسی به پهنای باند با سرعت 20 مگابیت بر ثانیه را به ارمغان بیاورد 70 درصد نیازهای کاربران که تاکنون از طریق شبکه اینترنت جهانی انجام می شد را با امنیت و سرعتی بالاتر برطرف خواهد کرد.
بر اساس آخرین اطلاعات شبکه ملی اطلاعات یک شبکه کامل و جامع برای تامین پهنای باند مورد نیاز فعالیتهای مختلف تعریف شده به همین جهت و با توجه به همگرایی میان ارتباطات تصویر و دیتا در این شبکه ارائه پهنای باند بسیار زیاد به کاربران پیش بینی شده تا امکان استفاده از سرویس هایی چون ویدئو درخواستی (VOD) و تلویزیون اینترنتی (IPTV) و امکان آپلود این محتوا برای شهروندان ایرانی فراهم شود.رضا تقی پور وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات هم پیش از این اعلام کرد که برای 10 میلیون کاربر ایرانی دسترسی به پهنای باند با سرعت 20 مگابیت بر ثانیه در شبکه ملی اینترنت – شبکه ملی اطلاعات - درنظر گرفته شده و طبق برآوردهای انجام شده این میزان پهنای باند تا 4 سال آینده برای نیاز کاربران پاسخگو خواهد بود. به گفته وی معماری این شبکه به نحوی است که به تناسب نیاز و درخواست این میزان قابلیت ارتقا خواهد داشت.تقی پور مهمترین دستاورد شبکه ملی اینترنت و استفاده از دیتاسنتر ملی را ایجاد امنیت و مصون ماندن از حملات اینترنتی عنوان کرد و معتقد است: کشور ما به طور مرتب در معرض حملات اینترنتی قرار دارد که البته تا به امروز ظرفیت خوبی در بحث تامین امنیت و ایمنی برای شبکه های داخل کشور فراهم بوده است اما با ایجاد شبکه ملی اینترنت به طور قطع با یک تحول و انقلاب در تامین امنیت فضای مجازی در کشور روبه‌رو خواهیم بود.
در این راستا گفته شده که طراحی شبکه ملی اینترنت انجام شده و فاز اول این پروژه بزودی به بهره برداری خواهد رسید.وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در جدیدترین اظهارات خود در مورد شبکه ملی اینترنت اعلام کرد که این شبکه 70 درصد از نیازهای مردم را که از طریق شبکه اینترنت به انجام می رسد را بر‌طرف کرده و از امنیت و سرعت بالاتری نیز برخوردار است. البته در یک نگاه کلی باید گفت راه‌اندازی "‌شبکه اینترانت ملی" یا "شبکه ملی اطلاعات" از تمامی جهات به نفع کشور و مردم ایران بوده و باعت پیشرفت کشور خواهد شد. قطعا راه‌اندازی شبکه ملی اطلاعات ، گامی بلند برای رسیدن به توسعه دانش و تولید محتوا در کشور و کاهش وابستگی به کشورهای دیگر در تولید اطلاعات خواهد بود. به طور خلاصه مزایای دیگر اجرای این طرح عبارتند از:
1-ایجاد بستر مطمئن و مناسب برای توسعه فناوری اطلاعات در کشور
2- حرکت در جهت حفظ و تقویت‌امنیت‌ملی
3- امکان دسترسی به اینترنت پرسرعت با قیمت مناسب برای اقشار مختلف جامعه
4-گسترش عدالت اجتماعی و امکان بهره مندی مناطق محروم کشور از مزایای اینترنت
5- درگیرکردن تمامی نیرو های دانشگاهی، مراکز تحقیقاتی و بخش خصوصی در یک طرح بزرگ ملی
6- فراهم شدن زمینه اشتغال برای نیرو های متخصص داخلی