چالش امنیتی انتخابات (بخش اول)

رهبر معظم انقلاب اسلامی در عید فطر امسال با اشاره به برگزاری انتخابات مجلس شورای اسلامی در اسفندماه سال جاری، ذات انتخابات را توأم با نوعی چالش خواندند و افزودند: انتخابات، تجلی حضور مردم، مظهر مردمسالاری دینی و ذخیره و پشتوانه امنیت کشور است و باید مراقب بود که این پشتوانه بزرگ، به چالشی برای امنیت کشور تبدیل نشود.
از این رو در این مقال تلاش داریم به یکی از ابعاد این چالش امنیتی که "استقلال" کشور را تهدید می کند بپردازیم. بدیهی است پیش از این مهم باید به یک توافق نظری و عینی در خصوص مفهوم استقلال در ادبیات سیاسی نظام جمهوری اسلامی ایران دست یابیم.
‏استقلال(‏Independence‏) یک مفهوم چند وجهی و دارای پهنه گسترده ای از مضامین ذهنی و عینی به حساب می آید که صرفا نمی توان آن را به حوزه های سیاسی محدود کرد. این مفهوم یک ارزش انسانی است که در تقابل با خوی پلشت و مذموم سلطه طلبی بشر در ساحات مختلف فردی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی رشد کرده و در درازنای تاریخ دارای سابقه است. ‏
استقلال به لحاظ اتیمولوژیک و واژه شناسی به معنای اندک شمردن وحمل کردن آمده است. حسن انوری در فرهنگ بزرگ سخن ذیل معنای استقلال آورده است: در تصمیمات یا رفتار خود تابع دستور یا خواست دیگران نبودن؛ داشتن حق توانایی تصمیم گیری در کارها (انوری ،1381،ج ا: 386) کاربرد دیگری که برای این واژه یافت
می شود و مهم و اساسی است، معنایی است که در مجمع البحرین آمده است. در آن جا بیان شده است که پرداختن به کاری بدون مشارکت دیگران یکی از معانی واژه استقلال است. (طریحی، ج 3 : 1510)‏
فرهنگ علوم سیاسی، استقلال را به جدا بودن حاکمیت یک کشور از دیگر کشورها از نوع سلطه و سیادت خارجی تعریف کرده است. (آقا بخشی: 154) در فرهنگ سخن ذیل معنای سیاسی استقلال آمده است: آزادی عمل داشتن کشوری در وضع و اجرای قوانین و فعالیت اقتصادی، اجتماعی، و سیاسی مربوط به خود (انوری ،همان) و یا در تعریف دیگر آمده است استقلال، همان آزادی اراده ملی برای اداره امور داخلی و خارجی خود از دست دیگران است که از خلال سازمان سیاسی دولت پدیدار می شود. (علی بابایی، ج 2: 45 و 46)‏
قرآن مجید به معنای سیاسی و امروزی استقلال این واژه را مستفاد نکرده است اما مفاهیمی که متضمن معنای استقلال می باشد در آیات مختلفی به چشم می خورد.
از جمله این مضامین می توان به این مهم که هیچ انسانی بر انسان دیگری حق ولایت و سیطره ندارد و تنها خداوند از حق حاکمیت و ربوبیت برخوردار می باشد. (شورا آیه 9 و نیز انعام آیه 62) و یا موضوعاتی نظیر عزت مسلمانان (نساء آیه 139 و فاطر آیه 10 و منافقون آیه 8) نفی سبیل کافران (نساء آیه 141) نپذیرفتن سلطه و سرپرستی کافران (مائده آیه 51 و 52) عدم گرایش و اعتماد به کافران (هود آیه 113) پیروی نکردن از اهل کتاب و مشرکان (آل عمران آیه 149 و مائده آیه 49) و روی پای خود ایستادن (فتح آیه 29) نداشتن دوستی و ارتباط صمیمی با مشرکان (آل عمران آیه 118 و مائده آیه 57) و دیگر آیات مشابه اشاره کرد. (بقره آیه 105 و 109 و آل عمران آیه 118 تا 120 و نیز توبه آیه 8) اشاره کرد. ‏
بدیهی است توافق بر مفهوم استقلال در ادبیات سیاسی جمهوری اسلامی علاوه بر پیش گفته ها نیاز به مداقه مضاعف در منظومه فکری امام خمینی(ره) بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی و همچنین حضرت آیت الله خامنه ای رهبر معظم انقلاب اسلامی دارد.
مفهوم استقلال در اندیشه امام خمینی(ره)به عنوان احیاگر تفکر ناب اسلامی در قرن بیستم از جایگاه ویژه ای برخوردار است. تا جایی که می توان ارزش بشری استقلال را در نظام کنشی رهبر کبیر انقلاب اسلامی در اندازه یکی از اهداف میان مدت مورد تامل و بررسی قرار داد. برخورداری منظومه فکری امام خمینی(ره) از یک جهان بینی توحیدی صبغه خاصی را به مفهوم استقلال و اقسام آن می زند و یگانه پرستی موجب ادراک بی نیازی از غیر خدا می گردد. ‏
یکی از اهداف مهم حکومت اسلامی از منظر امام خمینی(ره) در نهضت اسلامی ملت ایران تامین استقلال کشور و ایجاد نظامی است که سیاستگذاری ها و تصمیم گیری ها در آن بر اساس اسلام و اراده ملت مسلمان صورت پذیرد. تا جایی که شاید یکی از مهمترین و شاید مهمترین شعار نهضت اسلامی ملت ایران از قبل از پیروزی انقلاب اسلامی ایران تا امروز که بیش از سه دهه از عمر این نظام اسلامی می گذرد شعار "استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی" بوده است.
در تاریخ معاصر و بویژه از اواسط دوران قاجار گسترش نفوذ دولتهای خارجی همواره به عنوان ویژگی بارز نظام سیاسی در ایران تبلور خارجی داشته است. بر این اساس، یکی از جهت گیری‌های مهم امام خمینی(ره) و بسیاری از انقلابیون و اسلامگرایان، تاکید بر رفع این وابستگی ها و حرکت به سوی ایجاد جامعه ای مستقل بوده است.(فوزی:172)در گفتار و نوشتار امام خمینی(ره) استقلال این‌گونه معنا و مفهوم می یابد. ایشان ارزش حیات را به استقلال می داند.(صحیفه امام، ج6: 219) امام از استقلال به عنوان یکی از حقوق اولیه بشر یاد می کند(همان،ج 3: 130) بررسی آثار امام خمینی(ره) توسط یحیی فوزی در کتاب اندیشه های سیاسی امام خمینی(ره) نشان می دهد که ایشان استقلال را در این معانی استفاده کرده است: عدم وابستگی(همان، ج5: 490 و ج17: 413) سرپیچی از تبعیت دیگران(همان،ج16: 204) نفی دخالت اجانب(همان، ج 5: 236) عدم پیوستگی به غیر(همان، ج 7: 136) قطع نفوذ بیگانگان(همان، ج 21: 282) آزادی و رها شدن از قید و بند بیگانگان( همان، ج5: 185) به دست گرفتن سرنوشت و مقدرات خویش(همان، ج15: 73) خروج از نفوذ استعمار(همان،ج2: 460) قطع ایادی اجانب(همان، ج3: 317) تحت نظر دیگران نبودن(همان،ج4: 277) و اداره مستقل مملکت(همان،ج5: 16)
در شماره های آتی این نوشتار ضمن دسته بندی مفهومی استقلال و مراتب آن از منظر امام خمینی(ره) به سه نظام بینشی، ارزشی و کنشی بنیانگذار کبیر انقلاب در تبیین مفهوم استقلال خواهیم پرداخت. همچنین در این شماره ها ضمن تدقیق در مفهوم استقلال در اندیشه مقام معظم رهبری و در نهایت توافق بر یک مفهوم مشترک به چالشهای امنیتی انتخابات ناظر به استقلال کشور خواهیم پرداخت.‏