«عسلویه» در مسیر خاموشی

گروه اقتصاد: «عسلویه راهی بی‌پایان در سال‌های گذشته» زمانی که اسم عسلویه از سوی مسؤولان عنوان می‌شد، احساس غریبگی در بین چشم‌های مردم موج می‌زد. اما با گذشت چند سال عسلویه به یار همیشگی آن‌ها تبدیل شده است. سرزمین عسلویه آکنده از گاز است، سوخت فسیلی که در اکثر کشورها برای تأمین انرژی بدان نیازمند هستند. مردم نیز می‌دانند عسلویه چه ارزشی دارد و برای بهتر شدن آن از مسؤولان توقع دارند.

سرزمین عسلویه که با لوله‌های حجیم آرایش شده و مشعل آن شبانه‌روز روشن است، سال‌ها است که به حساب ذخیره ارزی پول واریز می‌کند اما این سوال همواره در ذهن‌ها متبادر می‌شود که آیا سهم ایران از این پالایشگاه‌های عظیم به درستی استخراج می‌شود؟ ایران در بهره‌برداری از منابع طبیعی گاز در این منطقه با قطر شریک است. قطر غول شرکت‌های نفتی را در خود حفظ می‌کند اما ایران تنها توانسته با سیستم بروکراسی موجود، بخشی از غول‌ها را به سمت خود هدایت کند. در حال حاضر برخی از شرکت‌های خارجی با مهندسان ایرانی برنامه توسعه فازهای پارس جنوبی را دارند، اما این امر با توجه به پتانسیل ایران بسیار ناچیز است. مسؤولان این بخش نیز از ترس آن که سرمایه‌گذاران خارجی سرمایه‌های خود را از پارس جنوبی خارج نکنند از عسلویه یک بهشت خیالی ساخته‌اند و بر این موضوع تاکید دارند که عسلویه قطب اقتصادی کشور است. اما نمایندگان کمیسیون انرژی با رد آن که عسلویه قطب اقتصادی کشور است، معتقدند: در دولت خاتمی روند توسعه عسلویه با شتاب بیش‌تری دنبال می‌شد اما با تغییر دولت شاهد حرکت لاک‌پشتی در عسلویه هستیم. این در حالی است که با شرایط فعلی سال‌ها از قطر در زمینه بهره‌برداری از گاز عقب هستیم. براساس آنچه گفته می‌شود، ایران به مدت 11 سال از این نعمت الهی عقب مانده و باید هر چه سریع‌تر خلاءهای موجود را پر کند. هر چند که احمدی‌نژاد رییس‌جمهور، خلاف‌نظر کارشناسان اعلام می‌کنند و معتقدند که ایران همگام با قطر حرکت می‌کند و از نظر بهره‌برداری از گاز در جایگاه مناسبی قرار گرفته است. ایران و قطر هر دو از مخازن مشترک در عسلویه استفاده می‌کنند، اما ایران به دلیل نبود تجهیزات و ضعف اجرایی نتوانسته است همگام با قطر حرکت تداوم بخشد. اگرچه در دولت اصلاحات تلاش بسیاری شد تا شاه کلید توسعه در منطقه را دست بگیرند و مسیر ناهموار و پرپیچ و خم را سپری کنند و البته گام‌های محکم در مسیر توسعه در سال 83 به اوج خود رسید، اما با روی کار آمدن دولت نهم پروژه‌های عظیم عسلویه به خواب فرو رفت. گفته می‌شود در عسلویه گویی خواب ابدی ترسیم شده است. در دولت‌های قبلی توسعه این بخش جزو محورهای اصلی دولت بود و مهندسان ایرانی با همکاری فعالان خارجی این عرصه مسیر ناهموار توسعه عسلویه را پیش گرفته‌اند. حال این عظمت به دولت نهم سپرده شده تا پروژه‌ها و سرمایه‌گذاران را هدایت کند. هر روز که می‌گذرد بر خبرهای بد عسلویه افزوده می‌شود. می‌گویند عسلویه دیگر عسلویه نیست و اکثر پروژه‌ها با داشتن سرمایه‌گذار، مسیر رشد را طی نمی‌کنند. پیمانکاران نیز از ضعف دولت می‌گویند و از مدیران این بخش ناراضی‌اند و معتقدند: اگر مدیریت عسلویه متحول شود، این سرزمین طلایی می‌تواند غیبت 11 ساله خود را جبران کند. پیمانکاران می‌گویند: ما نمی‌توانیم از عملکرد مدیران عسلویه انتقاد کنیم چرا که این منطقه از حساسیت خاصی برخوردار است و موضع‌گیری علیه آن سایر سرمایه‌گذاران را فراری می‌دهد و ممکن است سیستم بروکراسی در جذب سرمایه‌گذار بیش از گذشته شود. آنها یادآور شدند: شرکت‌های خارجی با شرایط فعلی و بسته شدن راه‌های سرمایه‌گذاری دیگر انگیزه‌ای برای حضور در ایران ندارند. پیمانکارانی که در دولت اصلاحات پروژه‌های بسیار زیادی را برای عسلویه تعریف کرده بودند، خاطر نشان کردند: موضوع تحریم سبب شد عسلویه به سمت خاموشی حرکت کند. توسعه پارس جنوبی نیازمند سرمایه‌های سرمایه‌گذاران خارجی و داخلی است. اگر شرایط فعلی ادامه پیدا کند مطمئنا قطر یکه‌تاز خلیج‌فارس می‌شود. اکثر نمایندگان کمیسیون انرژی بر این باروند که حرف و حدیث‌های اخیر در مورد پیشرفت‌های عسلویه صحت ندارد و وزیر نفت تنها برای قانع کردن نمایندگان مجلس آمارهای آرمانی می‌دهد. روز دوشنبه تمام اعضای کمیسیون انرژی مجلس به عسلویه می‌روند تا از نزدیک شاهد پیشرفت و پس‌رفت منطقه عسلویه باشند. ناصر سودانی عضو کمیسیون انرژی مجلس با بیان این که 6 فاز عسلویه به بهره‌برداری رسید، گفت: 5 فاز عسلویه به زودی به بهره‌برداری می‌رسد و فازهای بعدی نیز تا مرداد به مرحله اجرا نزدیک می‌شود. وی افزود: نمایندگان کمیسیون انرژی فردا از عسلویه بازدید می‌کنند و در آن زمان می‌توان گفت آیا عسلویه که از دولت هشتم به دولت نهم رسیده فعالیت‌های مناسبی انجام داده است یا خیر؟ برای آن‌که گزارش چاپ شده یک طرفه نباشد با دفتر ترکان مدیرعامل شرکت نفت و گاز پارس تماس گرفتیم اما وی به دلیل جلسه‌های متعدد نتوانست پاسخگو باشد. همچنین مسؤول دفتر وی و کارشناسان این شرکت اطلاعات صحیحی را به ما ندادند.

اما سیدکاظم وزیری هامانه وزیر نفت خاطر نشان کرده است: به هنگام بهره‌برداری از چاه‌های نفت در پارس جنوبی 35 هزار بشکه برای فاز اول و 24 هزار بشکه برای فاز دوم برنامه‌ریزی می‌شود. وی که به منظور بازدید از فازهای پالایشگاهی و مجتمع‌های پتروشیمی به منطقه ویژه عزیمت کرده بود، تصریح کرد: مجتمع‌های پتروشیمی غدیر و برزویه در منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس آماده بهره‌برداری است و به زودی با حضور رییس‌جمهور به بهره‌برداری می‌رسد. وی همچنین یک واحد پتروشیمی دیگر را نیز در ماهشهر آماده بهره‌برداری دانست. وزیری هامانه در خصوص قراردادهای میان وزارت نفت با شرکت خارجی گازپروم روسیه و شل برای سرمایه‌گذاری در ایران گفت: توانایی‌های طرف مذاکره توسط کارشناسان وزارت نفت بررسی شده است و شرکت شل در فازهای 13 و 14 پارس‌ جنوبی اکنون قرارداد دارد و مناقصه‌هایی برای بخش بالادستی با آنها در حال برگزاری است. حضور گازپروم روسیه منتفی است. وی با اشاره به شرکت چینی برای سرمایه‌گذاری در پارس شمالی نیز اظهار داشت: طرف چینی از توانایی خوبی برخوردار است و طرفین از مذاکرات رضایت دارند و این مذاکرات باید در ایران و چین ادامه یابد تا به مرحله عقد قرارداد برسد. وزیر نفت در خصوص زمان بهره‌برداری از فازهای شش تا هشت پارس جنوبی گفت: تا دو هفته آینده تزریق گاز و راه‌اندازی فاز شش انجام خواهد شد و این فاز در مدار قرار می‌گیرد؛ ضمن این که فاز 9 میدان گازی پارس جنوبی نیز در زمستان امسال به بهره‌برداری می‌رسد. وزیری هامانه در این رابطه افزود: خط لوله انتقال گاز فازهای شش تا هشت پارس جنوبی به آغاجاری خوزستان 76 درصد پیشرفت داشته و همزمان با بهره‌برداری از پالایشگاه‌ها آماده انتقال گاز خواهد بود. وزیر نفت در مورد تاثیر تحریم‌ها بر فعالیت‌های حوزه انرژی کشورمان اظهار داشت: در حال حاضر تحریم‌ها هیچ‌گونه تاثیری بر روند پروژه‌های ما نداشته است و فازهای پارس جنوبی به سرعت در حال پیشرفت است.‌