موجی که هفته گذشته آمریکا علیه ایران به راه انداخت، فروکش نکرد که هیچ؛ بلکه با ورود دوباره رییسجمهوری ایالات متحده و وزیر امورخارجه عربستان خروش دوبارهای هم گرفت. هرچند همزمان ابراز تردیدها نسبت به ادعای مطرحشده علیه جمهوری اسلامی نیز گستردهتر شد، با این حال آنچه در این دو، سه روز توانست تا حدودی ادعای طرح ترور سفیر عربستان را به حاشیه بکشاند، اعلام خبر تماس مستقیم مقامات آمریکا با مقامات جمهوری اسلامی در این رابطه بود، اتفاقی که در طول 32 سال گذشته شاید محدود به تعداد انگشتان یک دست بوده باشد. دو روز پس از آنکه مقامات آمریکا، جمهوری اسلامی را بهدست داشتن در توطئه ترور سفیر عربستان در واشنگتن متهم کردند، اتهامی که به سرعت و با قاطعیت از سوی تهران رد شد، باراک اوباما، رییسجمهوری آمریکا با تکرار این اتهامات مدعی شد که «مقامهای ایران باید در قبال این توطئه پاسخگو باشند.»
اوباما پنجشنبه گذشته در یک کنفرانس خبری مشترک با حضور رییسجمهوری کرهجنوبی ادعا کرد: «ما باور داریم حتی اگر مقامات بلندپایه (ایران) از جزییات عملیات آگاه نبودهاند، ایران باید در قبال اینکه کسانی در این حکومت درگیر چنین طرحی بودهاند، پاسخگو باشد.»هفته گذشته اریک هولدر، وزیر دادگستری آمریکا در یک کنفرانس خبری مدعی شد که نیروهای امنیتی کشورش، طرح نیروی قدس سپاه پاسداران ایران برای ترور عادل الجبیر، سفیر عربستان سعودی در واشنگتن را خنثی کردهاند و در این رابطه، یک شهروند ایرانیتبار آمریکایی دستگیر شده است. فرد بازداشتشده، منصور اربابسیار ۵۶ساله معرفی شد که هولدر ادعا کرد، با نیروی قدس سپاه پاسداران در ارتباط بوده است.
رییسجمهوری آمریکا در ادامه کنفرانس خبری خود مدعی شد: «مساله مهم برای ایران این است که به جامعه بینالمللی پاسخ دهد چرا کسانی در حکومتشان، درگیر چنین فعالیتهایی هستند.»اوباما در حالی این ادعاها را مطرح کرد که تهران از ابتدا آن را سناریوی ناشیانه واشنگتن علیه جمهوری اسلامی خواند و بر غیرواقعی بودن آن تاکید کرد.با این حال، رییسجمهوری آمریکا مدعی شد که درباره مدارک و شواهد موجود در اینباره اطمینان دارد. وی ادعا کرد: «ما میدانیم که او (منصور اربابسیار) به طور مستقیم با ایران ارتباط داشته و از سوی افرادی در حکومت ایران به وی پول پرداخت شده و هدایت شده است. همه این مدارک الان وجود دارند و همگان میتوانند آنها را ببینند.
ما تا زمانی که به طور دقیق چگونگی بهکارگیری از همه مدارک در دادخواست پرونده را ندانیم، آن را مطرح نمیکنیم.»اوباما در ادامه ادعا کرد که هیچ گزینهای را در برخورد با ایران از روی میز کنار نخواهد گذاشت. رییسجمهوری آمریکا همچنین ادعا کرده است که واشنگتن تلاش خواهد کرد با بسیج جهانیان، ایران را بیشتر منزوی کرده و شدیدترین تحریمها را علیه جمهوری اسلامی اعمال کند. این همان موضوعی است که بسیاری از تحلیلگران نیز بر آن تاکید دارند و معتقدند که بیتردید در پس سناریویی که از سوی واشنگتن تدوین شده، اعمال فشار بیشتر علیه تهران نهفته است و آمریکا با طرح این اتهامات اهداف دیگری را دنبال میکند که در گام نخست، چهارشنبه گذشته این نیت با تحریم شرکت هواپیمایی ماهان علنی شد. در مسیر تکمیل این سناریو، دیوید کوهن، معاون وزیر خزانهداری آمریکا از بررسی تحریمهای بیشتر ایران از جمله تحریم بانکمرکزی خبر داد.
«کوهن» پنجشنبه گذشته در جمع اعضای کمیته بانکی و مالی سنای آمریکا گفت: «پیشرفتهایی در این راه به دست آوردهایم اما هنوز خیلی مانده که بتوانیم تمامی تحریمهایی که علیه ایران وضع شده را به طور کامل به اجرا درآورده و نگذاریم (تهران) راهی برای دور زدن تحریمها پیدا کند. به همین دلیل و برای تاثیر گستردهتر و مهمتر، در حال حاضر روی بانک مرکزی و تحریمهای موثر بر این بانک متمرکز کردهایم.»معاون وزیر خزانهداری آمریکا همچنین ادعا کرد: «اقدامات قبلی که ما انجام دادیم، در حال حاضر جواب داده است. در یک سال گذشته درصد بانکهایی که حاضر به معامله با ایران هستند، به شکل قابل توجهی پایین آمده و همین باعث شده صادرات و واردات ایران به دلیل مشکلات انتقال مالی با صدمه جدی روبهرو شود.»
نخستین واکنش رسمی ریاض
در حالی که در خود آمریکا هنوز قطعیت سناریو کاخ سفید زیر سوال است، وزیر خارجه عربستان سعودی در اولین واکنش به ادعای آمریکا مبنی بر وجود طرح ترور سفیر این کشور در واشنگتن به دست دو ایرانی، تاکید کرد که ریاض مقابلهبهمثل میکند. وی درخصوص نحوه مقابلهبهمثل توضیحی نداد. سعود الفیصل، وزیر خارجه عربستان سعودی براساس ادعای مقامات آمریکایی مدعی شد که مسوولیت هر عملیاتی علیه کشورش بر عهده ایران است. به گزارش رویترز، الفیصل در ادامه افزود که کشورش به چنین فشارهایی تن نمیدهد و هر تحرکی که ایران علیه عربستان سعودی بکند، با مقابلهبهمثلی حسابشده روبهرو خواهد شد.
فیلمنامه هالیوودی
این در حالی است که طرح ادعایی ترور سفیر سعودی در واشنگتن با ابهامات بسیاری مواجه شد و برخی این موضوع را به فیلمنامه هالیوودی تشبیه کردند. در همین حال سایت الجزیره در این خصوص نوشت: درست در روزهایی که ماجرای والاستریت و شورشهای مدنی در آمریکا در اعتراض به سیستم سرمایهداری در صدر اخبار بینالمللی قرار گرفته بود، آمریکاییها با کنار هم چیدن تکههای پازلی نهچندان حرفهای سعی در منحرف کردن افکار عمومی و جلب توجه به ماجرای خودساخته ترور سفیر عربستان در ایران دارند. رابرت مولر از مقامهای رده بالای اف.بی.آی نیز در سخنانی تاکید میکند که داستانسرایی آمریکاییها درخصوص طرح ترور سفیر عربستان سعودی بیشتر به دستنوشتهای برای هالیوود میماند. البته این دست نوشته هم در اوج بیسلیقگی و تعجیل نوشته شده است. مردان خوب در این فیلمنامه هالیوودی کارمندان اف.بی.آی و ستاد مبارزه با موادمخدر هستند. روزنامه نیویورکتایمز در اینباره نوشت: تنها 24 ساعت پس از اینکه مقامات آمریکایی اعلام کردند یک توطئه ایرانی را که بیشتر شبیه یکی از فیلمهای ردشده کوئنتین تارانتینو بود، خنثی کردند؛ توطئهای که مطابق آن یک ایرانی ـ آمریکایی سعی کرد یک کارتل موادمخدر مکزیکی را برای ترور سفیر عربستان در واشنگتن استخدام کند، تعدادی از کارشناسان ارشد آمریکایی در زمینه ایران اعلام کردند دولت ایران احتمالا به هیچوجه پشت این توطئه قرار نداشته است.
گری سیک ـ پژوهشگر موسسه خاورمیانه در دانشگاه کلمبیا ـ که سه دهه پیش در طول انقلاب ایران وظیفه نظارت بر امور ایران را در شورای امنیت ملی آمریکا بر عهده داشت نیز در وبلاگ شخصیاش نوشت: «به عقیده من باور کردن آن خیلی سخت است.» حمید سری یک محقق ایرانی- آمریکایی در دانشگاه فلوریدا اینترنشنال که در سایت سیک شرکت داشت نیز توضیح دیگری را ارایه کرد: این عملیات کار یک آژانس اطلاعات جاسوسی غیرایرانی یا حتی یک سازمان تروریستی بود که قصد ایجاد درگیری بین ایران، آمریکا و عربستان را داشته است. او با اشاره به صدهزار دلاری که ظاهرا قبل از فاش شدن این توطئه دست به دست شد، نوشت که این مقدار هزینه کمی برای یک دشمن ایران است که برای اتهامات و انگشتهای محکومکنندهای که به سمت ایران نشانه رفت، بپردازند. وی تاکید کرد: با توجه به نبود روابط دیپلماتیک بین آمریکا و ایران هرکسی که به ایجاد دردسر بین دو کشور علاقهمند است به راحتی میتواند این کار را انجام دهد. روزنامه نیویورکتایمز در ادامه این گزارش نوشت: این بحران بار دیگر خطر نبود ارتباط مستقیم ایران و آمریکا را نشان میدهد، تا جایی که یک نفر با خط تلفنی در ایران و صدهزار دلار پول نقد در جیبش میتواند به راحتی دو کشور را به مرز درگیری برساند. این نشان میدهد که برقراری ارتباط مستقیم بین شوراهای امنیت ملی ایران و آمریکا امری الزامی است.
ارتباط مستقیم آمریکا با ایران
این توصیهای است که اتفاقا به مذاق مقامات آمریکایی خوش آمد و آنها به این توصیه عمل کردند، یعنی برقراری ارتباط مستقیم با مقامات ایران. روز پنجشنبه گذشته واشنگتن خبر داد بر سر ماجرای توطئه ترور سفیر عربستان سعودی در آمریکا، واشنگتن با تهران در تماس مستقیم بوده است. ویکتوریا نولند، سخنگوی وزارتخارجه آمریکا در کنفرانس خبری خود به اتهامات مطرح شده علیه ایران نیز پرداخت و مدعی شد: «ما تماس مستقیم با ایران داشتهایم. من جزییات بیشتری را در اختیار شما قرار نمیدهم اما تنها به این اکتفا میکنم که ما درباره این موضوع با ایران تماس مستقیم داشتهایم.»در همین زمینه، یک مقام آمریکایی به شبکه خبری «سی.ان.ان» گفت، چنین تماسی روز چهارشنبه و به ابتکار آمریکا صورت گرفته است.
به گزارش «سی.ان.ان» دو مقام وزارت امورخارجه آمریکا نیز گفتهاند که سوزان رایس، سفیر آمریکا در سازمان ملل متحد با محمد خزاعی، سفیر ایران در سازمان ملل متحد و درخصوص این موضوع دیدار کردهاند. هرچند که دفتر نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل در نیویورک خبر تماس مستقیم بین مقامات تهران و واشنگتن را تایید نکرد و اعلام کرد که چنین گفتوگوهایی بین دو کشور وجود نداشته است. این در حالی است که سطح تماس مقامات دو کشور به طور رسمی از سوی واشنگتن اعلام نشد و گفتوگوی نمایندگان آمریکا و ایران در سازمان ملل متحد تنها گمانهزنی رسانههای خبری بوده است. بر این اساس به نظر میرسد تماس مورد اشاره در واشنگتن نبوده است و آنچنان که شب گذشته برخی خبرگزاریها براساس اخبار تاییدنشدهای اعلام میکردند واشنگتن رسما نامهای را به تهران ارسال کرده است.