دیده‌بانی رژیم صهیونیستی از سمت جمهوری آذربایجان

امیرمختار رجبی
هر روز که می‌گذرد پرده دیگری از روابط استراتژیک جمهوری آذربایجان و رژیم صهیونیستی برداشته می‌شود. باکو برای اینکه نشان دهد تمام قد در صف اتحاد با امریکا و غرب قرار دارد، همواره به دنبال این است که روابط خود را با اسرائیلی‌ها بیشتر کند. بخش وسیعی از این اتحاد را توافقات جاسوسی و اطلاعاتی تشکیل می‌دهد که پرتاب ماهواره مشترک از خاک جمهوری آذربایجان و همچنین فروش زمین‌های جمهوری آذربایجان به اسرائیلی‌ها در نزدیکی مرزهای ایران از جمله آنهاست. یاور جمالف، وزیر صنایع دفاع آذربایجان در ماه می سال ۲۰۱۰ گفته بود که بر اساس مذاکرات انجام شده، وزارت صنایع دفاع آذربایجان به زودی با یک شرکت نظامی اسرائیلی برای ساخت هواپیمای بدون سرنشین به توافق خواهد رسید.
در همان زمان اعلام شد که این هواپیماهای بدون سرنشین در زمینه‌های تجسسی و جنگی خواهند بود. از آنجا که این تکنولوژی تنها در اختیار امریکا و اسرائیل قرار دارد و به تازگی نیز چین به این صف پیوسته، کمتر کسی باور می‌کرد که جمهوری آذربایجان نیز در این زمینه قدم بردارد، به خصوص که وزیر دفاع آذربایجان سال گذشته گفته بود که این هواپیماها برای نابود کردن نیروهای دشمن کاربرد دارند و آذربایجان ۵۱ درصد ساخت آنها را در اختیار خواهد گرفت اما در ساعات پایانی روز ۱۶ اکتبر (۲۴ مهر) بسیاری از رسانه‌های باکو از به سرانجام رساندن این توافق سخن به میان آوردند. براساس این توافق جمهوری آذربایجان ساخت ۶۰ هواپیمای کوچک بدون سرنشین تحت لیسانس رژیم صهیونیستی آغاز را خواهد کرد که ۷۰ درصد آن در سرزمین‌های اشغالی ساخته شده و مابقی آن در خاک آذربایجان تکمیل خواهد شد.
این مسئله می‌تواند گامی در مدرنیزه کردن تجهیزات و ساختار نظامی جمهوری آذربایجان باشد. آنچه تاکنون از این توافق به انتشار رسیده این است که این هواپیماهای بدون سرنشین در درجه اول مأموریت‌های اطلاعاتی، تجسسی و نظارتی خواهند داشت اما مهم‌تر از همه موضع‌گیری وزیر صنایع دفاع جمهوری آذربایجان نسبت به چرایی ساخت این هواپیماهای بدون سرنشین است.
پایگاه خبری ـ تحلیلی «space war» که عنوان «دنیای شما در جنگ است» را به همراه دارد، به نقل از یاور جمالف نوشته است که آذربایجان به این دلیل به سمت تولید مشترک هواپیماهای بدون سرنشین و همچنین نوسازی نظامی گام بر می‌دارد تا از این طریق از خود در برابر تهدیدها و نگرانی‌های رو به افزایش کشورهایی مثل ایران و ارمنستان محافظت کند. اگر چه دو کشور جمهوری آذربایجان و ارمنستان پس از سقوط شوروی در سال ۱۹۹۱ به استقلال رسیدند اما جدال این دو بر سر منطقه قره باغ از یک قرن، گذشته است. پس از جنگ آذربایجان و ارمنستان که در سال ۱۹۹۴ به صلح انجامید، بارها این اتفاق افتاده که دو طرف در نقطه صفر مرزی به سوی یکدیگر تیراندازی کرده و کشته داده‌اند.
تاکنون نشست‌ها و میانجیگری‌های مختلف نیز نتوانسته گرهی از مشکلات و اختلافات ارضی دو کشور باز کند. از این‌رو باکو و ایروان حتی پیش از استقلال دشمن یکدیگر بوده‌اند. بنابراین جمهوری آذربایجان این توجیه را در اختیار دارد که از هواپیماهای بدون سرنشین و با کنترل از راه دور در کناره مرزهای خود با ارمنستان مأموریت‌های تجسسی داشته باشد اما وقتی نام کشور ایران از سوی یک مقام رسمی باکو به میان می‌آید، موضوع متفاوت شده و از حیطه دو کشور همسایه خارج می‌شود.
امریکا و اسرائیل با توجه به اینکه دشمنان اصلی جمهوری اسلامی ایران شناخته می‌شوند مشتری‌های اصلی عملیات‌های جاسوسی و اطلاعاتی هواپیماهای بدون سرنشین جمهوری آذربایجان خواهند بود، از این‌رو باکو با گام برداشتن به این سمت به طور رسمی تبدیل به پایگاه و دکل جاسوسی غربی علیه ایران خواهد شد. این مسئله می‌تواند در آینده تنش بین طرفین را افزایش دهد. به خصوص که امریکا از طرق مختلف در این آتش می‌دمد. رژیم صهیونیستی به این دلیل که از سوی مردم منطقه خاورمیانه و همچنین جمهوری اسلامی ایران به شدت احساس خطر می‌کند به گونه‌های مختلف سعی دارد تا متحدان پر و پا قرصی را در مناطق مختلف جغرافیای جهان به خصوص در مناطق مرزی ایران به دست بیاورد.
به‌خصوص که تحولات خاورمیانه به سمتی پیش می‌رود که موجودیت این رژیم را در خطر قرار داده است. از سوی دیگر جمهوری آذربایجان مزیت دیگری نیز برای رژیم صهیونیستی دارد که آن را می‌توان در تأمین انرژی این رژیم جست‌وجو کرد. تحولات مصر نشان داد که تل‌آویو نمی‌تواند به صدور گاز این کشور در آینده امیدوار باشد و اگر این روند در دیگر کشورهای اسلامی ادامه یابد تأمین منابع انرژی همچون نفت خام برای رژیم صهیونیستی محال می‌شود اما تحکیم روابط با آذربایجان به عنوان یکی از ثروتمندترین کشورهای جدا شده از شوروی سابق می‌تواند بخش وسیعی از نگرانی‌های اسرائیل را برطرف کند.
براساس کشفیاتی که تاکنون انجام شده جمهوری آذربایجان دارای ۲/۱ میلیارد بشکه نفت و ۴/۴ تریلیون فوت مکعب گاز در اختیار دارد و یکی از مهم‌ترین کشورهای تأمین‌کننده منابع انرژی رژیم صهیونیستی است که تکیه‌گاه مطمئنی به نظر می‌رسد. بنابراین رژیم صهیونیستی هم به لحاظ نزدیک شدن به حاشیه‌های امنیتی جمهوری اسلامی ایران و هم به منظور تأمین انرژی خود به شدت خواهان نزدیک شدن به جمهوری آذربایجان است؛ روندی که امریکا نیز کاملاً با آن موافق بوده و برای تحت فشار قرار دادن ایران از آن حمایت می‌کند.