سرویس سیاسی ـ
جرج بوش پنجشنبه شب استراتژی جدیدش برای کنترل بحران در عراق را اعلام کرد. در متن این استراتژی بیش از آنکه به طور خاص درباره عراق سخن گفته شده باشد، از ایران و فعالیتهای منطقهایاش سخن به میان آمده است. بوش در نطق خود میگوید کلیدیترین عامل برای موفقیت استراتژی جدیدش در عراق این است که جلوی نفوذ ایران و سوریه را در این کشور بگیرد. او تاکید میکند از این پس متعهد است که چنین بکند. وقتی دقیق میشویم در سخنان بوش کمتر نشانی از سوریه هست. او بیشتر از ایران سخن میگوید؛ ایرانی که دارای نفوذ منطقهای بیمانند است و در همان حال چند گامی بیشتر با تبدیل شدن به یک قدرت هستهای فاصلهای ندارد. بوش میگوید جلوی هر دو این موارد یعنی هم «نفوذ منطقهای ایران» و هم «توان هستهای» آن را خواهد گرفت. این جانمایه استراتژی جدید آمریکا در عراق است. اما آیا این استراتژی است که بتوان آن را «جدید» نامید و آیا تا امروز کاری بوده که بوش قادر به انجام آن علیه ایران باشد و از این کار خودداری کند؟
بوش چگونه میخواهد با نفوذ وسیع منطقهای ایران در بیفتد؟
خود او میگوید کارهای مهمی در دست انجام است. توان نظامی آمریکا در منطقه افزایش خواهد یافت از جمله بیش از 20 هزار سرباز جدید آمریکایی به عراق خواهند رفت و از 15 ژانویه، 17 هزار و پانصد نفر از آنها در بغداد مستقر خواهند شد. علاوه بر این، نیروی دریایی آمریکا ناوگان جدیدی به منطقه خواهد فرستاد و سیستمهای ضد موشک پاتریوت برای حفاظت از نیروهای آمریکایی در منطقه در یکی از کشورهای حاشیه جنوبی ـ حدس زده میشود قطر ـ مستقر خواهد شد. بوش همچنین گفته است که پول بیشتری در عراق خرج میکند و علیالحساب 5/6 میلیارد دلار به بودجه جنگ در عراق افزوده است. با 5/6 میلیارد دلار پول و بیست هزار سرباز بناست جلو نفوذ چند ده ساله ایران در منطقه «گرفته» شود! آیا بوش حق ندارد این استراتژی را «جدید» بنامد؟!
رئیسجمهور آمریکا خود در جابی از نطقش پیشبینی کرده که استراتژی جدید در کوتاهمدت بر دامنه خشونتها در عراق خواهد افزود اما در بلندمدت با آرام کردن اوضاع در عراق خروج نیروهای آمریکایی از عراق را جلو خواهد انداخت. این جوابی است که بوش به اعتراضهای فزاینده علیه افزایش مداخله نظامی آمریکا در منطقه آماده کرده است. او میگوید موافق است که آمریکاییها باید از عراق خارج شوند اما نه حالا. در شرایط فعلی خروج آمریکا از عراق یعنی: فروپاشی دولت عراق، تجزیه این کشور و در نتیجه وقوع یک کشتار دستجمعی به مقیاسی غیر قابلتصور. او ضمنا به کشورهای عرب منطقه هم هشدار میدهد که مواظب باشند عراق در آمریکا شکست نخورد چون در این صورت منطقه به دست «افراطی»ها خواهد افتاد. نباید مقصود او از واژه «افراطی»ها نیاز به ترجمه داشته باشد. بوش میخواهد بگوید ایران هماکنون بسیار قدرتمند است و همین کافی است، نباید گذاشت از این قویتر شود.
آیا بوش قصد دارد با ایران درگیر شود؟ این سؤالی است که باید فهمید استراتژی جدید در عراق چگونه به آن پاسخ میگوید. «کاندولیزا رایس» بلافاصله بعد از نطق بوش تأکید کرده است که آمریکا در عراق بیکار نمینشیند تا ایران را تماشا کند و این یعنی ایران باید هزینه حضورش در عراق را بپردازد. آمریکاییها از این که پول و تلفات در عراق را آنها میپردازند اما بهرهاش را ایران میبرد، سخت ناخشنودند.
آمریکا متأسف است که شیعیان و کردهای عراقی همچنان دلبسته ایرانند و تنها گروههای وفادار به آمریکا در عراق سلفیها هستند و بعثیها. آمریکا ناراحت است که چرا تمامی آنها که در عراق در رأس امورند، خود را متحد ایران میدانند نه دستنشانده آمریکا. به همین دلیل بوش فکر میکند که باید کاری بکند. «زلمای خلیلزاد» سفیر سابق آمریکا در عراق هم که به تازگی نمایندگی کشورش در سازمان ملل را برعهده گرفته چند ساعت پس از نطق بوش گفت صبر آمریکا دارد به پایان میرسد و مالکی زمان چندانی در اختیار ندارد. فکری که بوش کرده ظاهراً این است که جلو نفوذ ایران در عراق را بگیرد. بوش چنین وانمود میکند که تا امروز بزرگوارانه حضور ایران در عراق را تحمل کرده و بر اقدامات وسیع آن چشم بر هم نهاده اما از این پس چنین نخواهد کرد. این دقیقاً همان نکتهای است که تأمل در آن استراتژی جدید بوش را بدل به یک «شوخی» میکند.
مگر تا امروز آمریکا دست روی دست گذاشته و نفوذ ایران را تماشا کرده که حالا میخواهد دیگر چنین نکند! آمریکاییها همه آنچه را که در عراق علیه ایران از دستشان برمیآمده انجام دادهاند و کاری هم اگر نکردهاند به این دلیل بوده که نمیتوانستهاند. آمریکا تا امروز هم میخواسته جلوی ایران را در عراق بگیرد اما از عهده برنیامده حالا چه اتفاق جدیدی افتاده که بوش خیال میکند قادر به انجام این کار است؟ ایران همان ایران، عراق همان عراق و آمریکا هم همان آمریکاست. از 5/6 میلیارد دلار پول و 20 هزار نیروی جدید ـ که هنوز حتی برای حفاظت از خود آمریکاییها در عراق هم کافی است ـ چه کاری برمیآید؟ بوش میخواهد ایران را مرعوب کند و نشان دهد که کوتاه نمیآید اما سخنان او نشان داد عملاً چیز زیادی برای رو کردن ندارد. نطق بوش نه اعلام یک استراتژی جدید برای عراق بلکه اعلام شکست قطعی حضور آمریکا در این کشور است. ادامه دارد...