انتقاد عماد افروغ از شیوع توهمات سیاسی

عماد افروغ استاد دانشگاه و فعال سیاسی با بیان اینکه توهمات سیاسی در دولت از بالا تا پائین وجود دارد، اظهار داشت: این توهمات را می‌توان از نحوه روی کار آمدن و خیز برداشتن برای قدرت بیشتر شخص رئیس جمهور تا حلقه‌های اصلی اطرافش مشاهده کرد.
 یک شبه مفسر قرآن می‌شوند
عماد افروغ مدرس دانشگاه و نماینده تهران در مجلس هفتم در گفت وگویی با جهان درباره توهمات سیاسی در ایران سخن گفت. وی با اشاره به این که حسب بنیان‌های ایدئولوژ‍یک نظام جمهوری اسلامی که بربنیان دینی استوار است، کسانی که به قدرت دولتی می‌رسند اگر خود ساخته نباشند، به این پندار گرایش پیدا می‌کنند که «نکند خبری است». این استاد دانشگاه نتیجه گیری کرد که دلایل این اتفاق این نیست جز آنکه رابطه قدرت - ثروت قبل از انقلاب، بنا به دلایل و بافت‌های ایدئولو‍ژیک نظام جمهوری اسلامی به رابطه قدرت – منزلت هم تسری پیدا کرده است.افروغ گفت: این زنگ خطر است چرا که در این صورت، و با فرض ثابت بودن سایر شرایط، دین مردم آویزان به این مقامات می‌شود و کاملا سیاسی می‌شود.
این دین سیاستمداران است نه دین سیاسی
وی با بیان اینکه این فرق دارد با آنکه بگوییم دین دلالت سیاسی هم دارد، افزود: اینکه بگوییم بین دین و سیاست رابطه است، یک مقوله کاملا متفاوت است. آنجایی که بحث رابطه دین و سیاست را مطرح می‌کنیم در اداره کشور پای فقه و فقاهت را به میان می‌کشیم. این استاد دانشگاه ادامه داد: آنجا که پای اداره و مدیریت کشور به میان بیاید، می‌گوئیم مدیریت باید از آن فقیه، از آنِ افقه و از آنِ اعدل باشد.
افروغ با بیان اینکه در رابطه دین و سیاست، جهت دهی از دین به سیاست است نه از سیاست به دین، افزود: این جهت دهی دوم که بیمارگونه و مذموم تلقی می‌کنم از سیاست به دین می‌رود که بر این اساس دین، آئین واخلاق مردم را سیاستمداران تعیین می‌کنند. وی توضیح داد: چون رابطه ساختاری قدرت- ثروت به رابطه قدرت - منزلت تسری پیدا کرده، صاحب منصبان سیاسی به گونه‌ای سرمایه‌های فرهنگی و دینی و منزلتی هم محسوب می‌شوند و این خطر بزرگی است که ما را تهدید می‌کند، آن هم از سوی کسانی که سابقه و صبغه کار دینی ندارند. طبعاً در شرایط فقدان نظارت و نظریه‌پردازی نهادهای دینی ریشه دار، این معضل تشدید می‌شود.
توهمات سیاسی در دولت از بالا تا پایین
افروغ در پاسخ به این سوال که آیا دولت فعلی دچار توهم است یا نه؟ گفت: توهمات سیاسی در دولت از بالا تا پائین وجود دارد. وی افزود: اصولا این توهمات را از نحوه روی کار آمدن و خیز برداشتن برای قدرت بیشتر شخص رئیس جمهور تا حلقه‌های اصلی اطرافش می‌بینم. این مدرس دانشگاه با بیان اینکه رئیس دولت فعلی وقتی در شهرداری بود به ایشان توصیه کردم که برای ریاست جمهوری خیز برندارد، تصریح کرد: وی به حرف بنده گوش نکرد. اما من خبری دارم که ایشان در آن زمان تمام برنامه‌های خود را به گونه‌ای تنظیم کرد که بتواند رئیس جمهور شود. افروغ گفت: وقتی که رئیس جمهور شد در جلسه‌ای به فردی گفته بود که دیروز ماشین خود را از خیابان بهشت روشن کردیم و در پاستور خاموش کردیم و از پاستور روشن می‌کنیم و در واشنگتن خاموش می‌کنیم.
وی با بیان اینکه وقتی خوب به مسایل نگاه کنید، می‌بینید که حکمتی در پس این گونه تصمیمات نیست، ادامه داد: من بار‌ها گفته‌ام که چیزی به اسم هیئت دولت نمی‌بینم. من رئیس دولت می‌بینم که هیئت دولت دور آن در حال طواف است. این استاد دانشگاه افزود: وقتی به این شیوه و سازو کار روی کارآمدن نگاه می‌کنید، تا حدودی این روش می‌تواند بستری برای توهمات سیاسی فراهم کند و اینکه خیلی راحت در این رقابت‌های انتخاباتی پیروز شدیم و هیچ گروه و حزبی به ما کمک نکرد. افروغ تاکید کرد: این‌ها همه هم به سازو کار و هم به القائات برخی نزدیکان و اطرافیان و طرفداران بر می‌گردد.
در دولت فعلی همه باید عقل خود را تعطیل می کردند
افروغ با اشاره به حضور خود در مجلس هفتم بعنوان نماینده تهران گفت: من وقتی نماینده بودم هنگامی که سیاست‌های دوگانه را دیدم در یکی از نطق‌ها و مصاحبه‌های خود شعری از مولانا خواندم که «ما درون را بنگریم و حال را نی برون را بنگریم و قال را» و اشاره کردم که نشود در پس ادبیات تندروانه ما، یک کرنش و سیاست منفعلانه نهفته باشد. وی تاکید کرد که این شکاف بین صورت و باطن در این دوره تشدید و تقویت شد. در دولت فعلی همه باید عقل خود را تعطیل می‌کردند و به احساسشان می‌چسبیدند.
دور زدن ولی فقیه
افروغ با طرح این سوال که مگر ما از روایات منسوب به امام زمان نداریم که در زمان غیبت به روات احادیث ما مراجعه کنید؟ و روات احادیث ما چه کسی است؟ گفت: ولی فقیه است. این دور زدن ولی فقیه است. اما از طریق عوام فریبی.وی اضافه کرد: الان در زمان فعلی آیا امکان سوال و پاسخ شنیدن از امام زمان (عج) هست؟. اما می‌توانیم از ولی فقیه سوال کنیم و او می‌تواند و باید به ما پاسخ بینا ذهنی شرعی و فقهی دهد.
خطر از بیخ گوش ما گذشت
این استاد دانشگاه با بیان اینکه هر چه که نگاه و نگرش حکیمانه، عقلی و اندیشه‌ای ما کم رنگ‌تر باشد ما بیشتر شاهد مانور اشعری مسلک‌ها و جمود گرایان بر ظواهر هستیم، گفت: قضایای امروز چیزی بی‌ارتباط با گذشته اسلام نیست.‌‌ همان مانوری که جمود گرایان در گذشته داشتند و متاسفانه آفتی را متوجه اسلام کردند، بار دیگر قدرت ظهور و بروز پیدا کرده است و ما شاهد آن هستیم که سلفی‌گری و مکتب ایرانی همراه با جن گیری و رمال بازی دست به دست هم داده است. افروغ اضافه کرد: به حمدالله خطر از بیخ گوشمان گذشت و دست‌ها رو شد. این‌ها یا به خاطر نتایج توهمشان و یا به خاطر روشنگری‌هایی که انجام شد، با مخالفت جدی روبه رو شدند.
وی به این پرسش که مگر تا کجا می‌توان به نام دین یا انقلاب به جنگ دین و انقلاب رفت؟ اینگونه پاسخ داد: انقلابی که هم خون شهدا و هم رهبری امام و مقام معظم رهبری را دارد. خون شهید اثر خود را کرده است. اندیشه‌های امام ونیروهای تربیت شده امام و روشنفکرانی که خود را وامدار اندیشه‌های ایشان می‌دانند در برابر این مانور‌ها مقاومت و ایستادگی کردند. این استاد دانشگاه با تاکید مجدد بر اینکه در واقع خطر از بیخ گوش ما گذشت، افزود: اما باید هوشیار بود و این هوشیاری ما برمی گردد که عقل را بارور و اندیشه را پرورش دهیم و توجه به اندیشه‌های عرفانی و فلسفی گذشتگان و مروری بر منشور روحانیت حضرت امام داشته باشیم. به گفته افروغ هر وقت که سیاست هدف شد و اخلاق و دین وسیله شد، آن وقت باید زنگ خطر را به صدا در آورد.
انواع و اقسام لابی‌ها و معامله‌ها در مجلس
افروغ با بیان اینکه مجلس باید یک قوه نظارتی پررنگ باشد وشأن نظارتی خود را حفظ کند، افزود: مجلس وقتی می‌تواند این شأن را حفظ کند که اولا بر خود نمایندگان نظارت داشته باشد و دوما اینکه هر کسی هم نتواند بعنوان نماینده به مجلس ورود کند.
وی با اشاره به اینکه شاهد انواع و اقسام لابی‌ها و معامله‌ها در دورانی که خود نماینده بوده، بود، افزود: واقعا آزرده خاطر شدم. این انتظار و توقع ما از مجلس نبود. تصور ما از مجلس یک تصور دیگری بود. این استاد دانشگاه گفت: من احساس می‌کنم به میزانی که پای این لابی‌ها و ارتباطات و تعاملات سیاسی و بعضا اقتصادی و فرهنگی به میان می‌آید، ما از اهداف اصلی خود دور می‌شویم. کار به جایی می‌رسد که تعدادی از نمایندگان با رئیس دولت مستقر هسته مشترک انتخاباتی تشکیل می‌دهند. آن هم دولتی که می‌گوید من پشتوانه حزبی ندارم.
افروغ با طرح این سوال این چه معنایی دارد؟ افزود: این یا شعور سیاسی پائین افراد را می‌رساند و یا حاکی از لابیهای معمول و مستعمل است. این معنا ندارد. اینجاست که شأن نظارتی مجلس حفظ نمی‌شود. وی گفت: آیا می‌توان بر مجلسی که رئیس جمهور آنرا می‌بندد، نظارت کرد؟ این از لحاظ ساختاری امکان پذیر نیست. جالب اینجاست که تعدادی از نمایندگان جزو این هسته هستند.
ظهور توهم‌های جدید سیاسی بعید نیست
افروغ افزود: اگر ما انقلاب اسلامی را خوب فهم می‌کردیم و قابلیت‌های آزادیخواهانه، عدالت خواهانه و اخلاقی و معنوی آن را با توجه به تقدم ارزشی اخلاق و معنویت فهم و لحاظ می‌کردیم، آن وقت شاهد این عوارض هم نبودیم. وی ادامه داد: به نظر من بخشی از این ماجرایی که سراغ ما می‌آید به خاطر این است که انقلاب اسلامی را خوب نظریه‌پردازی نکرده‌ایم و لایه‌های مرتبط آنرا خوب فهم نمی‌کنیم و ملزومات و سازوکارهای اجرایی آنرا بکار نمی‌گیریم.