منشأ گرداب وال استریت

مهدی مهرپور
وضعیت قرمز در ایالات متحده؛ جنبش عدالت خواهانه در آمریکا حدود یک ماه است که به اوضاع اقتصادی - اجتماعی خود اعتراض دارد به گونه ای که شهروندان آمریکایی موج اعتراض های خود را تا حدود 1000 شهر این کشور به پیش برده اند. آن ها می گویند این اعتراض ها تلاشی برای گرفتن سهم غصب شده آن ها از کانون های قدرت و ثروت است. جنبش اعتراضی «وال استریت» خود را جزیی از 99 درصد جمعیت تحت استثمار دولت فعلی آمریکا می داند و معتقد است:«99 درصد از شهروندان آمریکایی هم اکنون در اوضاع بد اقتصادی به سرمی برند و تنها یک درصد از آمریکایی ها هر روز بر قدرت و ثروتشان افزوده شده و با خیالی آسوده به حیات خود ادامه می دهند!»
بنابراین هم اکنون شهروندان آمریکایی معترض ترین مردم جهان هستند. آمارهای رسمی از اوضاع اقتصادی- اجتماعی ایالات متحده نشان می دهد آمریکا یکی از چهار کشوری است که روند رضایت از زندگی درآن روبه کاهش است.
به اذعان آمارهای رسمی برگرفته از سازمان ها و مراکز مطالعاتی و پژوهشی نرخ سعادت و خوشبختی نیز در این کشور رو به افول است، حتی این کشور از نظر بنیان های اقتصادی، ایمنی و حکمرانی خوب نیز جز ده کشور اول دنیا جای نگرفته است. رشد نابرابری، کاهش استانداردهای زندگی، کاهش امنیت اقتصادی و گسترش فقر از جمله عواملی است که به کاهش نرخ سعادت درآمریکا کمک کرده اند.
درهرحال بیشتر کارشناسان معتقدند افول اقتصاد ایالات متحده اکنون به طور کامل قابل مشاهده است و اقتصاد این کشور هم اکنون با سه چالش بسیار جدی است وپنجه نرم می کند.
1- رشد اقتصادی پایین ایالات متحده: بدون شک، رشد اقتصادی پایین آمریکا طی ماه ها و سال های اخیر یکی از مهم ترین مشکلات و چالش های اقتصادی- سیاسی این کشور محسوب می شود. گزارش های رسمی از مراکز مطالعاتی - پژوهشی، مانند:(IMF) و(WB) پیش بینی کرده اوضاع درآینده و خیم تر از حال باشد.
این ادعا درحالی مطرح می شود که کارشناسان اقتصادی در اواخر سال 2010 م پیش بینی کرده بودند میزان تولید ناخالص ملی آمریکا برای سه ماهه ابتدایی سال 2011 م. حدود دو درصد باشد، اما آن چه بعدها از سوی مراکز رسمی آمریکایی آن ها اعلام شد خلاف پیش بینی های مراکز مطالعاتی- پژوهشی رخ داد. گزارش رسمی منتشر شده ازسوی مقام های دولت آمریکا چند ماه پیش نشان داد این رقم درخوش بینانه ترین حالت به 8/1درصد تنزل پیدا کرده است. کارشناسان می گویند:«شهروندان آمریکایی (مصرف کنندگان) قدرت خرید زیادی برای مصرف و تقاضای کالاهای آمریکا مانند گذشته ندارند و این مساله یکی از مهم ترین دلایل کاهش رشد اقتصادی ایالات متحده آمریکا محسوب می شود.»
به بیان دیگر ضعف اقتصادی در آمریکا منجربه آن شده بسیاری از شهروندان آمریکایی از خریدهای غیر ضروری خود نیز به شدت بکاهند.
درهرحال رشد بسیار ناامید کننده و همراه با تنزل اقتصاد آمریکا درسال 2010 م. و ماه های ابتدایی سال 2011 م. نگرانی های بسیاری را درمورد چشم انداز اقتصادی آینده این کشور افزایش داده است. به اعتقاد کارشناسان، نرخ پایین رشد اقتصادی دراین کشور و چشم انداز نامناسب آن نیز نشان می دهد. این کشور به شدت نیازمند ترمیم و آسیب شناسی اقتصاد خود است!
2- بیکاران آمریکایی در آرزوی شغل: شاید یکی از مهم ترین دلایل رخ دادن جنبش «وال استریت» در 1000 شهر آمریکا بیکاری و آرزوی داشتن یک شغل مناسب برای شهروندان آمریکایی است! جوانان معترض آمریکایی که خبرنگار «بی. بی. سی» از آنها به عنوان جویندگان کار نام می برد امروز در روزگاری کاملاً نابسامان به سرمی برند. طبق گزارش های رسمی از صندوق بین المللی پول، نرخ بیکاری در اغلب ایالت های آمریکا به ارقام کاملا نگران کننده ای رسیده است. (IMF) درگزارش 2010 م. خود نرخ بیکاری در آمریکا را 1/10درصد اعلام و اذعان کرده این میزان،نرخی بالاتر از کشورهایی مانند کاندا، کشورهای اسکاندیناوی و کشورهای صنعتی قاره آسیاست. وزارت کار آمریکا نیز درگزارشی که چندی پیش به طور رسمی آن را منتشر کرده اعلام کرد:«نرخ بیکاری در 28ایالت این کشور افزایش، 13ایالت بدون تغییر و تنها در 9 ایالت کاهش داشته است! درهرحال نگرانی شهروندان آمریکایی از بیکارشد نشان اوضاع اقتصادی-سیاسی- اجتماعی این کشور را به قدری آشفته کرده که شهروندان آمریکایی در اغلب نظرسنجی ها مهم ترین دغدغه ونگرانی شان را «بیکار شدن» عنوان می کنند.»و بنابر این چشم انداز آینده اقتصاد آمریکا از احتمال بیکار شدن تعداد بیش تری از آمریکایی ها در ماه های آینده خبر می دهد.
بحران بدهی ها درآمریکا: بدهی های آمریکا به روند صعودی خود ادامه می دهد. این روند از 28 سپتامبر 2007 م. به میانگین 15/4میلیارد دلار در روز رسیده است. مجموع بدهی های آمریکا می تواند بیش از 14تریلیون دلار است. برخی کارشناسان اعتقاد دارند که بحران افزایش بدهی دولت آمریکا زمینه ای برای فروپاشی اقتصاد این کشور باشد. به اعتقاد صاحبنظرانی نظیر «ریچارد دانکن» نویسنده کتاب «بحران دلار» کسری بودجه و بدهی دولت آمریکا تا دهه بعد به روند فزاینده خود ادامه خواهد داد و درنهایت به سطح ناپایدار می رسد که ممکن است باعث فروپاشی اقتصاد این کشور شود. به اعتقاد وی ادامه روند کسری بودجه و افزایش بدهی های آمریکا در نهایت باعث افزایش شدید نرخ تورم در این کشور خواهد شد و زمینه را برای بروزآسیب های جدی و جبران ناپذیر اقتصادی فراهم خواهد کرد. به تعبیر وی این بستر در واقع چیزی شبیه به سناریوی سقوط امپراطوری است.
براساس آمار اعلام شده، پیش بینی می شود میزان بدهی های خارجی آمریکا تا 10سال آینده به 90درصد تولید ناخالص داخلی این کشور برسد که این موضوع سبب نگرانی بسیار در داخل آمریکا به ویژه درمحافل اقتصادی و سیاسی شده است. دفتر بررسی بودجه در کنگره آمریکا در یکی از جدیدترین گزارش های خود با ارائه آمار و ارقامی جدید درباره میزان بدهی های آمریکا با اشاره به این که بدهی های خارجی دولت آمریکا به سرعت درحال افزایش است. تأکید کرده است که این بدهی ها 40 درصد بیشتر از تولید ناخالص داخلی آمریکاست.
درهرحال ایالات متحده آمریکا بنا به گزارش های مستند هم اکنون بدهکارترین کشوردنیاست و ادامه این روند نیز نشان می دهد قدرت اقتصادی روبه افول او به پایان راه نزدیک شده است.
منشأ اعتراض‌های عمومی در آمریکا
وقوع ناآرامی های گسترده در اغلب شهرهای ایالات متحده نشان می دهد سقوط بنیان های اقتصادی نشأت گرفته از لیبرالیسم اقتصادی و نظام سرمایه داری به اوج خود رسیده و افول امپراطوری نزدیک است. اگر چه ریشه بحران های اقتصادی - اجتماعی در آمریکا نشأت گرفته از سیاست های فرصت طلبانه یک صد سال اخیرآمریکاست اما آن چه هم اکنون درکانون توجه رسانه ها و افکار عمومی قرارگرفته ناشی از فقدان سقوط شاخص های اقتصادی ونبود عدالت همه گیر در اقتصاد این کشور است.
به عبارت دیگر قیام 99درصدی شهروندان آمریکایی با عنوان جنبش 99درصدی وال استریت نشان می دهد. ساختار اقتصادی آمریکا به یک دوگانگی تناقض رفتار رسیده، تناقض هایی که نشان می دهد فقرا هیچ سهمی در اقتصاد این کشور ندارند درهرحال به نظر می رسد مهم ترین دلیل اعتراض های عمومی وشکل گیری جنبش های مردمی در اغلب ایالت های آمریکا نشان از یک ادبیات بی عدالتی فراگیر دارد؛ چرا که شهروندان آمریکایی در اعتراض های خود اذعان کرده اند:«جنبش وال استریت برای اعتراض به الگوی توزیع ثروت در آمریکا شکل گرفته و نشان می دهد فقدان «عدالت» مهم ترین عامل جنبش های اعتراض ایالت های مردمی در آمریکا است.»