رویکرد دوگانه اردن در قبال سوریه و بحرین

رژیم اردن در حالی از ابتدای سال جاری میلادی با اعتراضات گسترده شهروندان روبرو شده که موضع دوگانه‏ این کشور در قبال تحولات اخیر منطقه سبب افزایش نارضایتی شهروندان شده است.
به گزارش فارس، همزمان با آغاز موج اعتراضات مردمی در کشورهای عربی از جمله مصر، تونس، بحرین و لیبی، اردن نیز شاهد موج اعتراضات شهروندان به نحوه عملکرد دولت بود.
اعتراضات شهروندان و احزاب به نحوه عملکرد نظام با رویکرد دوگانه این رژیم در قبال تحولات منطقه از جمله حوادث جاری در بحرین و سوریه افزایش نارضایتی شهروندان و احزاب را به دنبال داشت.
به عنوان مثال، نظام اردن از ابتدای آغاز انقلاب مردمی در بحرین، ضمن حمایت از رژیم آل خلیفه، با ارسال نیروی نظامی به این کشور، به سرکوب شهروندان و انقلابیون بحرین پرداخت.
در حال حاضر بیش از 2 هزار نیروی متعلق به دولت اردن وارد خاک بحرین شده‌اند که در قالب پلیس و نیروهای امنیتی مشغول فعالیت هستند.
این مسائل در حالی افشا شد که مقامات اردنی آن را رد کردند و منکر حضور نیروهای نظامی این کشور در بحرین شدند.
در همین راستا رئیس کمیسیون خارجی پارلمان اردن در واکنش به افشای مشارکت نظامیان اردنی در سرکوب انقلاب مردم بحرین مدعی شد که نیروهای نظامی این کشور در بحرین حضور ندارند.
"محمد الحلایقه" ادعا کرد: اردن هیچ نیرویی در بحرین ندارد و ادعاهای کمیته اردنی حامی بحرین در این باره بی اساس است.
البته افشای حضور نیروهای اردنی در بحرین، و کشته شدن 4 تن از این نیروها در جریان سرکوب مسلحانه تظاهرات مسالمت آمیز مردم این کشور، افکار عمومی را در اردن و بحرین بشدت تحت تاثیر قرار داده است.
بر همین اساس احزاب مخالف دولت اردن با صدور بیانیه اعلام کردند: اردن از آزادی فاصله گرفته است و دشمن اصلی یعنی اسرائیل را فراموش کرده است.
در این بیانیه تاکید شده است: مشارکت اردن در سرکوب مردم بحرین محکوم است و نباید وارد جبهه بندی هایی شود که نتیجه آن فراموشی خواسته‏های مردمی است.
حزب جبهه عمل اسلامی اردن (شاخه اخوان المسلمین) نیز در بیانیه ای از دولت خواسته است درباره حضور نیروهای امنیتی اردن در بحرین توضیح دهد.
"لؤی دیب" مدیر اجرایی ائتلاف بین المللی پیگرد جنایتکاران جنگی نیز فاش کرد که نیروهای پلیس زیر گرفته شده توسط خودرو که جوانان بحرینی بخاطر آن محکوم به اعدام شده اند، نیروهای پلیس اردنی بوده اند که به صورت غیرقانونی در میان نیروهای بحرینی حضور داشتند.
وی افزود: چهار تن از 9 پلیس زخمی شده در حادثه زیر گرفتن پلیس ها سربازان اردنی بوده اند.
ممانعت حکومت اردن از برپایی تظاهرات ضد رژیم آل‌خلیفه
علاوه بر مشارکت نظامی، رژیم اردن به طرق دیگر نیز حمایت خود از رژیم آل خلیفه را نشان داده است.
به عنوان مثال، دولت اردن به هیچ وجه به شهروندان خود اجازه نداده که دراعتراض به کشتار ملت بحرین فعالیت کنند.
شهروندان اردنی از آغاز اعتراضات مردمی در بحرین بارها تصمیم گرفتند که در برابر سفارت این کشور در امان تحصن کنند ولی نیروهای امنیتی بلافاصله با حضور در محل مانع از برگزاری چنین مراسمی شدند.
نیروهای امنیتی حتی خیابان‎‏های منتهی به سفارت بحرین را بستند و مانع از نزدیک شدن شهروندان به چند کیلومتری سفارت شدند.
شکی نیست که چنین برخوردی با مخالفان آل خلیفه صرفا جنبه مذهبی دارد و مسوولان اردنی به دلیل هشدار چند سال پیش عبدالله دوم پادشاه این کشور در رابطه با گسترش هلال شیعی، موضع مخالف علیه شیعیان اتخاذ کرده اند.
همچنین دولت اردن به دلیل حمایت ایران از مظلومانی چون ملت بحرین، این کشور را به عنوان میدانی برای مقابله با سیاست‏های جمهوری اسلامی ایران انتخاب کرده و می‏کوشد تا به اقدامات جمهوری اسلامی در حمایت از مستضعفان و مظلومان واکنش نشان دهد.
به عنوان مثال وزیر امور خارجه اردن با تکرار ادعاهای شورای همکاری خلیج فارس علیه ایران، تهران را به دخالت در امور داخلی کشورهای عربی متهم کرد.
فیصل فایز رئیس پارلمان اردن نیز اظهار داشت: هلال ایرانی در منطقه تبدیل به ماه کامل می شود.
وی ادامه داد: دخالت ایران در امور داخلی برخی از کشورهای عربی کاملا روشن است؛ ایران طمع‏هایی در منطقه دارد لذا باید موضع یکپارچه ای را در برابر ایران ایجاد کرد.
فایز ادامه داد: باید هماهنگی در همه سطوح برای اقناع ایران به توقف دخالت های خود و اتخاذ مواضع مثبت در برابر کشورهای عربی صورت بگیرد. آنچه پادشاه اردن پیش از این درباره شکل گیری "هلال شیعی" در منطقه گفته بود هم اکنون در حال تبدیل شدن به ماه کامل می شود. نفوذ ایران در لبنان، عراق، یمن و دیگر کشورها واضح است.
سیاست متناقض اردن در قبال ناآرامی‌های سوریه
درست در نقطه مقابل بحرین، کشور سوریه قرار گرفته و موضع اردن در قبال ناآرامی‏های سوریه کاملا در تضاد با موضع این کشور در قبال بحرین است.
از زمان آغاز ناآرامی‌ها در سوریه، اعلام موضع رسمی حکومت اردن در قبال این مسائل و عملکرد آن در قبال این آشوب‏‏ها کاملا با یکدیگر تناقض دارد و نشان از اتخاذ "سیاست یک بام و دو هوا" در برابر حوادث مذکور دارد.
همزمان با آغاز حوادث سوریه، حکومت اردن که به دلیل موج اعتراضات شهروندان، موقعیت خود را در خطر می‏دید، به حمایت از نظام حاکم در همسایه شمالی خود برخاست و از حکومت "بشار اسد" رئیس جمهور سوریه حمایت کرد.
هرچند موضع گیری اردن در برابر حوادث سوریه در ابتدای امر برای بسیاری غافلگیر کننده بود اما تحلیلگران و کارشناسان سیاسی شکی نداشتند که حمایت رژیم اردن از بشار اسد صرفا به دلیل بیم این کشور از سرایت موج اعتراضات به اردن است و حکومت اردن به دلیل هم‏پیمانی با رژیم اشغالگر قدس هیچ تمایلی به حمایت از یکی از نیروهای حامی مقاومت در منطقه ندارد.
در همین راستا، "ناصر جوده" وزیر امور خارجه اردن در ابتدای ناآرامی‌های سوریه از نظام حاکم در این کشور حمایت کرد و ثبات و امنیت سوریه را خط قرمز اردن توصیف کرد.
ناصر جوده به صراحت اعلام کرد که حفظ وحدت، امنیت و ثبات سوریه برای اردن بسیار حائز اهمیت است و از همین رو خواستار توقف خشونت در سوریه شد.
اعلام چنین موضعی از سوی اردن، افکار عمومی جهان را به این سو کشاند که اردن کاملا از نظام حاکم در سوریه حمایت می‏کند ولی طولی نکشید که عملکرد حکومت اردن، سیاست یک بام و دو هوای این کشور را آشکار ساخت.
اندکی پس از آغاز اغتشاشات در شهر "درعا" (در مرز اردن)، برخی منابع اعلام کردند که ناآرامی‌ها سوری از سوی نیروهای اردنی تغذیه می‏شوند و این اولین تناقض در گفتار و رفتار حکومت اردن بود.
پس از این مساله، بسیاری از رسانه‏های سوریه از جمله رسانه‏های دولتی این کشور، حکومت اردن را به دلیل روابط بسیار نزدیک با رژیم صهیونیستی متهم کردند که از آشوبگران سوریه حمایت می‏کند.
رسانه‏ های اردن نیز در پاسخ به این مسائل اعلام کردند که هرگز از معترضان سوری حمایت نکرده و نظام سوریه با متهم کردن اردن به حمایت از آشوب‌طلبان سعی در فرافکنی دارد و همین مساله سرآغاز جنگ رسانه‌ای و تبلیغاتی میان دو کشور شد.
حمایت اردن از آشوب‌طلبان سوریه
این جنگ همچنان ادامه پیدا کرد ولی پس از گذشت زمان کوتاهی، چندتن از آشوب‌طلبان سوری دستگیر شدند و اعتراف کردند که اسلحه مورد نیاز خود را از طریق خاک اردن وارد سوریه کرده‌‌اند.
با افشاگری این افراد، دیگر بر کسی پوشیده نماند که دولت اردن از آشوب‏های سوریه حمایت می‏کند و پس از آن رسانه‏های سوریه به طور مستقیم و غیر مستقیم، اردن را به حمایت مخفی از تروریسم متهم کردند.
به عنوان مثال یک تروریست سوری اعتراف کرد که گروه‏هایی در اردن از آشوب‏طلبان سوریه حمایت می‏کنند.
چندی پیش تلویزیون سوریه با پخش اعترافات یک تروریست، پرده از حقایق جدیدی در رابطه با ناآرامی‏های این کشور برداشت.
این تروریست سوری به نام "عمان نجار" در همین رابطه گفت: گروه‏ها بسیاری هستند که از ناآرامی‏های سوریه حمایت می‏کنند و از جمله این گروه‏ها برخی گروه‏های اردنی هستند که از جمله آن‏ها می‏توان به "جماعت عدالت و سازندگی" اشاره کرد.
بر اساس اعترافات این تروریست، گروه‏های مذکور از وی می‏خواستند که با تشکیل گروه‏های مختلف به ناآرامی‏های سوریه دامن بزنند.
همچنین یک پژوهشگر سوری اعلام کرد که شورشیان این کشور در اردن آموزش نظامی دیده‌اند.
"طالب ابراهیم" پژوهشگر سوری با اشاره به موج ناآرامی‌ها در سوریه گفت: اغتشاشات سوریه یک بازی منطقه‌ای است و هیچ ارتباطی با مساله اصلاحات، دموکراسی و آزادی ندارد.
این پژوهشگر برجسته سوری افزود: آمریکا به طور آشکار در اغتشاشات سوریه دست دارد و به آموزش و ارسال آشوب‏گران از عراق به اردن اقدام می‏کند.
وی تصریح کرد: کشورهایی همچون عربستان سعودی، امارات، قطر و ترکیه از اغتشاشگران سوری حمایت مالی می‏کنند و به آنان در اردن آموزش نظامی می‏دهند.
این سخنان پژوهشگر سوری در حالی مطرح شده که اردن تاکنون چندین بار بر لزوم توقف خشونت در سوریه تاکید کرده است.
از دیگر اقدامات اردن در برابر حوادث سوریه که نشان از تناقض در رویکرد این کشور دارد، سکوت حکومت اردن در قبال فعالیت‏های مخالفین دولت سوریه در این کشور بود.
حمایت اردن از مخالفان نظام سوریه
پس از آغاز ناآرامی‌ها در سوریه، تعداد اندکی از شهروندان سوری مقیم اردن در چند مرحله در برابر سفارت سوریه در "امان" تحصن و تجمع کردند ولی نیروهای امنیتی اردن مانع از برگزاری چنین مراسمی نشدند.
همچنین در شب قدر امسال همین اندک مخالفان دولت سوریه، یک تظاهرات ضد دولتی در "امان" برگزار کردند ولی نیروهای امنیتی اردن با وجود آنکه شهروندان سوری برای چنین تظاهراتی مجوز رسمی نداشتند، مانع از فعالیت آنان نشد.
حکومت اردن در توجیه این مساله عنوان کرد که بر اساس مبانی دموکراسی و حق آزادی بیان به شهروندان سوری اجازه فعالیت داده و این درحالیست که همین دولت اردن از زمان آغاز اعتراضات مردمی در کشور، تاکنون چندین بار به فعالیت‏های شهروندان معترض حمله کرده و تعدادی از آنان را مورد ضرب و جرح قرار داده است!
همانطور که اشاره شد، دولت اردن تا کنون به هیچ وجه به حامیان ملت بحرین اجازه برگزاری فعالیت‏های اعتراضی علیه نظام آل خلیفه نداده است و همین مساله دلیل دیگری بر دوگانگی رویکرد این کشور در قبال حوادث منطقه است.
البته همین تناقضات در موضع گیری و عملکرد اردن در قبال مسائل جاری در سوریه سبب شد که سفیر سوریه در "امان" نسبت به ادامه چنین عملکردی از سوی حکومت اردن به شدت هشدار داد.
سفیر سوریه در امان که در مراسم افطار سفارت عربستان سعودی حاضر شده بود ضمن انتقاد از مواضع متناقض اردن در برابر حوادث سوریه خطاب به سیاستمداران اردنی حاضر در مراسم گفت: چنانچه ما سقوط کنیم، شما نیز با ما سقوط خواهید کرد.
این سخنان سفیر سوریه در امان کاملا هوشمندانه مطرح شد؛ زیرا ثبات و امنیت همسایه شمالی اردن کاملا به نفع این کشور است و در صورت سقوط نظام سوریه، به دلیل افزایش موج اعتراضات شهروندان اردنی و نیز داشتن 600 کیلومتر مرز مشترک با فلسطین و سرزمین‏های اشغالی، بدون شک عواقب بسیار وخیمی گریبان رژیم اردن را خواهد گرفت.
دروغ‌پردازی مسئولان اردنی در قبال رخدادهای سوریه
مواضع متناقض و دوگانه ردن در قابل تحولات منطقه و ناآرامی‏های سوریه به همین‏جا ختم نشد و ناصر جوده وزیر امور خارجه اردن اعلام کرد که در دیدار با احمد داود اوغلو همتای ترک خود اعلام کرد: امروز در تماس تلفنی خود با وزیر خارجه سوریه خشم و نارضایتی خود از آنچه در سوریه در جریان است، اعلام کردیم.
اما این مساله واکنش شدید سوریه را به همراه داشت و وزارت خارجه سوریه به این دروغ‏پردازی اردن پاسخ داد.
یک مقام مسئول در وزارت خارجه اعلام کرد: تنها تماسی که وزیر خارجه اردن با سوریه گرفته است، ابتدای ماه مبارک رمضان و برای تبریک حلول این ماه بود.
این مقام وزارت خارجه سوریه با ابراز تعجب خود از این اقدام وزیر خارجه اردن، تاکید کرد از اینکه وزیر خارجه اردن سخنانی بر خلاف واقعیت سوریه بیان میکند، تعجب میکند.
اکنون دیگر بر کسی پوشیده نیست که حکومت اردن کم‏ترین احترامی برای مساله دموکراسی و حقوق بشر قائل نیست و صرفا به دلیل منافعی شخصی خود در برابر حوادث اخیر منطقه موضع‏گیری می‏کند ولی این رژیم نباید فراموش کند که ادامه چنین سیاستی برای کشوری که خود اسیر اعتراضات مردمی است، می‏تواند پیامدهای سنگینی به همراه داشته باشد.