تحلیل سعید حجاریان از انتخابات ریاست جمهوری

اگر ارتش ذخیره بیکاران داشته باشیم باید منتظر بناپارت بود؛ من در چشم‌انداز آتی زمینه‌های اجتماعی بناپارتیسم را می‌بینم بناپارتیسم شکل خفیف فاشیسم است.
سعید حجاریان که در مجمع عمومی انجمن اسلامی جامعه پزشکی کشو سخن می‌گفت: با بیان این مطلب ادامه داد برای گام دوم اصلاحات لازم است تحلیل دقیق از نتیجه انتخابات به دست دهیم تحلیل‌های دم‌دستی تاکنون عرضه شده است. اپوزیسیون تحریم‌گر انتخابات مثل سال 76 مدعی می‌باشد مردم به انتخابات پشت کردند و رأی ندادند و رژیم به زور صندوق‌ها را پر کرده است و تقلب صورت گرفته و مردم تحریم کرده‌اند.
وی افزود: این تحلیل را عمدتاً سازمان‌های اپوزیسیون مثل منافقین، سازمان اتحاد کمونیستی و بقایای سلطنت‌طلبان ارائه داده‌اند. برخی از محافظه‌کاران گفتند انتخابات 80 جنگ روانی تلقی می‌شود. انتخابات سنتز بین سروش و گوگوش و کاتالیزورش جبهه مشارکت بوده است این تحلیل مسخره، خنده‌دار و غیر واقع‌بینانه می‌باشد. حجاریان گفت: حتماً روزنامه حیات نوروز بیست و چهارم خرداد 80 را بررسی کنید، آمار دقیقی از آرای کاندیداهای ریاست جمهوری در شهرهای مختلف داده که مهم است من آمار وزارت کشور را هم گرفته‌ام و سعی می‌کنم تحلیل آماری از انتخابات 80 ارائه کنم.
وی تصریح کرد: در مناطق محیطی کشور رأی آقای خاتمی از مرکز بیشتر بود در اطراف مرزها رأی بهتر بود در دشت آزادگان به خاطر عرب بودن، آقای شمخانی رأی بالا آورد در شهر سرباز 99 درصد رأی به آقای خاتمی داده شد این شهر در استان سیستان و بلوچستان و در کنار چابهار و زاهدان و ایرانشهر قرار دارد. آقای خاتمی در شهر خود اردکان 81 درصد رأی آورده است.
همچنین در مناطق کردنشین در اشنویه، مهاباد، آذربایجان غربی و سنندج آقای خاتمی خیلی رأی بالایی دارد ایشان در بین اهل سنت رأی خیلی قابل توجه آورده‌اند. در استان اصفهان هم مشارکت کم بوده و هم آرای خاتمی نسبت به جاهای دیگر پایین‌تر بوده است البته قدر مطلق رأی ایشان در اصفهان بالا بوده است.
آیا خوب است که آرای خاتمی در مناطق اقلیت‌نشین خوب باشد و در جای دیگر کمتر؟ از نظر جامعه‌شناسی خوب است؛ چون مناطق اقلیت‌نشین احساس هویت می‌کنند مردم احساس می‌کنند به بازی گرفته می‌شوند شرایط انسداد مضاعفی که قبلاً برای آنها بوده از بین رفته است.
گرایش رو به مرکز در اینجاها وجود دارد. احتمال دارد بعضی‌ها تحلیل کنند به خاطر لج‌بازی با نظام بوده است. باید بحث کرد که رأی در حاشیه به خاطر رأی به هویت ملی می‌باشد یا به اعلام استقلال از مرکز برمی‌گردد.
حجاریان افزود: نکته دیگر بقیه کاندیداها در شهر خودشان رأی بالاتر نداشتند دکتر توکلی در بهشهر 20 درصد آراء را کسب کرد و در دو جای کشور، بابل و محمودآباد رأی خاتمی کمتر از آرای توکلی بوده است در شهر نور هم رأی توکلی خوب بوده است اما چرا در اصفهان خاتمی رأی کمی آورده است؟
دلیل اول اینکه رضوی و فلاحیان چند کاندیدای اصفهانی بودند و نکته بعدی آب اصفهان می‌باشد. تبلیغاتی مبنی بر اینکه خاتمی می‌خواسته آب را از زاینده‌رود به یزد ببرد در کاهش آراء و مشارکت تأثیر داشته است. پس اشکال در تخصیص آب به عنوان یک منبع مهم و کمیاب می‌تواند اختلافات زیادی ایجاد کند. در خرمشهر هم این اتفاق افتاده است. شایع کردند رود کرخه را ساخته‌اند تا آب را به کویت و قطر بفرستند یا اینکه گفته‌اند آب خرمشهر شور شده است. در بابل مسأله زباله مسأله مهمی بود حال باید دید مشکل چیست؟
حجاریان تصریح کرد: تخصیص منابع چگونه باید صورت بگیرد؟ از زمانی که محافظه‌کاران تن به قواعد بازی دادند شعارهای کلی رنگ می‌بازد و شعارهای پوپولیستی عمرش سر می‌رسد. باید دید چگونه می شود منابع را تخصیص داد.
وی اضافه کرد: وارد فاز جدیدی در ایران می‌شویم احزاب و نهادهای سیاسی باید از طبقات و اقشار مختلف حمایت کنند. شکاف‌ها کم‌کم خودش را نشان می‌دهد. دوره اتحاد علیه خشونت‌طلبی تمام شد. در گفتمان دموکراسی و پذیرش قواعد بازی از طرف خشونت‌طلبان شرایط فرق می‌کند. طبقات و اقشار مختلف باید منافع خود را دنبال کنند و سیاستمداران و احزاب باید قبول کنند که به همین دلیل اقشار خاص و طبقات خاصی به آنها رأی ندهند.
حجاریان افزود: احزاب باید خود را بازسازی کنند. جبهه مشارکت بین‌العباسین است یک طرف عباس عبدی و یک طرف عباس دوزدوزانی و بعضی می‌گویند یک طرف عباس سلیمی نمین و یک طرف عباس امیرانتظام است. عضو شورای مرکزی جبهه مشارکت ایران اسلامی گفت: باید دست از پوپولیسم برداریم. هر چند پوپولیسم منافعی دارد چنانچه در سال 76 و 80 هم دیدیم؛ از طرف دیگر افتراق‌یابی در سیاست نیز مهم است.
وی با یادآوری سه پارادوکس تناقض‌نما 1- سانتریفوژ مرکزگریزی علیه سانتریپد مرکزگرایی 2- پوپولیسم عام‌گرایی و دیفرنشیین افتراق‌یابی 3- دموکراسیسم و بناپاراتیسم؛ در عرصه اجتماعی سیاسی ایران گفت: اگر می‌خواهیم شرایط را تغییر بدهیم و چشم‌انداز روشنی داشته باشیم باید به این سؤالات جواب بدهیم.