مباحث انحرافی در زمان جنگ جایی نداشت

علیرضا محمدی
طنین تلاوت قرآن در سالن همایش‌های تالار وزارت کشور،‌‌‌ خبر از آغاز بزرگداشت شهدایی می‌داد که سبزی وحدت بین اقوام و مذاهب ایرانی را به بهای سرخی خون خود پرداخته بودند تا اینک،‌‌‌ در ایامی که امنیت و آرامشی سپید بر سراسر ایران عزیزمان گسترده است،‌‌‌ جمعی از فرماندهان بزرگ دوران دفاع مقدس،‌‌‌ نظیر سرلشکر پاسدار رحیم صفوی،‌‌‌ سرلشکر پاسدار قاسم سلیمانی،‌‌‌ دکتر قالیباف و محسن رفیق‌دوست،‌‌‌ در کنار خانواده‌های 18 شهید واقعه تروریستی شهرستان سرباز و همچنین جمع کثیری از اقشار مختلف مردم،‌‌‌ در این سالن گرد هم آمده‌اند تا ایثار شهدایی چون شوشتری و محمدزاده را پاس بدارند.
شوشتری بعد از کاظمی تاب ماندن نداشت
تلافی تصاویر بنری سردار شهید نورالله شوشتری که با سلیقه خاصی روی سن قرار گرفته بودند،‌‌‌ با چهره فرزند برومندش فرج‌الله که به عنوان اولین سخنران پشت تریبون قرار گرفته بود،‌‌‌ به حسن و حالی معنوی عمق می‌بخشید که در پی دکلمه اشعار زیبایی توسط نظام اسلامی مجری برنامه در فضا ایجاد شده بود.
فرج‌الله شوشتری که ابتدای سخنان کوتاهش را به قدردانی از مسئولان برگزاری و مهمانان شرکت‌کننده اختصاص داده بود،‌‌‌ در ادامه گفت: این مجلس،‌‌‌ مجلس ما نیست. مجلس شهداست. شهدایی چون شوشتری و محمدزاده نه متعلق به خانواده‌شان که برای همه مردم آزاده هستند. در واقع تمامی کسانی که برای بشریت خدمت کرده‌اند،‌‌‌ به گردن بشریت حق دارند ولی هیچ‌‌‌‌کس به اندازه شهدا چنین حقی بر گردن ما ندارد.
شوشتری با اشاره به فرمایش مقام معظم رهبری درخصوص پدر شهیدش اظهار داشت: مقام معظم رهبری می‌فرمایند شهید شوشتری و امثال او نمونه بارزی از کسانی هستند که خصایل زیبا در آنها متراکم شده است. با دقت به چنین فرمایشی است که می‌توانیم بگوییم خداوند بی‌تاب شهدایی چون شوشتری می‌‌‌شود و عاقبت نیز آنها را نزد خود می‌برد.
وی با یادآوری فرمایش معروف حضرت امام(ره) که «شهدا شمع محفل بشریتند» افزود: ما اگر واقعاً بخواهیم راه شهدا را بپیماییم،‌‌‌ راه و روش آنها مشخص است. البته اگر منیت‌ها را کنار بگذاریم خواهیم دید که شهدا راه و روشی جز پیروی از ولایت فقیه و حرکت در مسیر ارزش‌های ناب اسلامی نداشتند.
شوشتری همچنین با یادآوری شهادت سردار رشید اسلام کاظمی بیان داشت: وقتی که شهید کاظمی بر اثر سانحه هوایی به شهادت رسید،‌‌‌ از قول نزدیکان پدرم بارها شنیدم که نورعلی دیگر تاب تحمل دنیا را نداشت و ماندن در این جهان برایش سخت شده بود.
عاشقی دردسری بود نمی‌دانستیم!
حفظ‌خوانی اشعاری حماسی و مذهبی توسط شاعر نام‌آشنا صابر خراسانی میان‌‌‌برنامه‌ای بود که برای دقایقی حال و هوای حاکم بر مراسم را گاه تا گلدسته‌های طلایی حرم امام رضا(ع) برد و گاه در بیابان سوزان عراق،‌‌‌ در سرزمینی که کربلا می‌خوانیمش اشک دیدگان حضار را بدرقه راه کاروان اسرای آل‌الله قرار داد و در نهایت یادی از شهدای سرافراز کشورمان شد که به تأسی از قیام سیدالشهدا،‌‌‌ عاشورای حسینی را یک بار دیگر در جبهه‌های جنگ تحمیلی تکرار کردند و عشق را با تمامی دردسرهایش به جان خریدند که:
عاشقی دردسری بود نمی‌دانستیم
حاصلش خون جگری بود نمی‌دانستیم
پر گرفتیم ولی باز به دام افتادیم
شرط،‌‌‌ بی‌بال و پری بود نمی‌دانستیم...
مدیریت جنگ شاهکار دفاع مقدس بود
سرلشکر پاسدار قاسم سلیمانی فرمانده سپاه قدس و از فرماندهان دوران دفاع مقدس سخنران اصلی مراسم بود که طی سخنانی به نقش‌آفرینی مهم فرماندهان بزرگ دفاع مقدس در دوران هشت ساله جنگ تحمیلی اشاره کرد و گفت: چیزی که از آن دوران برای ملت ما در تاریخ ماندگار خواهد شد هم تأثیر اساسی بر الگوهای رفتاری و اخلاقی مردم و هم تأثیرات نظامی و بازدارندگی آن است و این،‌‌‌ به دلیل پیروزی یک ارتش بر یک ارتش دیگر نیست همچنانکه ما امروز آن را در بین همه ارتش‌های پیروز می‌بینیم که هیچ یک از این‌ها در حرکت‌های نظامی خود نتوانستند الگوی رفتاری،‌‌‌ دینی و مذهبی خودشان باشند.
وی با آوردن مثالی از ارتش آمریکا که به ظاهر در اشغال عراق و افغانستان پیروز عمل کرد افزود: امروز نمی‌توانید معنویت مسیحیت و اخلاق مسیحی متدین را در رفتار نیروهای ارتش امریکا حس کنید و هیچ مسیحی معتقدی هم نمی‌تواند خود را متعلق به این رفتار بداند و به آن افتخار کند. کمتر جنگی اتفاق می‌افتد که در بین نیروهای نظامی و ارتش آن بتوان نماد اخلاقی و رفتاری یک ملت حضور داشته باشد.
آن هم نه نماد و اخلاق و رفتار یک ملت که در درون کوچه و بازار و خیابان قرار دارد بلکه اخلاق و رفتاری که در نهاد جامعه نهفته است. بنابراین در طول تاریخ،‌‌‌ جنگ‌هایی مانند دفاع مقدس را بسیار کم داریم که توانسته است یک تصویر رفتاری و اخلاقی از مذهب و دین را به شکل کامل ارائه کند.
وی ادامه داد: در جریان واقعه کربلا نیز کسی به جلوه‌های نظامی توجه زیادی نمی‌کند اما همین جنگ کوچک در طول تاریخ ماندگار شده است. جنگ تحمیلی ما نیز که آن را به عنوان دفاع مقدس می‌شناسیم تقدیس آن به خاطر دفاعی بودن و فرهنگ حاکم بر آن بود. دفاع مقدس نماد چنین تصوری از فرهنگ و مذهب بود که اخلاق و رفتار حاکم بر مذهب در آن جریان داشت.
وی با بیان اینکه سرنگونی طاغوت و تحقق اسلامیت به جمهوریت اسلامی از ویژگی‌های جنگ بود که هر دو این عنوان‌ها رسالت انقلاب اسلامی بوده است،‌‌‌ افزود: همه چیزهایی که در جنگ شکل گرفت ناب بود. جبهه دکان و کلک نبود،‌‌‌ عرفان و اخلاقش حقیقی بود.
سرلشکر سلیمانی ادامه داد: وقتی صحبت از مدیریت جنگ می‌شود همه از صحبت کردن راجع به آن فرار می‌کنیم و معمولا از سخن گفتن در رابطه با آن پرهیز می‌شود،‌‌‌ دلیل این پرهیز از سخن گفتن در رابطه با مدیریت جنگ تصویر بدی است که در جامعه از رییس و مرئوس در بین آحاد جامعه وجود دارد در حالی که در زمان جنگ صحبت از درجه،‌‌‌ ‌رتبه و جایگاه نبود.
جنگ از اهواز به آن طرف فقط یک تکلیف بود!
فرمانده نیروی قدس سپاه با بیان اینکه یکی از کم ابهام‌ترین موضوعات مطرح شده در جنگ،‌‌‌ «مدیریت جنگ» بود،‌‌‌ افزود: نباید زود به بحث‌های بی‌خودی که در رابطه با مدیریت جنگ و معمولا در سالگرد دفاع مقدس از طرف برخی مطرح می‌شود توجه کرد چرا که جنگ از اهواز به آن طرف چیزی جز تکلیف نبود و نگاه آن تنها به امام (ره) بود.
فرمانده لشکر۴۱ ثارالله در دفاع مقدس یادآور شد: در دوران دفاع مقدس بحث‌های انحرافی که امروز در سالگردهای عملیات‌های مختلف و دوران دفاع مقدس در رابطه با جنگ مطرح می‌شود جایی نداشت و در جبهه کسی از من سؤال نمی‌کرد که کیستم؟ اهل کجا هستم؟ سوادم چیست؟ پدر و مادرم کیست و این مسئله از زیر تا بالای سطوح مختلف جبهه وجود داشت. تنها چیزی که مدنظر بود تکلیف،‌‌‌ قداست،‌‌‌ ناب بودن در عرفان و اخلاق بود.
وی در بخش دیگری از سخنانش گفت: در دوران جنگ،‌‌‌ همه رزمندگان مریدان خداوند بودند که گهگاه اتفاقات اعجاب‌آوری در بین آن‌ها می‌افتاد و دوست و دشمن و دور و نزدیک در تاریخ زمان خود و بعد خود را متأثر می‌کرد و این مسئله در فرماندهی و مدیریت جنگ در سطوح مختلف نیز وجود داشت،‌‌‌ چون شهیدانی مانند شهید شوشتری را هیأت استان خراسان به جنگ معرفی نکرده بود و به سفارش امام جمعه و استاندار به جبهه نیامده بود بلکه در کوره آتش انتخاب شده بودند.
سرلشکر سلیمانی در ادامه در خصوص مدیریت جنگ یادآور شد: مدیریت جنگ ما مانند قله بود که امام (ره) در بلندای آن قرار داشتند و همه چیز از ایشان به جامعه سرازیر شد. ما با امام،‌‌‌ دین،‌‌‌ مذهب،‌‌‌ علی (ع)،‌‌‌ غربت،‌‌‌ اخلاق و عرفان را شناختیم و جنگ در بعد مدیریتی چنین فضایی داشت.
اگر امروز شما ۱۰۰ هزار رزمنده استان تهران را در یک جایی جمع کنید و بخواهید برجسته‌ترین آن‌ها را انتخاب کنید نمی‌توانید برجسته‌تر از شهید «همت» پیدا کنید و اگر همه خراسان در طول دوران گذشته و حالش را جستجو کنید شخصیتی برجسته‌تر از شهید شوشتری،‌‌‌ شهید برونسی و شهید نظرنژاد را پیدا نخواهید کرد.
وی در ادامه با بیان اینکه تا به حال به بخش شناساندن مدیریت جنگ به جامعه کم پرداخته شده است،‌‌‌ گفت: بخش مدیریت جنگ یکی از پرتأثیر‌ترین موضوعات در سطوح مختلف جنگ بوده است و این مدیریت زمانی شکل می‌گرفت که فرمانده لشکر خود در جلوی نیرو‌هایش حرکت می‌کرد و یا فرمانده گردان دور از نیروهایش در قبر می‌خوابید،‌‌‌ نماز نافله شب می‌خواند و با این نوع رفتار‌ها بود که گردان را متحول می‌کرد.
سرلشکر سلیمانی افزود: امام (ره) نیز در دوران دفاع مقدس همین‌گونه بودند و به هیچ کس رتبه،‌‌‌ درجه و مدال ندادند و حتی زمانی که فتح بزرگ خرمشهر انجام شد ایشان فرمودند که «خرمشهر را خدا آزاد کرد» و بعد از عملیات طریق‌القدس هم که می‌خواستند از رزمندگان تقدیر کنند به آن‌ها فرمودند: «شما بدانید که خداوند از ازل نام شما را برای این روز نگاشته است». این فضای دفاع مقدس بود و همین فضا جنگ تحمیلی را حسینی و مطهر و آن را به غزوات پیامبر (ص) تبدیل کرد.
فرمانده لشکر ۴۱ ثارالله در دوران دفاع مقدس با اشاره به حضور تعدادی از سران قبایل سیستان و بلوچستان در این مراسم و همچنین رشادت‌ها و شجاعت‌های شهید شوشتری در دوران دفاع مقدس و پس از آن گفت: شهید شوشتری وقتی به سیستان و بلوچستان رفت به بلوچ معرفت پیدا کرد،‌‌‌ بعضی وقت‌ها اظهاراتمان ناشی از بی‌معرفتیمان است. با شهادت شهید شوشتری می‌توان به این نتیجه رسید که بلوچ‌ها مستحق شهید شوشتری بودند و خون او در بهترین مکان و بهترین فصل از زندگی‌اش جاری شد.
وی در پایان با بیان اینکه تأثیر از دست دادن انسان‌های بزرگ کمرشکن است،‌‌‌ شهادت شهید شوشتری و شهید احمد کاظمی برای مقام معظم رهبری را به شهادت مالک اشتر برای امام علی (ع) تشبیه کرد.
حاشیه مراسم
-‌‌‌‌‌ حضور حدود 20 نفر از سران عشایر استان سیستان و بلوچستان که با لباس‌های محلی در مراسم حضور یافته بودند جالب توجه بود.
-‌‌‌‌‌ در انتهای مراسم از خانواده شهدای واقعه تروریستی شهرستان سرباز در سال 1388 تقدیر به عمل آمد.
-‌‌‌‌‌ در میان خانواده شهدای محلی تقدیر شده نام دو شهید محمدبر،‌‌‌ سه ساله و شهید عصابوک 85 ساله به خوبی نشان می‌داد که تروریست‌ها چه جنایت کوری را انجام داده‌اند.
-‌‌‌‌‌ خانواده شهید شوشتری به عنوان شاخص‌ترین شهید از میان شهدای وحدت هنگام تقدیر مورد استقبال گرم حضار قرار گرفتند.
-‌‌‌‌‌ حضور قابل توجه اقشار مختلف مردم در مراسم از نکات برجسته و جالب توجه بود.
-‌‌‌‌‌ پس از اتمام مراسم به علت عدم مدیریت مناسب مسئولان برگزاری در راهنمایی حضار به خارج از تالار،‌‌‌ ترافیک سنگینی در خیابان ایجاد شده بود.
-‌‌‌‌‌ تأخیر یک ساعت و نیمه آغاز مراسم که به جای ساعت 18 ساعت 19:30 برگزار شد تا خیلی از شرکت‌‌‌کنندگان در اواسط برنامه محل سالن را ترک کنند.
-‌‌‌‌‌ اشک‌های سردار قاسم سلیمانی در آن هنگام که از دوستان شهید خود یاد می‌کرد،‌‌‌ اشک از چشمان حاضرین جاری کرده بود.