ترکیه و پ.ک.ک (بخش نهم)

علی‌اصغر امینی
فعالیتهای شدید آنکارا از مجاری دیپلماسی توانست تا حدودی دولتهای پشتیبانی‌کننده «پ.ک.ک» از جمله آلمان و فرانسه را تحت فشار قرار دهد و واشنگتن نیز در این پیرامون به مساعدت ترکیه شتافت و صحنه‌های بین‌المللی را برای آن دولت به منظور سرکوبی «پ.ک.ک» مهیا ساخت. بر همین اساس در مورخه 5/2/72 دولت آلمان علی‌الظاهر کلیه دفاتر و مراکز غیررسمی حزب را تعطیل نمود. و متعاقباً فعالیتهای آن را غیرقانونی اعلام داشت. این گزارش چنان برای ترکیه با اهمیت بود، که کانال اول تلویزیون آن کشور با قطع برنامه‌های خود به توضیح گزارش پرداخت که در پی آن به تاریخ 9/9/72 خانم «تانسو چیللر» نخست‌وزیر ترکیه طی تماسی با «هلموت کهل» از تعقیب و دستگیری و دیگر اقدامات پلیس آلمان علیه «پ.ک.ک» تشکر و قدردانی کرد. سپس اضافه نمود «هلموت کهل» قول مساعدت داده تا در این زمینه مجدانه تلاش کند.
پ.ک.ک و فرانسه
فرانسه نیز همچون آلمان به اکراد استقلال‌طلب، از طریق کشورهای مجاور ترکیه و غیره کمکهای مالی و تسلیحاتی قابل توجه‌ای ارسال می‌کند و اکنون پاریس از جمله حامیان بین‌المللی «پ.ک.ک» محسوب می‌شود.، زیرا همسر فرانسوا میتران، رئیس‌جمهور سابق فرانسه، ریاست جمعیت حمایت از کردهای داخل فرانسه را بر عهده دارد و اجلاسهای متعددی در همین رابطه برگزار کرده است. لکن عملکردهای مستمر دیپلماسی آنکارا با حمایت واشنگتن موجب گردید تا پاریس به ظاهر همانند آلمان برای اکراد جدایی‌طلب ترکیه محدودیتهای محسوسی را به اجرا گذارد. خصوصاً اینکه سرویس ضدجاسوسی فرانسه «D.S.T» پلیس قضایی و شعبه تروریست دادسرای پاریس (اواخر پاییز 72) با هماهنگی لازم به قصد دستگیری اعضاء و هواداران حزب در شهرهای بزرگ و محله‌های کردنشین عملیات گسترده‌ای را به مرحله اجرا درآوردند و بهانه خویش را بدین سبب ذکر کردند که اطلاعات به دست آمده حاکی است «پ.ک.ک» قصد داشته است چندین عملیات انجام دهد، از جمله یکی از وزرای دولت ترکیه در فرانسه را ترور کند.
«پ.ک.ک» و سویس و اروپای شرقی
علاوه بر آلمان و فرانسه، سوئیس هم اقدام به اخراج 12 نفر از اکراد ترکیه نمود که در پی آن مجلس سوئیس با برگزاری نشستی فعالیت «پ.ک.ک» در آن کشور را غیرقانونی اعلام کرد همزمان با این جریانات، کشورهای اروپای شرقی به منظور جلوگیری از پناهنده شدن اکراد خارجی از کشورهای اروپای غربی تدابیری را به اجرا گذاردند.
با این وجود اواسط تابستان 72 روزنامه «ملیت» به نقل از سلیمان دمیرل رئیس‌جمهور ترکیه نوشت: «پ.ک.ک» توسط دولتها و سازمانهای خارجی هر روزه تقویت می‌شود زیرا سران آن در رسانه‌هایشان اعلام کردند؛ که هیچ یک از اعضاء در کشورهای اروپایی از جمله آلمان و فرانسه زندانی نبوده و دفاتر با تغییر نام در این کشورهای به فعالیت قبلی خویش ادامه می‌دهند. چون دولتهای اروپایی برای گرفتن امتیازات بیشتر از ترکیه در دیپلماسی و تبلیغات هماهنگ عمل می‌نمایند. در واقع تغییری در ارتباطات «پ.ک.ک» و کشورهای مزبور صورت نگرفته است و اخیراً نمایندگان «پ.ک.ک» با وزرای خارجه سوئیس و هلند در خصوص فعالیت حزب در کشورهایشان ملاقاتی داشته‌اند.
پ.ک.ک و آمریکا
علیرغم دولتهای اروپایی، آمریکا موضع دوستانه‌تری را با دولت آنکارا در ارتباط با سرکوبی «پ.ک.ک» اتخاذ کرد و ترکیه را همواره دوست مورد اعتماد خود در منطقه ملاحظه می‌کند و با سیاستهای تجزیه‌طلبانه اکراد آن کشور مخالف است، در این باره ـ فوریه 1992 ـ جرج بوش حمایت کامل دولتش را در وحدت کامل ترکیه تصریح کرد به دنبال سفر خانم چیلر نخست‌وزیر ترکیه ـ 10/9/72 ـ به آمریکا بیل کلینتون و سران واشنگتن «پ.ک.ک» را تروریست خواندند اعلامیه‌هایی نیز در این رابطه از رسانه‌های گروهی آمریکا بخصوص رادیو و تلویزیون پخش گردید. با این تصور، واشنگتن از دولت آنکارا خواست تا حقوق اقلیتها را محترم شمارد. واشنگتن تایمز ـ 7/9/73 پیرامون همین مسئله می‌نویسد: مقامات ناتو در مورد گزارشهای واصله مبنی بر استفاده از تسلیحات نظامی ناتو علیه جمعیت کره نگران هستند. به همین خطر در ماه سپتامبر 1994 کنگره آمریکا یک دهم از کمکهای نظامی ناتو (38 میلیون دلار) به ترکیه را به تعویق انداخت و دستور داد وزارت خارجه، سابقه حقوق بشر در ترکیه و موضوع قبرس را مورد تحقیق قرار دهد. از سویی موضوع اکراد ترکیه، سیاست آمریکا نسبت به کردستان عراق را پیچیده‌تر می‌سازد از این رو آنکارا نگران است که حمایتهای آمریکا از اکراد شمال عراق گامی استوارتر در ایجاد خودمختاری کرد و یا کردستان مستقیم می‌باشد. واشنگتن با اعتقاد به دوستی صمیمانه آنکارا تلاش می‌کند به «پ.ک.ک» نزدیک شود، زیرا آمریکا نبایستی نسبت به مسئله اکراد، سیاست متفاوتی را در پیش گیرد یعنی نمی‌تواند در یک جا گروههای کردی شمال عراق و شمال غرب ایران حمایت کند در جایی دیگر «پ.ک.ک» را تروریست قلمداد کند و در سرکوبی آنان به ترک چراغ سبز نشان دهد، با این حال ایالات متحده برخلاف هم‌پیمان بودن با آنکارا می‌کوشید با مخالفین کرد ترکیه رابطه برقرار کند و آنان اهرم فشاری در منطقه بسازد. و بعضی از مطبوعات ترکیه همچون «گون آیدین»، «صباح»، و... حکایت از کمکهای آمریکا مبارزان کرد دارند که البته رهبران «پ.ک.ک» نه تنها این مقولات کذب می‌دانند بلکه آمریکا را دشمن اصلی خود تلقی می‌کنند.
شمال عراق
از آغاز مبارزه مسلحانه «پ.ک.ک»، پیوسته شمال عراق یک موقعیت استراتژیک و پشتیبانی‌کننده و مورد اطمینان در نظرگاه سران حزب به شمار می‌آید. در نتیجه این حزب در تلاش است که هر چه بیشتر پایگاههای نظامی خویش را در کردستان عراق مستحکمتر نماید، لذا افراد آن می‌کوشند تا با اهالی منطقه ارتباطات فرهنگی ـ سیاسی فعالتری را داشته باشد. حتی برآنند تا اکراد شمال عراق را علیه بسیج نمایند. بر همین اساس در سال 1990 تعدادی از اعضاء برجسته «پ.ک.ک» به همراه چند تن از اکراد عراقی، حزبی موسوم به «پاک» را بنا نهادند. که استعداد نیرویی آن را بیش از 150 نفر تخمین زده‌اند و 70 درصد از اعضاء آن را نیروهای «پ.ک.ک» تشکیل داده‌اند، ولی در خبر دیگری گفته شده، این حزب بیش از دو هزار و پانصد نفر نیرو پیشمرگ دارد. در این راستا نیز روزنامه‌ای به نام «ولات» در اربیل به چاپ می‌رسید که در مرداد 72 توسط جبهه کردستان عراق تعطیل گشت و در مورخه 23/7/71 کردهای مخالف دولت ترکیه در جنوب شرقی، فعالیت جبهه کردستان عراق علیه «پ.ک.ک» در شمال آن کشور را محکوم کرده، و کلیه مغازه‌هایشان را بسته و به راهپیمایی پرداختند و در مهر 71 نیز چند نفر از عناصر حزب توسط جبهه کردستان عراق به اسیری گرفته شدند که 7 نفر از آنها تحویل ترکیه داده شد و 2 نفر دیگر بر اثر شکنجه به قتل رسیدند، بدین منظور طرفداران «پ.ک.ک» برای محکوم کردن عملیات نظامی ترکیه و جبهه کردستان در کشورهای اروپایی دست به راهپیمایی زدند.
یکی از رؤسای عشایر شمال کردستان عراق (آذر 71) گفت «مسعود بارزانی» و «جلال طالبانی» به جهت درگیری با «پ.ک.ک» 120 میلیون دلار از دولت ترکیه، به پنج هزار نفر از پیشمرگهای «مسعود بارزانی» و سه هزار نفر پیشمرگهای «جلال طالبانی» حقوق پرداخت می‌کند.