در محلات عربنشین شهرها با اهالی مختلط، وضع کودکان از اینهم وخیمتر است. در آنجا نه تنها دولت و وزارت آموزش و پرورش، بلکه حتی مقامات شهرداریها نیز مانع از دریافت آموزش بوسیله کودکان عربزبان میشوند. مثلا، وضع در بخش عربی حیفا ـ خالصه، که در آنجا اعراب کوچانیده شده در آغاز سالهای دهه 50 از 12 قصبه هالیله (زمینهای آنها بوسیله مقامات صهیونیستی برای ساختمان آبادیهای یهودینشین مصادره شدند) زندگی میکنند، چنین است. برای تمام این بخش بزرگ تنها یک دبستان، آنهم برای کودکان تا 10 سال وجود دارد. در کلاس اول 45 دانشآموز حضور دارند، گرچه برای ورود به دبستان تعداد به مراتب زیادتری ثبتنام کرده بودند، ولی بقیه کودکان را به علت فقدان جا نتوانستند قبول کنند. بنای دبستان برای تحصیل مناسب نیست، چونکه مخروبه است و وسایل آموزشی کافی نیست. در نتیجه حتی دانشآموزان کلاس پنجم نیز نمیتوانند بطور حسابی درس بخوانند و بنویسند!
همه اینها ـ نتیجه سیاست واقعی صهیونیستی است که هدفش محو سیستم روشنگری برای اعراب است.
در اوایل سالهای دهه 50 «یوری لوبرانی» مشاور وقت دولت صهیونیستی در امور اعراب گفته بود: «مقامات صهیونیستی باید مواظب آن باشند که اعراب در اسرائیل ساحل عاج علیرغم موج اعتراضات مسلمانان جهان سفارتخانه خود را به بیتالمقدس انتقال داد.
هیزمشکن و سقا باقی بمانند!»
سیستم روشنگری در نظام صهیونیستی درست بطرزی بنا شده است، که اعراب از کلیه امکانات کسب تحصیل محروم شوند. سردمداران اسرائیلی برای نیل به این هدف هیچگاه بخود زحمت راه ندادهاند. تبعیض نسبت به کودکان عرب فلسطینی در حقیقت قبل از سن دبستان و از کودکستان آغاز میشود، که در آنجا نخستین تجارت خواندن، نوشتن و شمردن به کودکان یاد داده میشود. ظاهرا و به موجب قانون رفتن کودکان به کودکستان برای کلیه آنها اجباری است، ولی هنگامیکه از کودکان عرب سخن به میان میآید، مقامات صهیونیستی قوانین خود را نقض میکنند. دلیل آن نیز ساده است. به موجب تحقیقات آموزگاران صهیونیستی، کودکی که به کودکستان نرفته باشد، از کودکی که این شکل آموزش را گذرانیده باشد، از لحاظ رشد دو سال عقب خواهد ماند. اگر کودک یهودی به این ریا یا آن علت دوره کودکستان را نگذرانیده باشد ـ برایش کلاس خصوصی وجود دارد، که در آنجا خواندن و نوشتن را به وی یاد میدهند. ولی این تنها برای کودکان یهودی است و در هیچیک از مدارس عربی در اسرائیل چنین کلاسی برای کودکان عرب فلسطینی وجود ندارد.
اطفال معصوم فلسطینی در دبستان نیز با تبعیض آشکار مواجه میگردند. مثلاً، مقدم بر همه برای آنها جا در پشت نیمکت بهیچوجه تضمین نشده است. حتی از روی آمارهای رسمی علنا تقلیل داده شده، در دهات و شهرهای عربنشین در کشور بیش از یکصد دبستان کفایت نمیکند. مثلا، در «نزارات» بزرگترین شهر عربنشین در فلسطین اشغالی ـ برای تامین اطفال موجود با کلاس درس باید هر سال یک دبستان جدید ساخته شود.
در کشور صهیونیستی به کودکان فلسطینی چه میآموزند؟ برنامههای درسی بوسیله به اصطلاح: «شعبه عرب وزارت آموزش و پرورش» تنظیم میشود، که تمام کارمندان مسئول آن از افسران سازمان امنیت «شین ـ بت» استخدام شدهاند. در نتیجه، در مدارس عربی به آموختن تاریخ و ادبیات یهودی نسبت به تاریخ و ادبیات عربی وقت به مراتب بیشتری اختصاص داده شده است. کودکان را وادار مینمایند تا آثار شعرای یهودی مدحکننده صهیونیزم را از بر کنند، و آنها را با کلاسیکهای ادبیات خودی ـ امیل حبیب، معین بسین و محمود درویش عملا آشنا نمیسازند. و بدیهی است که در برنامههای درسی درباره تاریخ و فرهنگ مردم فلسطین ابدا اطلاعاتی وجود ندارد. حتی اصطلاح: «مردم فلسطین» ـ را در هیچیک از کتب درسی برای مدارس عربی در اسرائیل نمیتوان پیدا کرد.
آموزش حرفهای عملا وجود ندارد. از تمام حرفههای غنی انتخابی که در مدارس برای یهودیها در اسرائیل میآموزند ـ از الکترونیک تا پزشکی، از تنظیم ماشینهای شمارگر الکترونیکی و خطوط خودکار تا مشاورات مالی، در مدارس عربی تنها آموزش در تخصصهای چلنگری، تراشکاری و تجاری وجود دارند.
جوانان عرب بعد، از گذارندن چنین دورهای فقط گواهینامه «کارگر درجه سوم» دریافت میکند، که به وی حق نمیدهد مدعی کار در حرفه کم و بیش تخصصیتر با دریافت دستمزد بیشتری شود. حتی تنها در دو مدرسه (آنهم در حالیکه اکثریت اهالی عربزبان در اسرائیل در مناطق روستائی زندگی میکنند) حرفه کشاورزی تدریس میشود.
و اگر حتی یک فرد عرب بتواند از کلیه موانع ایجاد شده به وسیله مقامات صهیونیستی بر سر راهش بگذرد و دیپلم دبیرستان بگیرد، این بهیچوجه به معنای آن نیست که او خواهد توانست روی ورود به دانشگاه حساب کند. ادامه دارد...