سرویس سیاسی: علی ربیعی مشاور اجتماعی رئیسجمهور با شرکت در یک کنفرانس مطبوعاتی در محل خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) به سئوالات مختلف خبرنگاران پیرامون مسائل جاری کشور پاسخ گفت. ربیعی در خصوص قتلهای زنجیرهای گفت: من نمیتوانم مثل افرادی که فاقد مسئولیت هستند حرف بزنم. متأسفانه امروز پدیده زشت و بدی در کشور ما رخ داده که هر کس در هر کجا و بدون اینکه هیچ مصلحتی را در نظر بگیرد شروع به صحبت میکند و پدیده بدتر اینست که که با یک عده برخورد میشود و با عده دیگر هیچ برخوردی صورت نمیگیرد. نمونهاش هم اینست که شخصی راجع به قتلها موضعگیری کرد و از 18 ماه زندان 12 ماهش را به عنوان تشویش اذهان عمومی در زندان بسر برد اما افراد دیگری در مورد این پرونده موضعگیری کردند، و شخص رئیسجمهور و اطرافیانش را متهم به قتل کردند و هیچگونه برخوردی با آنها صورت نگرفت و اخیراً هم معاون یک رسانه بزرگ در یک روزنامه مصاحبه میکند و بدون در نظر گرفتن هیچ مصلحتی بخشی از نظام را نفوذی جلوه میدهد اما متأسفانه هیچ برخوردی و حتی تذکری صورت نمیگیرد.
آنچه به عقیده من آزاردهنده است اینگونه تبعیضهاست.
اینکه آقای خاتمی گفتند، کمیته تحت نظر رئیسجمهور بوده است کاملاً صحیح است. کمیته تحقیقی که بین قتلها شکل گرفت، یعنی قبل از قتل فروهرها و در واقع قبل از آخرین قتل مذاکرات و بحثهای متعددی در مورد اینکه این قتلها چگونه پیگیری شود صورت گرفت.
وی افزود: من به عنوان مشاور رئیسجمهور از روز اول کنار ایشان و در کنار پرونده بودم و مطالبم را روزبهروز یادداشت کردم و اگر مباحث بیشتری خلاف واقعیت و مصالح نظام مطرح شود آنها را منتشر خواهم کرد. وی در خصوص تشکیل این کمیته گفت: رئیسجمهور ایده تشکیل این کمیته را با مقام رهبری مطرح کرد و ایشان نیز پذیرفتند. ما با این پیشفرض که این قتلها در دورن دستگاههای نظام و دستگاه و بدنه دولت صورت میگیرد وارد عمل شدیم.
ربیعی افزود: از نقطه باز شدن این پرونده تا مرحله کشف مدت زمانی حدود یک و نیم تا دو ماه طول کشید. پرونده در دادسراهای مختلفی مطرح بود و متمرکز کردن آنها تلاشهایی بود که توسط این کمیته انجام داده شد. در این نقطه یعنی بعد از آخرین مرحله کشف در واقع مدت زمان کمی نگذشت که کمیته یاد شده عملاً منحل شد. در همان موقع آقای نیازی به من گفتند که اگر این کمیته اعلام انحلال کند مردم گمان میبرند که رئیسجمهور پشت این قضیه نیست و کار رسیدگی به پرونده به مشکل برخواهد خورد و با این جوی که در جامعه هست شما این انحلال را اعلام نکنید من نظر آقای نیازی را به رئیسجمهور گفتم و ایشان هم متقاعد شدند که کمیته انحلالش را فعلاً اعلام نکند بنابراین دلایل اعلام انحلال کمیته را اعلام نکردیم ولی ما در واقع جلسات مشورتی را به حضور رئیسجمهور داشتیم.
وی در ادامه افزود: من برخلاف افراد غیر مسئولی که نسبت به این پرونده نامهایی میبرند و تحلیلهای خلاف ارائه میدهند، نمیتوانم در این گفتوگو از کسی نام ببرم. بنده به عنوان نزدیکترین شخص به رئیسجمهور در زمینه این پرونده هیچ کسی را معرفی نکردم و یک خط هم از این پرونده را نخواندم من خدا را شاهد میگیرم که نمیدانم آنها در کدام بازداشتگاه زندانی بودند اما از این مرحله به بعد آقای نیازی به طور شفاهی به رئیسجمهور گزارش میدادند. در مرداد سال 78 به دنبال نظر رئیسجمهور اولین گزارش کتبی در سه نسخه در اختیار مقام معظم رهبری، رئیس قوه قضائیه و مجریه گذارده شد و در واقع پس از مطالعه و ارزیابی این گزارش از این تاریخ برای رئیسجمهور تردیدها و ابهاماتی نسبت به نحوه پیگیری پرونده به وجود آمد.
مشاور اجتماعی رئیسجمهور در ادامه اظهار داشت:
متأسفانه یک مقام قضائی اعلام داشته بود که کمیته تحقیق رئیسجمهور در بازجوییهای خودش تا موارد فردی خانوادهها پیش رفته بود اما واقعیت این است که کمیته تحقیق رئیسجمهور در بازجوییهای خودش تا موارد فردی خانوادهها پیش رفته بود اما واقعیت این است که کمیته تحقیق رئیسجمهور در کار بازجویی فعال نبود و این کار را انجام نداده بود. و بعد از کشف قضیه هم تعطیل شده بود و این گروه ارتباطش با رئیسجمهور در همان حدی بود که گفته شد.
وی افزود: رئیسجمهور مسئول پرونده نبود ولی میخواستند نظارت داشته باشند که پرونده به انحراف نرود. ربیعی ادامه داد: متأسفانه روشهای نادرستی در بازجویی افراد به کار گرفته شده بود.
من معقتدم که نظام باید فرصتی برای آنها قائل شود تا آنها هم بتوانند طرح شکایت کنند. مشاور اجتماعی رئیسجمهور در مورد شبیهسازیهایی که میان آقای خاتمی و گورباچوف یا ماندلا صورت گرفته است گفت: اگر نگاهی دقیق به رئیسجمهورهای کشورهای تازه استقلالیافته بیندازیم خواهیم فهمید که آنها از اعضای مرکزی حزب کمونیست بودند و یکی از شعارهای اصلی کمونیستها مبارزه با امپریالیزم آمریکا بود با این حال امروزه برای آوردن رأی یک کدام از آنها گفته که ما به «ناتو» خواهیم پیوست. در لایههای زیرین شوروی چه اتفاقی افتاده بود! حالا چه شده افرادی که زمانی شعار مبارزه با امپریالیزم آمریکا را سر میدادند امروزه آمریکا را مطلوب میدانند. ما جهت را طوری هدایت نکنیم که وفاداریها به ساخت قدرت شود و نه به ساحت ایدئولوژی آرمانها را آنقدر تنگ نکنیم که آرام آرام آنان را به انزوا بکشیم و یا وفاداریها را به ساخت قدرت ببریم.
ربیعی افزود: افرادی که در درون حاکمیت حزب کمونیست بودند این افراد به «تابو» جدید تبدیل شده بودند آیا امروز آقازادههای ما اینچنین نشدند؟
باید جلوی این پدیده را بگیریم چرا هر کسی که میخواهد کار اقتصادی کند و شرکت تأسیس کند سراغ این آقازادهها میرود. این مراکزی که تحت عنوان مراکز فرهنگی و آموزشی تأسیس شدهاند و در آنجا کار اقتصادی میکنند چه هستند؟ خوب در شوروی هم همینطور شد. وقتی آنها شعار طبقه پرولتاریا میدادند، پرولتاریا احساس میکردند که خود آنها هم یک طبقه جدیدی شدند.
وی در بخش دیگری از سخنان خود گفت: پس از ترور آقای حجاریان بخش زیادی از سرمایههای اقتصادی به خارج فرستاده شد.
رشد این ترورها در جامعه ما منتفی نیست و بعضاً برخی برخورد موید این مطلب است مثلاً در دادگاه رسیدگی به پرونده ترور حجاریان برای متهم صلوات میفرستند و عکسهایی که چیده شده بود، عین ماجرای فدائیان اسلام در ذهن تداعی میشد.
مشاور اجتماعی رئیسجمهوری گفت: برخی به سناریوهایی در جامعه معتقدند که هر تحولی را در جامعه مقابله با دین میدانند و به جای حکومت دینی، دین حکومتی درست کردهاند، مرجعیت از این گروه ضربهای خورد که در طول تاریخ چنین ضربهای نخورده بود.
این افراد نظام مرجعیت و نهادهای مقدس را به مسلخ بردهاند، این سناریو انقلاب را در مرداب خود میکشاند.
ربیعی با انتقاد از تعطیلی فلهای مطبوعات و با اشاره به عکسالعمل خاتمی گفت: رئیسجمهوری یک دست به نظام و دست دیگرش در دست مردم است ولی حرف من این است که افرادی که خاتمی را تا مرز الحاد بردند ولی برخوردی با آنها انجام نشد.
جامعه با این برخوردها احساس عدالت نمیکند و در جاهایی واکنش نشان میدهد.
ربیعی در پاسخ به سوالی، هویت متهمان اصلی پرونده قتلهای زنجیرهای را ترکیبی از افراد بیرون وزارت اطلاعات و افرادی که تا حالا مطرح بودند، اعلام کرد.
وی با این احتمال که ممکن است هرگونه اظهارنظر بیشتر وی منجر به ایجاد تنش بین دستگاهها شود، از پاسخ به سوالات باقیمانده خودداری کرد اما گفت: تشکیل دادگاه علنی بهتر است و مهم این است که جامعه احساس عدالت کند.
مشاور اجتماعی رئیسجمهوری در بخش دیگری از این گفتوگو به نقد بحث مقایسه آقای خاتمی با ماندلا و گورباچف پرداخت و گفت: از مدتها قبل احساس میشد که سه سناریو برای آقای خاتمی در نظر گرفته شده است.
ربیعی ادامه داد: اولین سناریو این است که عدهای صادقانه و عدهای هم از موضع قدرتطلبی این تحلیل را دارند که کشور با وجود خاتمی از دست میرود و چون نمیتوان او را حذف کرد باید کاری کرد که دیگر نامزد انتخابات ریاست جمهوری نشود.
وی سناریوی دوم را « وادار کردن خاتمی به استعفا کردن یا حداقل در چارچوب قرار دادن وی» دانست و گفت: معتقدان به این سناریو به این نتیجه رسیدهاند که انتخاب مجدد خاتمی قطعی است.
مشاور اجتماعی رئیسجمهوری سناریوی سوم را پیش کشیدن بحث دولت «ناکارآمد» خواند و تصریح کرد: نشانههای این سه سناریو بخوبی نمایان است. ربیعی با تاکید به اینکه باید از تاریخ درس گرفت، افزود: شبیهسازیهای تاریخی گاهی ما را به بیراهه خواهد برد و به کمک این شبیهسازیها برای هر جامعه نمیتوان نسخه پیچید.
وی تحلیل اخیر مقام معظم رهبری درباره فروپاشی شوروی را» بسیار درست، دقیق و عمیق» خواند و تاکید کرد: درست نیست کسانی با سوءاستفاده از سخنان مقام معظم رهبری بلافاصله به شبیهسازی روی آورند و دنبال یلتسینها بگردند. ربیعی این روند را «مظلومیت رهبری» دانست و اظهار داشت: متاسفانه برخی با سوءاستفاده از سخنان رهبری جریاناتی در کشور راه میاندازند که باعث میشود اصل سخنان ایشان به فراموشی سپرده شود.
وی به تشریح روی دیگر فروپاشی شوروی پرداخت و گفت: علاوه بر آنچه مقام معظم رهبری فرمودند، دو عامل برونی و درونی در این فروپاشی میتوانست تاثیر داشته باشد.
مشاور اجتماعی رئیسجمهوری خاطرنشان کرد: چه اتفاقاتی در لایههای زیرین شوروی رخ داد و مقامهای بلندپایه حزب کمونیست را مجبور به اظهارات عجیب کرد تا جایی که شواردنادزه برای رای آوردن تبلیغ میکند که به ناتو میپیوندم.
ربیعی گفت: مبارزه با آمریکا و امپریالیسم شعار محوری مارکسیسم بود اما چه شده که امروز آمریکا از مصونیت برخوردار است، آیا این سرنوشت آینده ما نخواهد بود؟ وی هشدار داد: طوری افراد را نسازیم که وفاداری نه به ساخت قدرت باشد و نه ایدئولوژی، آرمان را به جایی نکشانیم که آرام آرام آن را به انزوا بکشانیم و وفاداریها را به ساخت قدرت ببریم. مشاور اجتماعی رئیسجمهوری گفت: ببینید کمونیستهای دوآشته امروز چه موضعی دارند، خوب چرا این اتفاقات را در شوروی نمیبینید.
ربیعی تاکید کرد: شوروی دچار یک دوگانگی ارزشی بین حزب و مردم شده بود که به این سرانجام رسید.
وی تصریح کرد: این دوگانگی ارزشی به جایی رسید که حزب کمونیست یک جور میاندیشید و مردم به گونه دیگر، مردم شوروی جشن گرفتند که دیگر ابرقدرت نیستند. وی دلایل دیگر فروپاشی شوروی را «شکاف بین حاکمیت» و «عدم گردش صحیح نخبگان» خواند.
مشاور رئیسجمهوری با بیان اینکه «واقعا بیاید از حادثه فروپاشی شوروی درس گرفت» خاطرنشان کرد: شاید حرکت غلط ما هم تاکنون این بوده که نظام را به تعارض با ارزشها کشاندهایم و به جای تشکیل حکومت دینی، دین حکومتی خواستهایم.
ربیعی تصریح کرد: در جامعه واقعا یک تحول رخ داده و این تحول در چپ و راست نبوده است و هنر ما هم شاید این باشد که آن را در راستای ارزشهای مورد تایید امام(ره) و انقلاب پیش ببریم و نه اینکه آن را در مقابل ارزشها قراردهیم که این نهایت بیهنری است. ربیعی عامل قتلهای زنجیرهای و دیگر اقدامات از این دست را «وجود زمینههای اجتماعی، همان عاملی که به ترور حجاریان انجامید، نگاه آجودانی به تهاجم فرهنگی» و «مدیریتهای ناکارآمد و گاهی ماجراجو و عدم نظارت» خواند.
مشاور اجتماعی رئیسجمهوری همچنین این احتمال را که میتواند در این گونه اتفاقات نقش هدایتگری در برهم زدن جامعه داشته باشد، یادآوری کرد.
عضو کمیته تحقیق رئیسجمهوری در قتلهای زنجیرهای ادامه داد: آنچه من شنیدهام این است که پرونده با کیفرخواست قاضی جدید به دادگاه میرود و اتهام جاسوسی در آن مطرح نیست. ربیعی در ادامه سخنانش از برخوردهای «ناعادلانه» با افراد در برخی موارد اظهار گلایه کرد.
وی این مطلب منتشره در روزنامه رسالت را که «یک نظر این است که به خاطر نفوذ سازمانیافتهای که در وزارت اطلاعات، قوه قضاییه و دادگاه انقلاب وجود دارد، این مسائل بطور دقیق ریشهیابی نمیشود» را مورد اشاره قرار داد و پرسید: اگر این مطلب را یک نفر از جبهه دوم خرداد زده بود، با او چه میکردند؟ مشاور اجتماعی رئیسجمهوری همچنین اظهار امیدواری کرد که صدا و سیما همانطور که سخنان اخیر آقای نیازی را چندین بار پخش کرد، سخنان وی و دیگر دستاندرکاران در ماجرای پرونده قتلهای زنجیرهای را هم به نحو مطلوب پخش کند. عضو کمیته تحقیق رئیسجمهوری خطاب به کسانی که مدعی هستند تشکیل این کمیته از سوی رئیسجمهوری غیر قانونی بوده و یا روند پیگیری را با اخلال مواجه کرده، گفت: کمیته با موافقت مقام معظم رهبری شکل گرفت و از سویی رئیسجمهوری وظایف گوناگونی مثل ریاست شورای عالی امنیت کشور را نیز دارا هستند.
وی در پایان پیرامون نوار کارناوال شادی در دوره تبلیغاتی خاتمی گفت: نوار کارناوال شادی ترکیبی از فیلم «فردای دیگر» که در وزارت اطلاعات ساخته شده بود، میباشد که این فیلم با هزینه انجمن محترمی بر علیه خاتمی ساخته شد.