نه به «عروس طناز»

گروه سیاسی: آن ماجرای «می‌آیم، نمی‌آیم» محمد خاتمی پیش از انتخابات ریاست‌جمهوری دهم که بعدها به سناریوی «یا من می‌آیم یا موسوی» تغییر پیدا کرد، این روزها که عموما دیگر جریانی به نام اصلاحات مطرح نیست و همه تشکیلات دوم خرداد ذیل گفتمان فتنه تعریف می‌شود هم بار دیگر تکرار شده است! اگرچه پیدا و پنهان شروط محمد خاتمی برای حضور در انتخابات مجلس نهم پوشیده نیست اما طی روزهای اخیر که تمایلات جریان فتنه برای حضور در انتخابات مشهود شده، اختلافات طیف‌های مختلف این جریان بر سر نحوه برخورد با این انتخابات نیز در معرض دید قرار گرفته است. ماجرای حضور طیفی از حامیان فتنه در انتخابات مجلس نهم، اگرچه نخستین‌بار توسط این جریان مطرح نشد اما محمد خاتمی نخستین کسی بود که از این جریان ماجرای بازگشت به نظام را کلید زد.
خاتمی که بر اساس شنیده‌های «وطن‌امروز» توصیه‌های قابل تاملی از عبدالله نوری برای ابراز ندامت در پیشگاه رهبر انقلاب را شنیده و از سوی دیگر سرمایه دوم خرداد را مدتی است در کیسه فتنه دیده و از دیگر سو جایگاه درون جریانی خود را نابسامان تلقی می‌کند، پروژه بازگشت به نظام را با شروط آزادی زندانیان و برگزاری انتخابات سالم کلید زد تا در مدتی اندک، صداهایی در مخالفت یا موافقت با این ایده به گوش برسد. در این شرایط نگاه‌های متفاوتی به ایده خاتمی به‌وجود آمد. عده‌ای معتقد به عدم حضور در انتخابات هستند و عده‌ای دیگر نیز معتقدند نمی‌شود با پرچم رسمی وارد عرصه انتخابات شد. البته این موضوع تنها در میان طیفی از سیاست‌ورزان متعلق به این جریان قابلیت طرح یافته و به نظر می‌رسد راهی در میان بدنه فتنه نیافته است.
انتقاد عبدی به خاتمی
البته دیدگاه جدیدتری نیز اخیرا در میان حامیان فتنه نمود یافته و آن «صبر» برای فعالیت در موعد مقرر است. عباس عبدی از این جمله است. وی روز گذشته با انتقاد از محمد خاتمی به ایلنا گفت: «برای انتخابات که شرط نمی‌گذارند، ‌یک نیروی سیاسی باید شرایط را خودش فراهم کند». اما موضع عبدی چیست؟
وی در ادامه گفت‌وگو در این‌باره توضیح داده است: ادامه شرایط موجود مانع حضور اصلاح‌طلب‌ها در انتخابات آینده خواهد شد و با وضع موجود اصلاح‌طلبان حتی اگر بخواهند امکانی برای مشارکت در انتخابات آینده پیدا نمی‌کنند. این تحلیلگر دوم خردادی اما جمله قابل تاملی درباره شرایط برای حضور جریان فتنه در انتخابات گفته است: «برای فراهم شدن شرایط کمی دیر شده‌ است». عبدی در ادامه عدم شرکت در انتخابات مجلس را به معنای حذف قطعی جریان فتنه ندانست والبته تاکید کرد: «در انتخابات مجلس ممکن است خلأ حضور اصلاح‌طلبان آثار خود را نشان ندهد». عبدی در توضیح این جمله گفت: در انتخابات مجلس قضیه فرق می‌کند، ممکن است نتایج این عدم حضور به دلیل اینکه رقابت‌ها بعضا به صورت قبیله‌ای و طایفه‌ای است، مستقیم نباشد. این چهره سیاسی در ادامه تاکید کرد: سرنوشت اصلاح‌طلبان در دست خود آنهاست. عبدی گفت: شرکت نکردن در انتخابات مساله اصلاح‌طلبان نیست، اصلاح‌طلب‌ها باید خط مشی خود را به چارچوب اصلاح‌طلبی بازگردانند.
وی درباره شرایط مطرح شده از سوی محمد خاتمی برای حضور در انتخابات، گفت: برای انتخابات که شرط نمی‌گذارند، ‌یک نیروی سیاسی باید شرایط را خودش فراهم کند. عبدی گفت: بخشی از شروط مطرح شده محصول انتخابات است، در دنیا نیروهایی هستند که در زندان هستند و در انتخابات شرکت می‌کنند و بعد از برگزاری انتخابات اگر پیروز شدند از زندان آزاد می‌شوند، نه اینکه اول بیایند بیرون و بعد شرکت کنند. عبدی خاطر‌نشان کرد: تنها شرط مهم وجود آزادی‌های حداقلی برای مطبوعات و تشکلات سیاسی است که اگر مسؤولان آن را ایجاد نکنند یعنی خواستار حضور اصلاح‌طلب‌ها در انتخابات نیستند و اگر مسؤولان نخواهند اصلاح‌طلبان در انتخابات شرکت کنند با اینکه خود گروه تصمیم بگیرد در انتخابات شرکت نکند، فرق دارد.
این اظهارات عبدی به معنای مخالفت این چهره سیاسی با ایده محمد خاتمی برای بازگشت به درون نظام است. عبدی معتقد است آنان باید در شرایط فعلی نسبت به انتخابات مجلس سکوت کرده و خود را برای فعالیت در شکاف‌های حاصل از اختلافات اصولگرایان آماده کنند. وی به همین دلیل از محمد خاتمی انتقاد کرده است.
تز خوئینی‌ها
طیف دیگری از فعالان جریان حامی فتنه معتقد به مشارکت بی‌قید و شرط در انتخابات البته با کم کردن از هزینه‌ها‌ هستند. این طیف نگرانی‌های محمد خاتمی از انزوای فتنه و رقم خوردن سرنوشت امثال نهضت آزادی و جبهه ملی برای اصلاحات را درک کرده‌اند و از دیگر سو نگران باخت سنگین در انتخابات هستند و معتقدند باخت در انتخابات به معنای محکوم شدن به همان سرنوشت ترسناک است. بنابراین حرکت با چراغ خاموش و دریافت پالس‌های موافق برای شرکت می‌تواند آنان را از انزوا و باخت سنگین رها کند.
محمد موسوی‌خوئینی‌ها، کسی که بسیاری او را فرد نخست پشت‌پرده فتنه می‌دانند و بیانیه تشکل سیاسی تحت مدیریت او در 30 خرداد برای راهپیمایی اعتراضی در سالگرد آشوب مسلحانه منافقین، انتقادات زیادی را نسبت به او برانگیخت؛ البته به نظر می‌رسد با ایده خاتمی موافق است اما شرایط فعالیت در انتخابات برای جریان فتنه را تعریف کرده است. هفته گذشته رسانه‌ها به نقل از این چهره سیاسی خبر دادند وی درباره حضور در انتخابات چراغ سبز داده است. او در وب‌سایت رسمی خود نوشت: «طبیعی است که ما فهرست انتخاباتی نخواهیم داشت و نمی‌توانیم در انتخابات شرکت کنیم. ولی اگر افرادی از اصلاح‌طلبان می‌توانند وارد عرصه انتخابات شوند و شانس پیروزی نیز داشته باشند ما با شرکت آنان مخالفتی نداریم»
این اظهارات موسوی‌خوئینی‌ها از سوی برخی رسانه‌های دیگر نیز به گونه‌ای دیگر منتشر شد. یکی از روزنامه‌ها درباره موسوی‌خوئینی‌ها نوشت او نیروهای نزدیک به خود را تشویق کرده است که اگر توانایی رد شدن از فیلتر شورای نگهبان را دارند، کاندیدا شوند. کیهان به نقل از موسوی‌خوئینی‌ها نوشته است: «اصلاح‌طلبان باید با «ناز و کرشمه» وارد عرصه انتخابات شوند. باید کاری کرد که نظام مثل عروس‌ها ناز ما را بکشد».
به نظر می‌رسد با توجه به آنچه در وب‌سایت رسمی موسوی‌خوئینی‌ها منتشر شد؛ محمد خاتمی اینک از سوی مجمع روحانیون حمایت می‌شود تا سناریوی بازگشت فتنه به رقابت‌های درونی نظام را پیش ببرد. این درحالی است که افرادی چون عباس عبدی که روزگاری ایده «خروج از حاکمیت» را مطرح می‌کردند، همچنان معتقد به عدم مشارکت در انتخابات هستند، موضعی که به نظر می‌رسد طرفدارانی در میان حامیان فتنه دارد. با این حال برخی کارشناسان معتقدند رفتار محمد خاتمی اگر در کنار برخی مخالفت‌های درونی قرار گیرد، یک سناریوی انتخاباتی را ترسیم می‌کند که هر کدام از دیدگاه‌ها می‌تواند به مثابه سویه تقویتی برای فتنه باشد. آنان اینک یک جریان تندرو خیابانی دارند که در ایجاد آشوب کمترین حدودی قائل نیستند. تصمیم‌گیران فتنه معتقدند ورود آنان به قدرت ولو ناچیز و تلاش مستمر آنان برای در اختیار گرفتن بخشی از قدرت، وقتی از پشتوانه یک اقلیت خیابانی برخوردار باشد، می‌تواند به رسیدن به اهداف بر زمین مانده در دوران دولت دوم خرداد منجر شود.