افول سیاست خارجی آمریکا بررسی علت‌ها

مجله سیاست خارجی آمریکا درتحلیلی با عنوان 10 علت شکست سیاست خارجی اوباما به قلم «استفان والت» نوشت: آمریکا درعرصه سیاست خارجی با افول زیادی مواجه شده و بیشترین لطمه‌های سیاسی بعداز جنگ عراق آشکار شده است.
به نوشته این نشریه، درشمال آفریقا، پیشرفت قابل مشاهده است و رژیم قذافی کاملاً سرنگون شده، درحالی که آمریکا حتی یک کشته نیز نداده است.
این نشریه افزود: در ابتدای کار دولت اوباما مشکلات زیادی در سیاست خارجی آمریکا وجود داشت که حل و فصل آنها نیز امکان?پذیر نبوده است. اکنون به 10 دلیل نمی‌توان سیاست خارجی اوباما را موفقیت‌آمیز خواند.
سیاست خارجی علت اول را به موضوع آب و هوا اختصاص داد و دراین باره نوشت: در سال 8002، اوباما در کنفرانس کپنهاگ شرکت کرد که کنفرانس در رابطه با موضوع آب و هوا بود. متاسفانه اوباما نتوانست موضوع انرژی را که مد نظر دولت وی بود، در کنگره آمریکا به تصویب برساند.
از نگاه این نشریه، دومین علت، مساله صلح اسرائیلی- فلسطینی است:
سیاست‌های اتخاذ شده از جانب دولت اوباما در رابطه با موضوع صلح خاورمیانه مساله را به جایی رساند که حتی مشاهده راه حل دو کشور، امکان پذیر نباشد.
با توجه به حساس شدن اوضاع برای رهبران عرب و تحولات مشاهده شده در جهان عرب، کار به جایی رسید که لطمه بزرگی به موقعیت آمریکا در منطقه وارد شده است. اگرچه این که چه کسی واقعا باعث این ضربات است قابل بحث است، اما آنچه مسلم است این است که لطمه بزرگی به جایگاه آمریکا در منطقه و جهان وارد شده است.
این نشریه سومین علت شکست سیاست خارجی اوباما را به موضوع ایران اختصاص داد و چنین نوشت: اگرچه اوباما قصد داشت سیاست‌های خود در قبال ایران را عوض کند، اما در عمل دیدیم که دقیقا همان سیاست‌ها و رویه‌ای که در دور دوم ریاست جمهوری جورج بوش در قبال ایران شاهد آن بودیم، تکرار شده است.
شدت بخشیدن به تحریم‌ها و درخواست از ایران مبنی بر تن دادن به تمایلات آمریکا نه فقط وضعیت را بهبود نداد، بلکه باعث بدتر شدن اوضاع نیز شد.
در هر حال، آنچه شایان ذکر است این که اوباما نتوانست در راستای بهبود اوضاع و روابط با ایران تاثیر گذار باشد. دولت اوباما علیرغم این که نتوانست در متوقف کردن برنامه هسته‌‌ای ایران موثر واقع شود،حتی قادر نبود قدرت‌های بزرگی مثل چین و روسیه را متقاعد کند که برنامه هسته‌‌ای در جهتی خطرناک درحال حرکت است.
از نظر این نشریه، موضوع افغانستان چهارمین علت شکست سیاست خارجی اوباماست. در مورد افغانستان صرفاً می‌بایست به تحقق نوعی معجزه امیدوار بود و پر واضح است که کشورهای عضو ناتو، آمریکا و هم پیمانانش، دقیقاً نمی‌توانند آینده سیاسی افغانستان را ترسیم کنند. نه فقط در افغانستان دولت اوباما نتوانست به کامیابی برسد، بلکه باعث شد تا میلیاردها دلار در افغانستان هزینه شود و جان بیش از 0002 آمریکایی گرفته شود، بدون این که بتوان به موفقیتی دلخواه رسید.
پاکستان پنجمین عامل شکست دیپلماسی اوباما از دید مجله سیاست خارجی است در زمان ریاست جمهوری اوباما روابط اسلام آباد با واشنگتن به بدترین حالت خود رسید. پاکستان که مسلح به سلاح هسته‌‌ای است، مردم آن تمایلات ضد آمریکایی دارند و مضافا به لحاظ سیاسی کاملاً بی?ثبات است، می‌‌تواند خطرات جدی برای منافع آمریکا ایجاد کند. کشتن اسامه بن لادن اگرچه دستاوردی عظیم بود، اما نمی‌توان آن را به معنای پایان کار و موفقیت کامل آمریکا توصیف و تلقی کرد.
این نشریه درباره عراق به عنوان عامل ششم نوشت: اگرچه بعضی عراق و سیاست‌های اتخاذ شده آمریکا در آنجا را یک موفقیت خوانده‌اند، اما طبعاً عراق برای آمریکا یک شکست حتمی بوده است.
اکنون بعد از هزینه کردن پول‌های زیاد و دادن تلفات بالای انسانی، بسیاری از سیاستمداران آمریکایی و حتی کشورهای همپیمان آمریکا در منطقه خلیج?فارس این را مورد سؤال قرار داده‌اند که بعد از ترک عراق از جانب نیروهای آمریکایی، واقعاً چه سرنوشتی در انتظار آن کشور خواهد بود؟ به خاطر همین امر بوده که دولت اوباما همچنان مایل بود که بخش اعظم قوای خود را همچنان در عراق نگاه دارد، اما دولت اوباما نتوانست مقامات دولت عراق را متقاعد کند که به سربازان آمریکایی مصونیت داده شود.
لیبی به عنوان عامل هفتم این شکست نیز چنین وضعیتی دارد در لیبی رژیم دیکتاتوری قذافی سرنگون شد، بدون این که حتی آمریکا یک تلفات جانی بدهد. البته هنوز خیلی زود است بگوییم که نوع دخالتی که آمریکا در غرب داشته تاثیرگذار بوده است، بنابراین باید منتظر ماند و دید که چه سرنوشتی در انتظار لیبی و مردم آن است. چنانچه وضعیت در لیبی نخواهد آن چیزی باشد که آمریکا به‌دنبال آن بوده، وضعیت و جایگاه اوباما به مراتب بدتر از اینها خواهد شد.
مجله سیاست خارجی درباره کره شمالی به عنوان عامل هشتم چنین نوشت: اوباما سعی کرد با اعزام فرستاده ویژه خود، معضلات موجود در روابط با کره شمالی را برطرف کند، اما همان طور که مشاهده می‌کنیم، کره شمالی به فعالیت‌های هسته‌‌ای خود همچنان ادامه می‌دهد و چین نیز به لحاظ سیاسی از کره شمالی حمایت می‌کند. آن چه شایان ذکر است این که وضعیت در رابطه با کره شمالی نسبت به آن چیزی که در زمان رئیس‌جمهوری قبلی بود، هنوز تفاوت نکرده است.
از نگاه این نشریه، موضوع اقتصاد جهانی نهمین عامل شکست سیاست خارجی دولت اوباماست: نه فقط آمریکا خود نتوانست از رکود و معضلات اقتصادی رهایی پیدا کند، بلکه حتی راه‌حلی مناسب را در برابر جامعه بین المللی در این راستا قرار نداد. از طرف دیگر حتی رهبران کشورهای اروپایی به توصیه‌‌های اقتصادی آمریکا گوش نکردند و اصلا آن را بی‌اهمیت تلقی کردند و نادیده گرفتند. بنابراین در عرصه بهبود اوضاع اقتصادی نه فقط اوباما مورد نکوهش قرار گرفته است، بلکه واقعاً به خاطر هیچ چیزی نمی‌توان در این راستا از اوباما قدردانی کرد.
آخرین عامل شکست دیپلماسی اوباما، موضوع جایگاه آمریکا است. مسئله‌ پر اهمیت این است که در میان مردم جهان که باید بیشتر به آمریکا اعتماد داشته باشند، منطقه خاورمیانه کمترین اعتماد را نسبت به آمریکا دارد؛ اگرچه مهم‌ترین مکان به لحاظ راهبردی برای آمریکا، خاورمیانه است.
این نشریه نوشت؛ مردم جنوب شرق آسیا همگی از آمریکا می‌خواهند که در مقابل بزرگ‌تر شدن و قدرتمندتر شدن چین کاری بکند. اما سؤالی که مطرح می‌شود، این است که بعد از ماجراهای «ابوغریب» و زندان گوانتانامو و مسائلی مشابه، آمریکا چگونه می‌تواند دم از حقوق بشر و حمایت از آن بزند، یا حتی در عرصه اقتصادی کدام کشور یا کشورها واقعاً می‌توانند به آمریکا به لحاظ اقتصادی و توصیه‌های اقتصادی این کشور گوش فرا دهند.
اوباما به لحاظ جهانی هنوز از محبوبیت بیشتری نسبت به جورج بوش، رئیس‌جمهوری قبلی آمریکا برخوردار است. اگر چه اوباما در برخی مسائل داخلی تا حدودی توانست به موقعیت‌هایی بهتر برسد، اما به طور کلی در مسائلی مهم‌تر و دشوارتر، اوباما نتوانست به هیچ درجه یا نوعی از موفقیت و کامیابی دست یابد.
مجله سیاست خارجی در پایان نوشت؛ اوباما تلاش می‌کند برای دور بعدی انتخابات، تمرکز خود را روی سیاست خارجی نگذارد و بیشتر به مسائل داخلی که عمدتاً اقتصادی‌اند بپردازد.درهرحال باید دیدکه وی چه پیشنهادها یا طرح‌هایی برای انتخاب مجدد خود مطرح خواهد کرد.