امنیت تنگه هرمز در اختیار ایران

گروه سیاسی: تنگه هرمز از دیرباز شاهد منازعات بین‌المللی بسیاری از پادشاهان ایران همچون نادرشاه، شاه‌عباس، محمدرضا پهلوی و جمهوری اسلامی ایران با کشورهای دیگر همچون اسپانیایی‌ها، پرتغالی‌ها و اخیراً آمریکایی‌ها بوده است. طول این تنگه 158 کیلومتر، عرض بین 56 تا 180 کیلومتر است. ژرفای تنگه هرمز به دلیل شیب تند کف آن از قسمت شمال به جنوب متغیر است، به طوری که نزدیکی جزیره لارک، در حدود 36 متر و در ساحل جنوبی و در نزدیکی شبه جزیره مسندم 180 متر است. قوس آن رو به شمال و به طرف درون فلات ایران قرار دارد و در نتیجه بیش‌ترین خط ساحلی آن در راستای کرانه‌های ایران قرار گرفته است. این تنگه در طول تاریخ شاهد منازعات بین‌المللی بسیاری از پادشاهان ایران همچون نادرشاه، شاه عباس، محمدرضا پهلوی و حکومت جمهوری اسلامی ایران با کشورهای دیگر همچون اسپانیایی‌ها، پرتغالی‌ها و اخیراً آمریکایی‌ها بوده است. روزانه نزدیک به 40 درصد از کل نفت‌های حمل شده توسط نفتکش‌ها (20 درصد نفت مصرفی جهان) از این تنگه عبور می‌کند. در حال حاضر بیش از 75 درصد از نفت استخراجی کشورهای حوزه خلیج‌فارس از این آبراه صادر می‌شود.
بر همین اساس ایران همواره پس از شنیدن تهدیدهای اقتصادی و نظامی از تنگه استراتژیک هرمز به عنوان ابزاری برای تهدید متقابل استفاده می‌کند. بستن تنگه هرمز یکی از راهکارهای ایران برای برون‌رفت از شرایط بحرانی است اما به نظر می‌رسد که اماراتی‌ها با پروژه 200 میلیارد دلاری سعی دارند تا این برگ برنده را از ایران بگیرند. دولت امارات که به نظر می‌رسد پیمانکاری پروژه غربی‌ها را برعهده گرفته است با ایجاد این کانال مصنوعی خواهد توانست سواحل خود را از جنوب شرقی به شمال امارات متصل کند. براساس این طرح با ساخت کانالی طول این کانال 180 کیلومتر و هزینه احداث آن 200 میلیارد دلار برآورد شده است. این چنین بود که خط لوله حبشان – فجیره با مشارکت امارات متحده عربی و یک شرکت پیمانکار چینی با هدف دور زدن تنگه هرمز و انتقال نفت خام کشورهای حاشیه جنوبی خلیج‌فارس بدون عبور از این تنگه استراتژیک به بهره‌برداری رسید. این اتفاق مهم در خلیج‌فارس در حالی رخ داد که اخیرا قطعنامه‌های ضد ایرانی در سازمان ملل به تصویب رسیده است.
پس از تصویب این قطعنامه‌ها علیه ایران بود که وزیر نفت ایران در پاسخ به خبرنگار الجزیره گفت: «در صورت ادامه مناقشه هسته‌ای ایران اگر ناچار شویم از نفت به عنوان یک ابزار سیاسی استفاده می‌کنیم.» اگرچه موضع نخست چندان جدی گرفته نشد و به سرعت هم از سوی علی‌اکبر صالحی وزیر امور خارجه، با تاکید بر این که «جمهوری اسلامی ایران قصد خروج از ان.پی.تی ندارد»، رد شد؛ اما سخنان سردار رستم قاسمی وزیر نفت ایران از جنس دیگری بود و کمتر کسی می‌توانست آن را جدی نگیرد و انعکاس سخنان او نیز گواهی بر این مدعا بود.
رستم قاسمی، وزیر نفت در گفت‌و‌گو با شبکه الجزیره گفت: «ما نفت را یک ابزار سیاسی نمی‌دانیم، اما اگر لازم باشد از آن به عنوان ابزار سیاسی استفاده خواهیم کرد.» وی با بیان این که «در صورت بروز هرگونه درگیری درباره برنامه هسته‌ای ایران، ممکن است ایران از نفت به عنوان یک ابزار سیاسی استفاده کند»، گفت: هم‌اکنون ما معتقدیم همه چیز خوب پیش می‌رود و هیچ نیازی به استفاده از نفت به عنوان یک ابزار نیست.
اما باید تاکید کنم که اگر مجبور شویم و احساس نیاز کنیم از آن استفاده خواهیم کرد. او در ادامه با بیان این که هیچ مشکلی در زمینه صادرات نفت ایران نمی‌بیند، افزود: «هرگونه خلل در صادرات نفت ایران باعث بروز مشکلات جدی برای بازار جهانی نفت خواهد شد.» سخنان وزیر نفت در حالی مطرح شد که پروژه دور زدن تنگه هرمز توسط اماراتی‌ها و با همکاری چینی‌ها روزهای پایانی خود را پشت سر می‌گذاشت. مسئله‌ای که سردار رستم قاسمی نیز از آن بی‌خبر نبود. از سوی دیگر راس‌الخیمه دیگر امیرنشین امارات نیز طرحی برای ساخت کانالی مشابه در دست بررسی دارد تا این کشور کوچک عربی شاه کلید ایران در روزهای تهدید را از دستان سیاستمداران ایرانی برباید تا غربی‌ها راحت‌تر از گذشته و با خیالی آسوده‌تر، تصمیم به تهدید و تحریم علیه ایران بگیرند.
در صورت حمله نظامی به ایران، نقطه امنی برای منطقه وجود ندارد
دبیر کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی ضمن اشاره به بهره‌برداری از خط لوله ابوظبی برای انتقال نفت خلیج‌فارس به دریای عمان از طریق زمینی، گفت: در صورت وقوع حمله نظامی به طور قطع نقطه صادرات نفت در دریای عمان نیز برای کشورهای عربی امن نخواهد بود.
محمد کرمی‌راد نماینده مردم کرمانشاه در گفت‌و‌گو با «ملت ما»، با اشاره به خط لوله ابوظبی برای انتقال زمینی نفت از حاشیه خلیج‌فارس به دریای عمان گفت: بهره‌برداری از خط لوله ابوظبی از چند منظر قابل تحلیل است، این خط لوله هم ابعاد فنی و اقتصادی دارد و هم ابعاد امنیتی و سیاسی در آن نهفته است.
وی خط لوله ابوظبی را از نظر تسهیل در صادرات نفت تشریح کرد و اظهار داشت: به طور کل چنین خط لوله‌ای در روند صادرات نفت قطعا تسهیل‌کننده خواهد بود و مکان را برای خریداران نزدیک‌تر و آسان‌تر می‌سازد، از این نظر شاید افتتاح چنین خط لوله‌ای توجیه‌پذیر باشد.
دبیر کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی با بیان این که خط لوله ابو‌ظبی از نگاه امنیتی و سیاسی نیز قابل بررسی است، تصریح کرد: با توجه به تهدیدات اخیر غرب مبنی بر حمله نظامی به کشورمان، اگر قرار باشد حمله نظامی علیه ایران شکل بگیرد این خط لوله نمی‌تواند ضریب امنیت بالایی برای آنها ایجاد کند.
کرمی‌راد با اشاره به تسلط جمهوری اسلامی بر خلیج‌فارس و به ویژه تنگه هرمز گفت: تصور این که با بهره‌برداری از خط لوله ابوظبی و دور زدن تنگه هرمز در صورت حمله نظامی می‌توان حاشیه امنی برای کشورهای حامی آمریکا ایجاد کرد، خیالی خام است.
نماینده مردم کرمانشاه به آمادگی ایران برای مقابله با هرگونه تهدید نظامی اشاره کرد و گفت: کشورهای غربی می‌دانند اگر قرار باشد حمله‌ای نظامی علیه ایران صورت بگیرد، کل منطقه و کشورهایی که پایگاه در اختیار متجاوزین به ایران قرار بدهند، به آتش کشیده می‌شود.
وی افزود: در صورت وقوع حمله نظامی به طور قطع نقطه صادرات نفت در دریای عمان نیز برای کشورهای عربی امن نخواهد بود.
خلیج‌فارس تامین‌کننده بخش عمده‌ای از نفت، گاز و محصولات پتروشیمی در جهان است و اغلب آن توسط نفتکش‌ها از تنگه هرمز به بازارهای جهانی منتقل می‌شود. این کانال موقعیت تنگه هرمز را به شدت کاهش خواهد داد. ساخت این کانال همچنین موقعیت استراتژیک جزایر ایرانی تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی را که دولت امارات مدعی مالکیت آن است کاهش می‌دهد.
خط لوله ای موسوم به "خط لوله ابوظبی" نیز به طول ۴۸۰ کیلومتر و با ظرفیت انتقال ۲/۵ میلیون بشکه نفت خام در روز که نفت خام را از مسیر خشکی و بدون نیاز به تنگه هرمز منتقل می کند از ماه آینده میلادی در مدار بهره برداری قرار می گیرد.خط لوله ابوظبی باعث افزایش صادرات نفت خام امارات از بندر فجیره امارات در ساحل دریای عمان می‌شود به عبارت دیگر با راه اندازی این خط لوله ، انتقال نفت خام از خلیج فارس بدون نیاز به عبور از تنگه هرمز، امکان پذیر می‌شود.