اهداف پنهان یک طرح تبلیغاتی

مهدیه تقوی‌راد
در وانفسای بی‌پولی مترو در اوج انتقادات نسبت به انسداد روزنه‌های تزریق بودجه به حمل‌ونقل عمومی پایتخت، مرتضی تمدن، استاندار تهران در حالی پس از حدود یکسال باردیگر طرح ایجاد 11 فرمانداری در شهر تهران را مطرح کرده که زوایای پنهان، حاشیه‌ها و شائبه‌های پیرامون این طرح همچنان پابرجاست. استاندار تهران درست یک‌روز پس از آنکه شهردار تهران از دستور به بانک‌ها برای عدم همکاری با مترو‌ تهران خبر داده و در جمع خبرنگاران از بدعت شدن سرپیچی از قانون و اینکه با گذشت 9 ماه از سال هنوز یارانه‌های مترو و‌اتوبوسرانی توسط دولت پرداخت نشده گلایه کرده بود،‌ بدون اشاره به ابهامات قانونی و کارشناسی، موضوع ایجاد 11 فرمانداری در تهران را قطعی عنوان کرد.
این طرح سال گذشته نیز توسط مصطفی محمد نجار، وزیر کشور طرح شد. به گفته وی سه فرماندار نمی‌توانند پاسخگوی نیازهای شهر تهران باشند و تعداد آنها باید افزایش پیداکند. این طرح اگر چه در همان زمان با انتقاداتی همراه بود اما محمد نجار بی‌اطلاعی را دلیل اصلی این انتقادها عنوان کرد و گفت: بحران، امنیت و جمعیت دلایلی کافی برای طرح این موضوع است وی البته در خصوص اینکه این موضوع با اصل 44 قانون اساسی که دولت را موظف به کاهش تصدیگری می‌کند، نکرد‌اما این برای نخستین بار نیست‌که افزایش تعداد فرمانداری‌ها در تهران مطرح می‌شود،سال‌های 74 و 82 نیز افزایش تعداد فرمانداری‌های تهران مطرح شد ولی در حد یک مصوبه باقی ماند و مشخص نیست مطرح شدن این طرح برای بار سوم در کلانشهر تهران آیا به نتیجه قابل قبولی خواهد رسید یا نه؟
افزایش تعداد فرمانداران تهران در حالی مطرح می‌شود که بر اساس قانون تقسیمات کشوری برای هر شهرستان یک فرماندار پیش‌بینی شده و با اجرایی شدن این طرح در تهران هر منطقه از تهران به یک شهرستان تبدیل می‌شود و تفاوتی بین وجود11 فرماندار یا 22 فرماندار در تهران نخواهد بود. چه آنکه تقسیم 22 منطقه تهران به 11 فرمانداری با مساحت‌های نا متناسبی که مناطق دارند چندان آسان نیست. با این حال به نظر می‌رسد اجرای این طرح ناقض قوانین تقسیمات کشوری و شهرداری‌ها نیز باشد. موضوعی که در هیچ کدام از سخنان استاندار و وزیرکشور به آن اشاره‌ای نشده است. این روزها که دولت پرداخت یارانه‌های مترو را به امروز و فردا موکول می‌کند و شهروندانی که استفاده از این وسیله را در اولویت استفاده خود قرار داده‌اند دچار سختی هستند موضوع فرمانداری‌ها مطرح می‌شود که قاعدتا برای اجرای آنها باید بودجه‌های کلانی را در نظر گرفت. بودجه‌هایی که می‌تواند صرف امور مهم‌تری از افزایش تعداد فرمانداری‌ها شود.
اما مطرح شدن این طرح باعث بروز واکنش‌های متفاوتی در بین نمایندگان مردم در خانه ملت و سایر مسئولان شهری شده است. نزدیک شدن به زمان انتخابات و شائبه سیاسی بودن این طرح از جمله مواردی است که تعدادی از نمایندگان مجلس در گفت و گو با تهران امروز به آن اشاره می‌کنند.
افزایش فرمانداری‌ها ایستادن در مقابل مدیریت شهری است
حجت الاسلام مصباحی مقدم، نماینده مردم تهران در خانه ملت، با بیان این مسئله که بیشتر از یک سال از طرح این مسئله می‌گذرد، به تهران امروز گفت:‌ با توجه به این موضوع که به استقبال انتخابات مجلس نهم می‌رویم طرح موضوع افزایش تعداد فرمانداری‌ها و برجسته کردن این طرح در جامعه ضرورتی ندارد. عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی تصریح کرد:‌ با وجود اینکه عمده کار فرمانداری‌های تهران توسط استانداری این شهر انجام می‌شود طبیعتا وظایف کمتری می‌ماند که فرماندار انجام دهد، با این حساب افزایش تعداد فرمانداری‌ها ضرورتی ندارد. وی با اشاره به این نکته که در حال حاضر مجموعه فعالیت‌های شهری در اختیار شهردار قرار دارد، گفت:‌اصل مدیریت واحد شهری واگذاری وظایف به شهرداری و شورای اسلامی شهر است با این حساب افزایش تعداد فرمانداری‌ها در تهران ایستادن تمام قد در مقابل مدیریت واحد شهری است.
حجت الاسلام مصباحی مقدم افزود:‌ به جای عریض و طویل کردن دستگاه‌های دولتی، دولت باید به شهرداری کمک کند تا بتواند بار سنگین وظایفش را تحمل کند و مشکلی از مشکلات کلانشهر پایتخت را حل کند اما اگر دولت بخواهد با ایجاد فرمانداری‌های جدید هم عرض با شهرداری‌ها وارد عمل شود هیچ کمکی به حل مشکلاتی از قبیل آلودگی هوای تهران،‌ حمل‌ونقل عمومی و کاهش مشکلات مترو نمی‌کند. عضو کمیسیون اقتصادی مجلس تاکید کرد: دولت بهتر است به جای این کارهای شبهه انگیز وظیفه خود را در خصوص مسائلی چون توسعه خطوط مترو و افزایش واگن‌ها، گسترش خطوط اتوبوسرانی و کاهش آلودگی هوا بر عهده بگیرد. وی در عین حال گفت:‌با توجه بر این حوزه عمل فرمانداری‌ها مثل شهرداری گسترده نیست، به نظر می‌رسد افزایش تعداد فرمانداری‌ها باعث تداخل در کارهای شهرداری و فرمانداری‌ها شود.
افزایش فرمانداری‌ها باعث غیر متمرکز شدن کارها می‌شود
دکتر علی عباسپور تهرانی فرد،‌رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس نیز با اشاره به این نکته در خصوص افزایش فرمانداری‌ها دو مشکل اساسی وجود دارد،‌ در گفت و گو با تهران امروز گفت:‌ یکی از این مشکلات یکی گسترده شدن بدنه دولت و غیرمتمرکز شدن کارهاست که این موضوع مغایر با اصل 44 قانون اساسی مبنی بر کاهش تصدیگری دولت است و دیگری احتمال به وجود آمدن تداخل در کار فرمانداری‌ها و شهرداری هاست. نماینده مردم تهران درخانه ملت افزود: با توجه به نزدیک شدن به انتخابات مجلس شورای اسلامی باید بررسی کرد که فرمانداری‌ها چه نقشی در برگزاری این انتخابات دارند؟‌ وی تصریح کرد:‌ به نظر من باید بین این امور مقایسه کرد و دید که آیا داشتن 11 فرمانداری برای تهران به مصلحت این کلانشهر هست یا نه؟ عباسپور با اشاره به بودجه کلانی که در اختیار استانداری‌ها قرار دارد،‌گفت:‌ در حال حاضر بودجه کلانی در اختیار استانداری‌ها برای توسعه‌های عمرانی ، زیر ساختها و پروژه‌های ملی قرار دارد و با توجه به گستردگی شهر تهران انجام این کار نیازمند تامل است.
11 فرماندار با 11 کلانتری فرقی نمی‌کند
مهدی چمران، رئیس شورای شهر نیز معتقد است تهران تنها به یک فرماندار نیاز دارد، به گفته وی اگر قرار باشد بیش از یک فرماندار داشته باشیم 30 فرماندار باشد یا 11 تا فرقی نمی‌کند. ما با دو فرمانداری ری و شمیرانات مخالف بودیم اما افزایش آن به 11 فرمانداری دیگر برای ما تفاوتی نمی‌کند. رئیس شورای اسلامی شهر تهران ادامه داد: در صورت اجرایی شدن این قانون فرمانداران باید مشکلات و مسائل خود را در داخل خود بررسی کنند و مانند این است که ما 11 کلانتری داشته باشیم.
مدیریت یکپارچه شهرها موفق‌تر است
مرتضی طلایی نیز با ابراز نارضایتی از به جریان افتادن دوباره این طرح گفت: افزایش فرمانداران تهران موضوعی کاملا تخصصی است که نیاز به بحث‌های کارشناسی دارد. او ادامه می‌دهد: تجربه مدیریت در کلانشهرها نشان می‌دهد مدیریت یکپارچه شهرها موفق‌ترین روش در اداره شهر‌های بزرگ است. وی با انتقاد از طرحهایی که با بازگشت به گذشته سعی دارند تا مدیریت شهری را در تهران دولتی کنند، گفت: اینکه با بازگشت به عقب بخواهیم تهران را اداره کنیم، اشتباه بزرگی است. دولت با این حجم از کار، مسئولیت و گرفتاری که دارد، چگونه می‌خواهد بار مسئولیت تهران را نیز به دوش بگیرد؟رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر تهران افزود: بهتر این است که دولت به جای اینکه در انتقال مدیریت شهری و سلب اختیارات مدیریت شهری اقدام کند با واگذاری اختیارات و حرکت در مسیر یکپارچه‌سازی شهری، یک کار اساسی، عملی، امتحان پس داده و پیشرفته را در تهران انجام دهد تا امور منتج به نتیجه شود.
تعداد زیادی از نمایندگان مردم در خانه ملت به جریان افتادن موضوع افزایش فرمانداران تهران را راهی برای انحراف افکار عمومی از مشکلات فعلی جامعه، دور کردن اذهان شهروندان از سوء استفاده های مالی اخیر، کم کاری های دولت در خصوص مترو و حمل و نقل عمومی و یک جریان‌سازی در آستانه انتخابات قلمداد می کنند.