اقدام معترضان علیه سفارت انگلیس

گروه سیاسی، مجتبی فتحی: درغیاب صاحبخانه، حیاط سفارت بریتانیا دیروز میزبان میهمانان ناخوانده‌ای بود که قصد دید و بازدید نداشتند؛ که اگر این بود از دیوار و با گذر از سد نه چندان مستحکم امنیتی و انتظامی خود را به این حیاط نمی‌رساندند. دانشجویان بسیجی، قصد و نیت‌شان را ثبت نام خود در تاریخ و عمل به وظیفه انقلابی اعلام کردند؛ وظیفه‌ای که به گمان آنها در این برهه تاریخی پایین کشیدن پرچم بریتانیا از فراز سفارت و تسخیری دیگر بود؛ تسخیری که بازهم تاریخ‌ساز شود و به انقلاب سوم پس از انقلاب اسلامی و تسخیر سفارت آمریکا تبدیل شود و قطع رابطه با این کشور را همچون هم‌پیمانش آمریکا به دنبال داشته باشد. این افراد در سال‌های اخیر نیز چند باری برای عمل به وظیفه خود خیز برداشته بودند، اما هر بار با موانع و مقاوت‌های جدی روبه‌رو شده بودند.
با این حال دیروز حکایت چیز دیگری بود و شواهد و قرائن حاکی از آن بود که خواست آنها این بار محقق می‌شود چرا که به نظر می‌رسید همه چیز برای یک تسخیر مهیا بود. بریتانیا تحریم‌های جدید علیه ایران اعمال نکرده بود که کرد، مجلس خواستار کاهش سطح روابط دو کشور نشده بود که شد، شورای نگهبان مصوبه مجلس را تایید نکرده بود که کرد و از همه مهم‌تر دیروز سالگرد ترور یک دانشمند هسته‌ای ایران نبود که بود؛ دانشمندی که سال گذشته ترور شد و از همان ابتدا انگشت اتهام به سوی غرب نشانه رفت. در صحنه عمل نیز همه چیز آماده و مهیا بود؛ تعبیه سکوهایی که امکان استقرار دوربین‌های رسانه‌های خبری را می‌داد؛ دوربین‌هایی که با استودیوهای پرتابل همراه می‌شد تا تمام صحنه‌ها و وقایع جلوی سفارت را ثبت و ضبط و حتی به طور مستقیم پخش کنند، این شرایط تنها برای شبکه‌های تلویزیون رسانه ملی نبود، بلکه شبکه‌های تلویزیونی خارجی هم از این امتیاز برخورداربودند که شاید در نوع خود بی‌سابقه بوده باشد.
فراخوان برای فردوسی، اقدام در قلهک
با این حال دیروز اگرچه همه منتظر بودند نخستین صحنه اکشن را آنچنان که پیش از این سایت‌های خبری وابسته به دانشجویان وعده دادند در خیابان فردوسی یعنی در مقر سفارت بریتانیا به تماشا بنشینند، کمی دورتر و در خیابانی در شمال تهران صحنه‌هایی به نمایش درآمد که شاید برای تجمع‌کنندگان مقابل سفارت جذاب‌تر بود. خیابان شریعتی بالاتر از قلهک، باغی قرار دارد که در این سال‌ها به اختلاف ملکی میان ایران و بریتانیا تبدیل شده؛ باغی که از دوران قاجار به این کشور واگذار شده است. با این حال در طول چند سال اخیرتلاش‌هایی برای باز پس‌گیری آن صورت گرفته است. در همین راستا، در حالی که دانشجویان نگاه‌ها را به سفارت جلب کرده بودند خود را به باغ قلهک رساندند تا اگر در تسخیر سفارت و ورود به خاک کشور بریتانیا در تهران ناکام ماندند خود را وارد خاک این کشور از طریق باغ قلهک کنند. از این رو بود که از ظهر دیروز حدود 200 نفر از دانشجویان مقابل باغ قلهک دست به تجمع زدند بدون آنکه با مقاومت جدی روبه‌رو شوند.
در نهایت حدود 30 نفر از آنان موفق به ورود به این باغ شدند، گو اینکه در بدو امر به دنبال نمادهای این کشور بودند از جمله پرچم بریتانیا، تا جای آن را با پرچم‌های در دست خود تعویض کنند که یا پرچم جمهوری اسلامی بود یا پرچم‌های مذهبی. دانشجویان همچنین تلاش می‌کردند تا خود را به دفاتری برسانند تا اسناد و مدارکی را به دست بیاورند؛ مدارکی که اثبات‌کننده دخالت‌ها یا اقدام برای جاسوسی این کشور در ایران باشد. در این اثنا نیز تلاش داشتند تا به مثابه اسلاف تسخیر‌کننده خود در سال 1358 گروگان‌ها را نیز در اختیار بگیرند تا شاید مانور خود را طولانی‌مدت و زمان بر کنند. گو اینکه در دستیابی به این هدف ابتدا موفق بودند و آنچنان که برخی خبرگزاری‌های داخلی و خارجی تایید کردند پنج نفر از دیپلمات‌های بریتانیایی را به گروگان گرفتند.
مصادره اسناد و مدارک جاسوسی
پس از این اقدام‌ها بود که ایرنا خبرگزاری دولت جمهوری اسلامی ایران، در گزارشی پیرامون حمله دانشجویان به باغ قلهک اعلام کرد که «اسناد و مدارک محرمانه و جاسوسی انگلیسی‌ها که در باغ قلهک تهران موجود بود در اقدامی توسط تعدادی از دانشجویان مصادره شد.»
پس از آن نیز این 30 دانشجویی که از دانشگاه‌های امیرکبیر، صنعتی شریف و تهران بودند در داخل باغ قلهک بر اساس آنچه که ایرنا خبر داد «شعارهای انقلابی و ضد استکباری» از جمله «مرگ بر آمریکا»، «مرگ بر انگلیس»، «مرگ بر اسراییل»، «الله اکبر» و... سردادند و اقدام به خواندن زیارت عاشورا کردند.
حضور در قلهک، تسخیر در فردوسی
خبر موفقیت دانشجویان در ورود به باغ قلهک خیلی زود به فردوسی محل تجمع اصلی دانشجویان در مقابل سفارت بریتانیا مخابره شد و به عامل تحریک تجمع‌کنندگان برای ورود به محوطه اصلی سفارت تبدیل شد و پس از آن حدود صد نفر از دانشجویان وارد حیاط سفارتخانه بریتانیا شدند، سفارت‌خانه‌ای که خالی از کارکنان بود و آنها سد محکم را این بار پس از گیت اول و درست پشت در و پیش از نزدیک شدن به ساختمان سفارت پیش روی خود دیدند. گو اینکه در این میان باز هم بودند تنی چند از این افرادی که خود را به برخی نمادهای این کشور رساندند و آن را به زیر کشیدند. همچنین در اعتراض به شبکه بی.بی.سی برخی تاسیسات ماهواره‌ای نصب شده در این سفارتخانه را از جا کندند و از دیوار به خیابان ریختند. پس از این حمله هم بود که به شمار ماموران بیرون سفارت همچون داخل سفارت بریتانیا افزوده شد تا کنترل اوضاع در اختیار نیروی انتظامی بیفتد. حضور سردار حسین ساجدی‌نیا، فرمانده انتظامی تهران بزرگ نیز سبب نشد تا مدت‌ها شرایط به حالت عادی بازگردد و بیرون سفارت همچنان ملتهب بود و داخل هم متشنج، برای آنکه دانشجویان حاضر نبودند سفارت را ترک کنند اما فرمانده انتظامی تهران بزرگ به دنبال خارج کردن آنها بود که این اتفاق هم نزدیک به غروب آفتاب افتاد.
با این حال دانشجویان تجمع‌کننده در مقابل سفارت بریتانیا پس از ساعتی در اعتراض به بازداشت چند نفر از حمله‌کنندگان برای بار دوم وارد این سفارتخانه شدند که در نهایت نیروی انتظامی موفق شد دوباره در سفارت بریتانیا را بسته و تلاش ‌کرد که دانشجویان را از سفارتخانه خارج کند. پس از آن بود که همزمان با اذان مغرب حدود 10 تا 20 نفر از دانشجویان تیمم کردند تا نماز جماعت اقامه کنند. با پایان این نماز جماعت که دانشجویان در این ساعات تعدادشان بسیار قلیل بود برای بار سوم وارد سفارت بریتانیا شدند آن هم در حضور انبوهی از ماموران انتظامی که در نهایت هم با همراهی ماموران این افراد از سفارت خارج شدند. در قلهک نیز با تاریک شدن هوا و پس از آنکه دانشجویان شش دیپلماتی را که در اختیار گرفته بودند تحویل نیروی انتظامی و کارکنان سفارت دادند و پس از تخلیه کامل باغ از تسخیر‌کنندگان، در باغ قلهک به روی دانشجویان بسته شد.
استانداری: سفارت انگلیس در تهران اشغال نشده
پس از آن نیز با آنکه دیروز دانشجویان نیز خود را به باغ و سفارت بریتانیا رساندند، استاندار تهران اعلام کرد که سفارت انگلیس در تهران اشغال نشده و به کار عادی خود ادامه می‌دهد. مرتضی تمدن، رییس شورای تامین استان تهران شب گذشته در گفت‌وگو با ایسنا اظهار داشت: در خلال تظاهرات مسالمت‌آمیز دانشجویان تهرانی، عده‌ای از دانشجویان خشمگین که نسبت به اقدامات خصمانه دولت انگلیس معترض بودند، اقدام به ورود به محوطه سفارت انگلیس کردند که بلافاصله نیروی انتظامی وارد صحنه شده و دانشجویان را به خارج از محوطه هدایت کرد و آرامش را به سفارت بازگرداند. وی همچنین تاکید کرد: دانشجویان عزیز ما باید ضوابط و مقررات مربوط به تجمعات و قوانین بین‌المللی را کاملا رعایت کنند و این موضوع منافاتی با بیان خشم و اعتراض آنها به اقدامات خصمانه دولت انگلیس ندارد.
واکنش بریتانیا
پس از این اقدامات دانشجویان، دولت انگلیس از مقامات ایران خواست امنیت پرسنل این سفارتخانه را بر عهده بگیرند. در همین حال یک سخنگو در وزارت امور خارجه انگلیس با محکوم کردن اقدام دانشجویان گفت: بر اساس قوانین بین‌المللی و کنوانسیون ژنو دولت ایران موظف به حفاظت از جان کارکنان سفارت است و ما از آنها انتظار داریم تا به سرعت اقدام کرده و اوضاع را تحت کنترل خود در آورند.
ابراز تاسف وزارت خارجه ایران
این درخواست البته مورد تاکید وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران قرار گرفت و این وزارتخانه در پایان این وقایع بیانیه‌ای صادر کرد که در آن تاکید شد: در پی تجمع اعتراض‌آمیز دانشجویان در مقابل سفارت انگلیس در تهران که منجر به تظاهرات خارج از کنترل شد، وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران از برخی رفتارهای غیرقابل قبول معدودی از معترضان که به‌رغم تلاش نیروی انتظامی و تقویت نیروهای حفاظت‌کننده از سفارت صورت پذیرفت، ابراز تاسف کرده و از مسوولان امر خواسته شده تا اقدامات و بررسی‌های فوری و ضروری در این رابطه به عمل آورند. وزارت امور خارجه همچنین ادامه داد که ضمن احترام به قوانین و مقررات بین‌المللی و با تاکید بر مصونیت اماکن دیپلماتیک، بر تعهد دولت جمهوری اسلامی ایران به حفاظت و صیانت از اماکن و ماموران دیپلماتیک تاکید می‌کند. تهران به خواب شبانگاهی می‌رفت که دانشجویان به خانه‌های خود بازگشتند، بی‌آنکه انقلاب سومی رقم بزنند و اقدام آنها مورد تایید رسمی قرار گیرد، گویا این قصه سر دراز دارد آنچنان که در ساعات پایانی شب پیامکی دست به دست می‌شد که خبر از سودای دانش‌آموزان تهران در صبح امروز دارد.