عصر سارکوزی

مرتضی مکی، کارشناس مسائل فرانسه

* انتخابات دور اول پارلمان در فرانسه را چگونه ارزیابی می‌‌کنید؟

** نخستین دور انتخابات پارلمانی در فرانسه که روز یکشنبه برگزار گردید، با پیروزی حزب حاکم اتحاد برای جنبش مردمی (UMP) همراه شد که یک پیروزی دیگر برای نیکولاس سارکوزی، پس از پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری فرانسه محسوب می‌شود. انتخابات پارلمانی فرانسه در حالی برگزار شد که مردم این کشور برای انتخاب 577 نماینده کنگره ملی این کشور از بین 7639 نامزد پای صندوق‌های رای حاضر شدند. بر اساس قوانین انتخاباتی فرانسه هر یک از کاندیداها که بتواند 50 درصد آرا را در حوزه انتخابیه خود کسب کند، در دور اول انتخابات به پارلمان راه پیدا می‌کند، ولی چنانچه هیچ یک از کاندیداهای هر منطقه حائز این درصد نشود، کسب حداقل 5/12 درصد آرا برای راهیابی به دور دوم کفایت می‌کند. حضور چهره‌های معروف در بین نامزدهای راهیابی به مجمع ملی و حضور گسترده زنان در بین کاندیداها و در صفوف رای‌دهندگان از اساسی‌ترین تفاوت‌های انتخابات این دوره با دوره‌های پیشین بود. حضور افرادی همچون بالاردو، نخست‌وزیر سابق و دوست بلازی وزیر خارجه دولت شیراک در بین نامزدها حکایت از تلاش سیاستمداران دولت‌های گذشته برای بازگشت به عرصه سیاست است.

حزب اتحاد برای جنبش مردمی که به عنوان یک حزب راستگرای میانه‌رو، سارکوزی رهبری آن را به عهده دارد در پارلمان کنونی 359 کرسی را در اختیار دارد و پیش‌بینی می‌شود در مجمع ملی بعدی نیز حائز اکثریت مطلق باشد.

در این دور از انتخابات حزب سوسیالیست اصلی‌ترین حزب مخالف نیز حدود 36 درصد آرا را به دست آورد.

بر اساس ارزیابی نتایج مرحله اول انتخابات پارلمانی فرانسه، حزب حاکم در مجموع دو مرحله انتخابات بین 380 تا 440 کرسی را تحت کنترل خود خواهد گرفت. حزب سوسیالیست در بهترین شرایط 175 کرسی را به دست خواهد آورد. اما اکثر ناظران اروپایی معتقدند که حزب سوسیالیست حتی نمی‌‌تواند 149 کرسی فعلی در مجمع ملی را حفظ کند. مبنای ارزیابی این دسته از ناظران میزان مشارکت ضعیف مردم فرانسه در انتخابات پارلمانی است. در انتخابات روز یکشنبه حدود 61 درصد مشارکت کردند که یک رکورد در تاریخ جمهوری پنجم فرانسه است. مردم فرانسه با 85 درصد مشارکت در انتخابات ریاست جمهوری یک رکورد را در تاریخ دموکراسی فرانسه به ثبت رساندند و یک ماه بعد با کاهش مشارکت خود یک رکورد دیگر را به ثبت رساندند. این کاهش مشارکت بیشترین تاثیر منفی را روی احزاب چپ می‌گذارد در واقع بخش زیادی از غایبان در انتخابات روز یکشنبه طرفدار احزاب چپ بودند. کسانی که پس از پیروزی قاطع سارکوزی در انتخابات ریاست جمهوری انگیزه برای مشارکت ندارند و فضای سیاسی فرانسه را در جهت مواضع و سیاست‌های سارکوزی می‌دانند، از مردم فرانسه دعوت کردند تا برای توازن قدرت و جلوگیری از واگذاری همه قدرت به راستگرایان در مرحله دوم انتخابات در 17 ژوئن شرکت کنند.

* به نظر جنابعالی پیروزی حزب اتحاد برای جنبش مردمی چه تاثیری بر پیشبرد اهداف و سیاست‌های نیکولاس سارکوزی خواهد داشت؟

** سارکوزی در چنین شرایطی می‌تواند با در اختیار داشتن اکثریت در پارلمان، اصلاحات وعده داده شده را هرچه سریع‌تر به مرحله عمل برساند. سارکوزی از زمان روی کار آمدن به عنوان جانشین شیراک به دنبال اصلاحات گسترده در اقتصاد بیمار فرانسه است. این انتخابات برای سارکوزی نقش تعیین‌کننده‌ای دارد و وی با در اختیار داشتن دولت و اکثریت کرسی‌های پارلمان می‌تواند به راحتی از سد تمامی موانع قانونی گذشته عبور و در راستای سیاست‌های خود حرکت کند. به نظر می‌رسد که در شرایط جدید و با پیروزی سارکوزی دوران گولیسم به سر آمده و به جای آن سارکوزیسم یعنی دوران پوپولیسم فرانسوی آغاز می‌شود. جریانی که بر جذب فرانسوی‌ها در توهمی مبتنی بر حرکت و گشایش استوار است و صفت مدرن یا مترقی را با خود یدک می‌کشد.