میدان انقلاب مسکو جولانگاه معترضان

سودابه رخش
بزرگ‌ترین تظاهرات روس‌ها از زمان فروپاشی شوروی پیام ساده‌ای داشت: پوتین باید برود. این پیام بر روی بنرهای متعددی که مردم در میدان انقلاب مسکو در دست داشتند مشاهده می‌شد.
ده‌ها هزار تن از معترضان روس در اعتراض به نتایج انتخابات پارلمانی این کشور در بیش از 80 شهر در سراسر روسیه به خیابان‌ها آمدند.
تظاهراتی غیرمنتظره که در آستانه آماده شدن پوتین برای بازگشت به کاخ کرملین چالشی را پیش روی وی قرار داده است. به گزارش آسوشیتدپرس، مقام‌های ارشد روسیه اعلام کردند که حدود 30 هزار معترض در خیابان‌های پایتخت راهپیمایی کردند اما خبرنگار شبکه بی‌.‌بی.سی این میزان را تنها در مسکو حدود 50 هزار تن اعلام کرد.
مقام‌های کاخ کرملین اعلام کردند که اجازه خواهند داد این اعتراضات به طور مسالمت‌آمیز ادامه پیدا کند. گروه‌های اپوزیسیون نیز با انتشار بیانیه‌ای درخواست‌های خود را اعلام کردند.
اگرچه برخی از تحلیلگران معتقدند که چنانچه پوتین سریعا به مسئله تقلب‌های گسترده در انتخابات رسیدگی نکند روسیه با «بهار عربی» مواجه خواهد شد اما سخنگوی حزب روسیه متحد متعلق به ولادیمیر پوتین، نخست‌وزیر این کشور گفت که هیچ‌گونه انتخابات جدیدی برگزار نخواهد شد.
تحلیلگران سیاسی دیگر معتقدند که تقلب‌های گسترده در انتخابات مجلس دومای یکشنبه گذشته روسیه رخ داده است اما کمیسیون مستقل انتخاباتی کاخ کرملین حزب روسیه متحد را با اکثریت آرا به عنوان پیروز انتخابات اعلام کرد. با این وجود با توجه به نظرسنجی‌های پیش از انتخابات به نظر می‌رسد با وجود صحبت‌هایی که درباره تقلب شده، باز هم این حزب به طور واقعی پیروز این انتخابات بوده است.
گزارش‌هایی که از طرف سازمان‌های بی‌طرف مانند سازمان امنیت و همکاری اروپا درباره تقلب ارایه شده است، نشان می‌دهد که تقلب به حدی نبوده است که بخواهد کل نتایج انتخابات را تغییر دهد.
حزب دوم پارلمان که حزب کمونیست روسیه است، نزدیک بیست درصد آرا را به دست آورده است بنابراین اختلاف میان آرا جدی است.
با آن که حزب روسیه واحد در این دوره با اتخاذ تاکتیک معرفی کاندیدای غیرحزبی مشهورازجمله هنرپیشگان، ورزش کاران تلاش کرد آراء بیشتری را بدست آورد و در همین راستا از 599 نفر فهرست نامزدان خود برای شرکت در رقابت های انتخاباتی تنها 416 نفررا حزبی معرفی کرد و 183 نفر هم نامزد غیرعضو حزب معرفی نمود با وجود این نسبت به دوره قبل 77 کرسی را از دست داد. این به معنای آن است که حزب روسیه دیگر نمی تواند مانند دوره قبل با برخورداری از اکثریت دو سوم مجلس تغییرات مورد نظر را در قانون اساسی بوجود آورد بلکه درست برعکس تغییرات دوره قبل که موجب اعتراض سایر احزاب بود باید مورد بازنگری قرار گیرد.
این در حالی است که معترضان به نتایج انتخابات اعلام کردند: این پیروزی کوچک برای حزب پوتین با تقلب های گسترده همراه بوده است.
هزاران تن از میروهای امنیتی در مسکو برای پیشگیری از اغتشاشات مستقر شده بودند. این تظاهرات که ظرف ۳۰ سال گذشته بی سابقه بوده است نخستین چالش جدی پوتین برای در اختیار گرفتن دوباره سکان هدایت کرملین است.
معترضان اعلام کردند که خواستار برگزاری انتخابات مجدد و نیز آزادی زندانیان سیاسی هستند. میخاییل کاسیانف، نخست‌وزیر سابق روسیه با حضور در میان معترضان گفت که مردم این کشور از این که همانند حیوان با آنها رفتار شود، ناخشنودند.
برگزارکنندگان این اعتراضات در مسکو در بیانیه خود به غیر از آزادی زندانیان سیاسی، ابطال نتایج انتخابات، استعفای رئیس کمیسیون مستقل انتخابات، تحقیق درباره تقلب در آراء، ثبت‌نام احزاب مخالف، تعیین قوانین دمکراتیک جدید و برگزاری انتخابات دمکراتیک جدید را خواستار شدند.
کاخ کرملین بیشتر اعلام کرده بود که تنها 300 تن از معترضان حق تجمع در میدان انقلاب مسکو را دارند. اما پس از این که تعداد معترضان از این حد گذشت کاخ کرملین اعلام کرد که جمعیت می‌تواند تا حد 30 هزار تن نیز افزایش یابد. نیروهای امنیتی روسیه معترضان بسیاری را در سنت پترزبورگ، دومین شهر بزرگ روسیه بازداشت کردند.
به گزارش روزنامه گاردین، بیش از هفت هزار تن در اعتراض به سیاست‌های پوتین در میدان اصلی این شهر تجمع کردند. خبرگزاری آسوشیتدپرس گزارش داد که حدود 100 تن از معترضان دستگیر شدند.
بنا به گفته برخی کارشناسان به نظر می‌رسد آمریکایی‌ها هم در حال استفاده از این فرصت هستند تا از این نارضایتی حداکثر بهره‌برداری را داشته باشند و فشار تبلیغاتی بر روسیه را افزایش می‌دهند تا روسیه را مجبور به تجدیدنظر در رابطه با غرب کنند. چون خود آمریکایی‌ها هم می‌دانند که موقعیت پوتین مستحکم‌تر از آن است که با این تظاهرات خللی به آن وارد شود.
اما امیدوارند که این تظاهرات منجر به آن شود که پوتین با انجام اصلاحات فضا را در همکاری با غرب بهبود بخشد و به خواسته‌هایی که غرب دارد به ویژه در بحث سپر دفاع موشکی و سوریه و اوستیای جنوبی و آبخازیا و دیگر مسائل مورد اختلاف تن دهد.
سازمان امنیت و همکاری اروپا روز دوشنبه هفته قبل در بیانیه‌ای اعلام کرد سازماندهی انتخابات خوب بود، اما کیفیت روند آن در هنگام شمارش آرا چندان مناسب نبود. به گفته نمایندگان این سازمان که به همراه حدود هفتصد ناظر خارجی دیگر بر روند انتخابات نظارت داشتند؛ در شمارش آرا تخلفات مکرری روی داد که از جمله می‌توان به نشانه‌هایی جدی از صندوق‌های از پیش پر شده اشاره کرد.
بنا به اعلام این سازمان، رقابت سیاسی هنگام مبارزات انتخاباتی متعادل نبوده بلکه محدود بود و مقامات انتخاباتی و رسانه‌ها استقلال لازم را نداشتند.
با این حال، این سازمان خاطرنشان کرد که با وجود این کمبودها، رأی‌دهندگان هنگام رأی دادن از آزادی حق انتخاب و تنوع کاندیداها برخوردار بودند.
پترس افتیمیو، یکی از مسئولان هیئت نظارت در بیانیه‌ای اعلام کرد که برای احترام به خواست مردم، تغییرات در نحوه برگزاری انتخابات ضروری است. وی افزود: «در این انتخابات، دخالت‌های دولت در کلیه سطوح حیات سیاسی، به چشم می‌خورد و نبود شرایط لازم برای رقابت سالم و استقلال رسانه‌ها نیز وجود داشت.»
رهبران روسیه به خوبی می‌دانند به تغییرات نیاز دارند آنها به خوبی دریافتند بهار عربی و جنبش اشغال وال‌استریت صدای اعتراض همه کسانی است که به تبعیض‌ها، بی‌عدالتی‌ها، اقتدارگرایی‌ها اعتراض دارند و هیچ محیط امنی برای کسی باقی نمی‌ماند.
روسیه اگر از نتایج انتخابات روز یکشنبه صدای زنگ خطر را شنیده باشد به طور قطع از هم‌اکنون روند اصلاحات را در سیاست داخلی و سیاست خارجی آغاز می‌کند تا دیر نشده از فروپاشی روسیه جدید ممانعت کند.
با این حال رئیس کمیسیون مستقل انتخابات روسیه در مصاحبه با خبرگزاری اینترفکس گفت: انتخابات جدیدی برگزار نخواهد شد و این کمیسیون نتایج انتخابات را معتبر می‌داند و هیچ دلیلی برای ابطال آن در دست ندارد در نتیجه نیازی به برگزاری مجدد انتخابات نیست.
به گزارش روزنامه دیلی تلگراف، تلویزیون دولتی روسیه نیز تصاویری از تجمعات گسترده مردمی در سراسر روسیه را پخش کرد. پس از این تظاهرات یکی از مقام‌های ارشد حزب روسیه متحد در گفت‌و‌گو با شبکه سی.بی.اس تصریح کرد: ما به ابراز عقیده مردم احترام می‌گذاریم و عقاید آنها برای ما حائز اهمیت است. مردم باید بدانند که رسانه‌ها صدای آنها را به گوش سایر مردم و مقام‌های دولتی می‌رسانند.
در لندن نیز حدود 200 تن از تظاهرکنندگان روس در اعتراض به سیاست‌های پوتین و در حمایت از مردم روسیه در مقابل پارلمان تجمع کردند.
پوتین که هم‌اکنون نخست‌وزیر روسیه است دو دوره متوالی به عنوان رئیس‌جمهوری این کشور هدایت کاخ کرملین را برعهده داشته است.
وی تاکید کرده است که در انتخابات ریاست جمهوری مارس 2012 بار دیگر حضور خواهد یافت.
معترضان شعارهایی از قبیل «روسیه بدون پوتین» در مسکو سر دادند.
معترضان شعار می‌دادند صدای ما قدرتمندترین سلاحی است که ما در اختیار داریم. آنها همچنین شعار دادند: «شرافت ما را به ما بازگردانید». پلیس ضدشورش در مسکو تنها نظاره‌گر تظاهرات بود و هیچ درگیری خاصی گزارش نشد.