سناریوهای بعد از فرار

نیوزویک در گزارشی تحت عنوان سناریوهای آمریکا پس از عقب‌نشینی از عراق به برخی سیاست‌های آمریکا در خاورمیانه بویژه در عراق اشاره کرد.

هرج‌ومرج، ناآرامی و کشتار در هند، ویتنام، الجزایر، لبنان و برخی دیگر از کشورها نمونه‌هایی زنده از خروج ناگهانی و غیر منتظره نیروهای مهاجم از این کشورهاست و سناریوی آمریکا برای آینده عراق نیز به طور حتم جز قتل‌وعام، کشتارهای مذهبی، به راه انداختن جنگ بگونه‌ای که گروه‌ها یا سازمان‌هایی به نمایندگی از دیگر کشورها آن را اداره کنند و عراق به عرصه رقابت و تاخت و تاز دیگر کشورها تبدیل چیز دیگری نخواهد بود.

همه در آمریکا درباره خروج از عراق سخن می‌گویند اما سوال این است که عملا برای این روند برنامه‌ریزی و طراحی خاصی صورت گرفته است.

به نظر می‌رسد خطوط کلی نبرد در واشنگتن بهتر از آنچه در عراق می‌گذرد ترسیم شده است بگونه‌ای که دمکرات‌ها خواستار وضع جدول زمانبندی برای خروج از عراق هستند اما بوش تهدید کرده برای لغو این تصمیم از حق وتو استفاده خواهد کرد. این در حالی است که سناتور جان ماکین نیز پا در جای پای بوش گذاشته و تصمیم خروج از عراق را انتخاب تاریخی برشمرده است که نتایج آن برای نسل‌های آینده آمریکا نیز مهم خواهد بود و خروج از این کشور را منجر به نسل‌کشی در عراق دانسته که آمریکا نیز در آن توطئه کرده‌ست و شاید در این خصوص حق به جانب سناتور جان مک کین باشد.

از سوی دیگر امدادرسانان، رهبران محلی و مسئولان و شهروندان عادی عراق نیز معتقدند در صورت خروج فوری نیروهای آمریکایی از عراق اوضاع فاجعه‌بار و مصیبت‌بار خواهد شد و درباره و سیل مهاجرت عراقیان به مرزهای این کشور هشدار داده‌اند.

آن‌ها همچنین درباره وقوع کشتار میان اهل سنت و شیعیان و بروز جنگ به نمایندگی از ایران و عربستان سعودی در میان گروه‌های داخلی عراق هشدار داده‌اند از این رو بوش درخواست اعزام بیست هزار نیروی اضافی به عراق را مطرح کرده و رابرت گیتس، وزیر دفاع‌ آمریکا نیز از تمدید خدمت تعدادی از نیروهای آمریکایی در عراق خبر داده است.

این نوع طرز تفکر و هدف از اتخاذ این تصمیم آن است که امکان پایان دادن به نافرمانی‌ها و شورش‌ها در عراق در کوتاه‌ترین زمان امکان‌پذیر باشد و ریشه‌های بازسازی عراق و آشتی سیاسی نیز کمی عمیق‌تر شود.

دیوید کیلکولن، از متخصصان مقابله با نافرمانی و شورش می‌گوید روند مقابله با این مسائل در عراق به مانند یک ماراتن است نه یک مسابقه دو. با وجود این احساس فزاینده میان همپیمانان آمریکا و دشمنانش وجود دارد که نیروهای آمریکایی، عراق را لااقل تا پایان سال آینده ترک خواهند کرد اما همه به گونه‌ای رفتار می‌کنند که گویی نیروهای اشغالگر قرار نیست هیچگاه عراق را ترک کنند.

استیون سایمون، عضو شورای روابط خارجی مجلس سنای آمریکا معتقد است بحث و جدال‌های کنونی در داخل آمریکا بحث روز است و نیروهای آمریکایی مجبور به خروج از عراق خواهند شد.

ژنرال باری مک کاروی پس از بحث و رایزنی‌های گسترده در بغداد در ماه گذشته هشدار داد ارتش آمریکا نخواهد توانست این سطح از پایبندی، تعهد و آمادگی خود را بیش از یک سال دیگر حفظ کند و بزودی مشخص خواهد شد این ارتش رو به ضعف خواهد گذاشت.

در همین حال سایمون معتقد است مشکل اصلی در فردای روز عقب‌نشینی از عراق است و به محض مخابره خبر خروج این مسئله به مثابه شکستی برای دولت آمریکا قلمداد خواهد شد.

کنث بالاک از مرکز تفسیر و تحلیل بروکینگز گزارشی 130 صفحه‌ای درباره نتایج عقب‌نشینی آمریکا از عراق ارائه کرده است که خشم دیوان‌سالاران امنیت ملی آمریکا را در پی داشته است. یک افسر عالیرتبه ارتش آمریکا می‌گوید عملا فعالیت‌هایی به سمت گزینه‌های خروج از عراق در حال جریان است و چارچوب آن به بخش پژوهش‌های ارتش، یکی از مراکز دفاعی ارائه شده و طرح عقب‌نشینی در اختیار پنتاگون نیز قرار گرفته است.

بنا به گفته یکی از مشاوران عالیرتبه نیروهای ائتلاف در بغداد که نخواست نامش فاش شود از موفق الربیعی، مشاور امنیت ملی عراق خواسته شده است برای روز بعد از خروج نیروهای آمریکایی برنامه‌ریزی کند اما ربیعی گفته اصلا نمی‌توان در این باره توضیح داد.

هیچ‌کس نمی‌تواند به طور قطعی درباره اینکه نزاع عراق چه شکلی خواهد شد پیش‌بینی کند اما ویتنام همواره به عنوان نمونه‌ای از عقب‌نشینی ناگهانی یکی از قدرت‌های بزرگ جهان از یک جنگ خارجی به شمار می‌آید. برآورد آمریکا از ماهیت و میزان مقاومت ملی در کشورهایی که به آن‌ها نیرو اعزام کرده کاملا اشتباه بوده است.

در تمامی این حالات و نمونه‌ها درس اصلی مربوط به این نیست که عقب‌نشینی یا خروج امری گریزناپذیر است بلکه بازگشت به گذشته در این گونه موارد بدتر خواهد بود زیرا این حقیقت وجود دارد که دولت‌ها مدت زمان زیادی را سپری می‌کنند تا بعدا اعتراف به عقب‌نشینی و خروج از کشور تحت اشغال را امری ضروری قلمداد کنند و موقعی که زمان عقب‌نشینی شتابزده فرامی‌رسد هرج‌ومرجی که به دنبال آن ایجاد خواهد شد از خود اشغالگری بسیار بدتر خواهد بود.

برخی از سازمان‌ها در خصوص بروز فجایعی مانند سرازیر شدن آوارگان عراقی به مناطق مرزی این کشور هشدار داده‌اند و تامین مایحتاج در اردوگاه‌های مرزی عراق را تقریبا محال دانسته‌اند. از سوی دیگر کشورهای همسایه عراق نیز نگران آن هستند که این جنگ همه منطقه را در بر گیرد و از این رو شروع به اتخاذ تدابیر شدید امنیتی در مرزهای خود کرده‌اند نکته خطرناک‌تر اینکه یکی از ژنرال‌های ترکیه خواستار مداخله نظامی در عراق به منظور نابودی پایگاه‌های گروه‌های کردی شده که علیه آنکارا دست به حمله می‌زنند. نکته دیگر اینکه اسرائیل نیز از موضوع خروج آمریکا از عراق نگران است و افسران این رژیم معتقدند عقب‌نشینی آمریکا از عراق باعث شعله‌ور شدن عملیات تروریستی در اسرائیل خواهد شد و تروریست‌ها از طریق خاک اردن می‌توانند به اراضی تحت کنترل این رژیم دست پیدا کنند اما هنوز ارتش اسرائیل برنامه مدونی برای حمایت از مرزهای خود با اردن ندارد.