مرد بحران در دل بحران
تقدیر روزگار است. گویی او باید همواره در بطن همه بحرانها حاضر باشد حتی اگر خودش نخواهد.
فقط هفت روز مانده بود به پیروزی انقلاب که شیخی جوان کنار امام(ره) ظاهر شد و با کاغذی بر دست حکم انتصاب مهندس بازرگان به سمت نخستوزیری را قرائت کرد.
مردمی که آن روز برای اولین بار چهره این شیخ را دیدند حال دیگر با گذشت 30 سال عادت کردهاند که آماده دیدن چهره یا شنیدن نظر او پس از هر اتفاق و بحران باشند.
شیخ؛ 31 سال بعد
او خیلی از همقطارانش را در پس ترور و مرگ از دست داد و در طول عمر سیاسیاش از ریاست و کفالت بر سه قوه تا فرماندهی جنگ را تجربه کرد. شیخ اما باز در دل یک بحران قرار گرفته است، بحرانی تازه که این بار خود و خانوادهاش را نشانه رفته است. او که در انتخابات دور نهم ریاست جمهوری شکست خورد و صندلی پاستور را به احمدینژاد سپرد، حالا پس از انتخاباتی دیگر سخت مورد هجمه مخالفانش قرار گرفته است.
چهارشنبه داغ
چهارشنبه ساعت 22:30، همه چیز از همین شب شروع شد، از زمانی که احمدینژاد و موسوی روبهروی یکدیگر در سیمای جمهوری اسلامی قرار گرفتند تا با یکدیگر مناظره کنند.
احمدینژاد که دلخوشی از رئیس سابقش، هاشمی رفسنجانی نداشت و این مساله را هم هرگز در طول چهار سال ریاستجمهوریاش از کسی پنهان نکرد، در حالی که میلیونها نفر سخنانش را به صورت مستقیم از تلویزیون میشنیدند، گفت: «باور من این است که امروز آقای موسوی در برابر من نیست بلکه سه دولت پیدرپی در برابر بنده قرار گرفتهاند. هم آقای موسوی، هم آقای هاشمی، هم آقای خاتمی. در واقع اینها با هم بودند از روز اولی که این دولت تشکیل شد. هجومها بود برای ضربه زدن البته مردم اینها را میدانند.»
او اما به همین هم بسنده نکرد و گفت: «همان اوایل این دولت آقای هاشمی رفسنجانی پیغامی برای یکی از این پادشاهان حاشیه خلیجفارس فرستاد که شما نگران نباشید ظرف شش ماه این دولت ساقط میشود که بعدا افرادی رفتند توضیح دادند و مساله تا حدودی حل شد.» مناظره داغ فقط به هاشمی اختصاص نیافت و خانواده و فرزندان هاشمی از حرفهای احمدینژاد بیبهره نماندند.
دیدار اول
پس از آن مناظره تاریخی و حرفهایی که از سوی احمدینژاد زده شد، باز هم نگاه به مرد بحران دوخته شد. موج شایعه شهر را فرا گرفت. هر کس حرفی و تحلیلی داشت. هرچند هاشمی در طول عمر سیاسیاش با هجمههای فراوانی روبهرو شده بود، اما هرگز کسی آن هم در مقام رئیسجمهور آن هم به صورت مستقیم از رسانه ملی او و خانوادهاش را زیر سوال نبرده بود.
حالا هاشمی مانده بود و سوالهای فراوانی که در ذهن ملت پدید آمده بود. او مجالی میخواست برای پاسخ آن هم از سیما، اما به او که سالها همواره مرد دوم مملکت بود رخصتی برای پاسخ داده نشد. پنجشنبه که همه سران و مقامات در مراسم سالگرد درگذشت امام(ره) حضور داشتند هاشمی و احمدینژاد پس از آن مناظره برای اولین بار با یکدیگر روبهرو شدند. همانجا بود که هاشمی در گوش احمدینژاد چند جملهای را نجوا کرد.
شیخ چند روز بعد درباره ماجرایی آن روز اینچنین توضیح داد: «در مراسم بزرگداشت سالگرد امام(ره) به آقای احمدینژاد گفتم که در اظهارات او خلافگوییهای فراوانی وجود داشته و ادعای کذب تماس تلفنی من با یکی از سران عرب و ادعای کارگردانی مبارزات انتخاباتی رقبا و اتهامات ناروا به جمعی از بزرگان نظام، از جمله جناب آقای ناطق نوری و فرزندان من و بدتر از همه زیر سوال بردن اقدامات امام راحل را یادآوری و پیشنهاد کردم با صراحت اتهامهای نادرست را پس بگیرد که نیازی به اقدامات قانونی افراد و خانوادههایی که ناجوانمردانه و مظلومانه هدف تیرهای ناسزاگویی قرار گرفتهاند، نباشد.»
نامه پرماجرا
خبر انتشار نامه سرگشاده هاشمی رفسنجانی خطاب به رهبر معظم انقلاب به سرعت در صدر خروجی خبرگزاریها و رسانههای داخلی و خارجی قرار گرفت. شیخ نامه را با امضای «دوست، همراه و همسنگر دیروز، امروز، و فردایتان» نگاشت و در آن آورد: «متاسفانه اظهارات عاری از حقیقت و غیرمسئولانه از آقای احمدینژاد در جریان مناظره با مهندس موسوی و مقدمهچینیهای قبل و حوادث بعد از آن، خاطرات تلخ اظهارات و اقدامات منافقان و گروهک ضدانقلاب در سالهای اول بعد از پیروزی انقلاب و نیز تهمتزدنها در انتخابات 84 و انتخابات مجلس ششم و لجنپراکنیهای باند پالیزدار که در دادگاه محکوم شده را به نمایش گذاشت.»
او که از ماجرای مناظره احمدینژاد و تکرار ادعاهایش سخت رنجیده و مجالی برای پاسخ نیافته بود خطاب به رهبر معظم انقلاب گفت: «از حدود پنج سال پیش تاکنون دندان روی جگر دارم و به خاطر خداوند و مصالح انقلاب و کشور اندوه خویش را مکتوم میدارم.» اما نامه هاشمی گویا فقط از سر گلایه نوشته نشده بود و او میخواست هشدار دهد نسبت به وقایعی که به باور او در پیش بود.
این نامه هاشمی که در فاصله کوتاهی تا انتخابات منتشر شد به شدت از سوی اصولگرایان مورد نقد قرار گرفت و زمینهای برای اعتراضهای بعد از انتخابات قلمداد شد.
یزدی مقابل هاشمی
آیتالله یزدی اظهارات هاشمی را برنتافت و در واکنش به نامه او گفت: «به نظر من هیچ آتشفشانی وجود ندارد. جوانانی طرفدار این طرف یا آن طرف هستند. یک شعاری هم میدهند. اما به معنی اینکه آتشفشانی وجود داشته باشد من این مساله را احساس نمیکنم. اما اگر ایشان احساس میکنند خودشان میدانند.» او که سخت مخالف سخنان هاشمی بود، پیشبینی هاشمی را قبول نداشت و در پاسخ به این سوال که هاشمی در نامهاش خطاب به مقام معظم رهبری نوشته است که «برای رفع تا فتنههای خطرناک و خاموش کردن آتشی که هماکنون دودش در فضا قابل مشاهده است، هرگونه که صلاح میدانید اقدام موثری بنمایید. گفت: «ما چیزی به عنوان آتش و دود و این چیزها نمیفهمیم.»
انتخابات: آشوب در شهر
جمعه که فرا رسید همه خبرگزاریها و رسانهها از موج حضور مردم پای صندوقهای رای خبر دادند. مشارکت آنچنان بالا بود که رسانههای خارجی که معمولا میزان حضور را پایین اعلام میکنند نیز از حضور گسترده مردم خبر دادند.
روز به پایان نرسیده بود که خبرگزاریهای حامی دولت خبر از پیروزی احمدینژاد دادند و موسوی نیز شخصا در کنفرانسی خبری خود را مرد پیروز میدان معرفی کرد.
اما هرچه زمان میگذشت و شب به نیمه نزدیک میشد آمار اعلامی از سوی وزارت کشور از تداوم حضور احمدینژاد در ساختمان پاستور خبر میداد.
بعد از اعلام نتایج نامزدهای ناکام نتیجه را نمیپذیرفتند و طرفدارانشان را به حمایت از خویش فرا میخواندند. همان شد که هاشمی میگفت، آتش انتخابات شعلهور شد و برخی بنزین بر آتش افروخته ریختند.
اولین خطبه
اولین خطبه بعد از انتخابات را رهبر معظم انقلاب اقامه کردند. ایشان با اشاره به شناخت بیش از 50 ساله خود از آقای هاشمی رفسنجانی و خدمات وی به انقلاب و نظام فرمودند: «آقای هاشمی رفسنجانی در دوران مبارزه با رژیم ستمشاهی از اصلیترین و جدیترین افراد نهضت و بعد از انقلاب هم از موثرترین شخصیتهای همراه امام بوده و بارها تا مرز شهادت پیش رفته است. ضمن اینکه پس از رحلت امام بزرگوار هم تا امروز در کنار رهبری بوده است.» رهبر انقلاب اسلامی افزودند: «آقای هاشمی قبل از انقلاب، اموال خود را صرف مبارزه میکرد و در سی سال اخیر هم با برعهده گرفتن مسئولیتهای فراوان در حساسترین مقاطع در خدمت انقلاب و نظام بوده و هرگز از انقلاب برای خودش، مالی نیندوخته است و مردم باید به این حقایق توجه داشته باشند.»
اما رهبر انقلاب در عین حال به اختلافنظر طبیعی خود با آقای هاشمی رفسنجانی در موارد متعدد اشاره کردند و افزودند:
«این اختلافنظر طبیعی است و مردم نباید دچار توهم شوند به گونهای دیگر فکر کنند.» ایشان افزودند: «میان آقای هاشمی و رئیسجمهوری نیز از سال 84 اختلافنظرهای متعددی درباره مسائل خارجی، نحوه اجرای عدالت اجتماعی و برخی مسائل فرهنگی وجود دارد که البته نظر رئیسجمهور به نظر بنده نزدیکتر است.»
راهکارهای هاشمی
هاشمی رفسنجانی که پس از انتخابات سکوت کرده بود به نماز جمعه رفت تا باز هم در دل بحرانی دیگر ظاهر شود. در نمازی که به امامت او اقامه شد حتی میرحسین موسوی و کروبی هم حضور پیدا کردند، نماز جمعهای که پایانی خوش نداشت و شهر باز برآشفت.
شیخ اما در خطبههایش با انتقاد از برخی رفتارهای صورت گرفته، گفت: «ما از اواخر دوران تبلیغات دچار تردید شدیم. تبلیغات نادرست و عمل نادرست صدا و سیما باعث شد بذر تردید در دل مردم به وجود بیاید که مثل خوره به جان ما افتاده است. ما تردید را بدترین مصیبت میدانیم.»
او خواستار بحثهای منطقی طرفین در رسانهها شد و گفت که اگر این کار صورت گیرد مردم خودشان میفهمند که چگونه رفتار کنند. او خواستار آزادی زندانیان پس از انتخابات نیز شد و از سویی گفت که باید از آسیبدیدگان حوادث پس از انتخابات دلجویی شود. هرچند از فردای نماز، باز هم بر او خرده گرفتند که چرا انتخابات را تایید نکرد و طرف مقابل جریان پیروز را نکوهش ننمود اما از چند روز بعد از نماز اتفاقاتی افتاد که درست در راستای حرفهای او بود.
تنفیذ و تحلیف
آری همانگونه که پیشبینی میشد، مرد همیشه دوم نه به مراسم تنفیذ احمدینژاد رفت و نه به مراسم تحلیف.
هرچند عدم حضور خیلی از افراد دیگر هم که به عرف همواره در این دو مراسم حضور داشتند، حس میشد، اما او که هم رئیس مجلس خبرگان بود و هم رئیس مجمع تشخیص مصلحت و هم رئیسجمهور اسبق، عدم حضورش از جنس دیگری بود.
دیدار پس از 74 روز
دو رقیب باز هم به هم رسیدند، اما 74 روز بعد، زمانی که سیدمحمود هاشمی شاهرودی پس از 10 سال از ساختمان قوه قضائیه رفت. هاشمی رفسنجانی به همراه هاشمی شاهرودی و صادق لاریجانی وارد سالن مراسم شد اما محمود احمدینژاد با یک ساعت تاخیر خود را به برنامه رساند. هرچند این دو رقیب با یکدیگر سلام و احوالپرسی مختصری داشتند، اما محمود احمدینژاد پیش از سخنان هاشمی سالن مراسم را ترک کرد.
باز هم نگاهها به سوی هاشمی
حالا که از برگزاری انتخابات زمان زیادی گذشته است و محمود احمدینژاد وزرایش را هم معرفی کرده به نظر میرسد هنوز هم اختلافات ادامه دارد، اختلافاتی که این بار دو طیف از مسئولان را روبهروی یکدیگر قرار داده است.
این بار نیز نگاهها به هاشمی دوخته شده تا ببینند او به کدام سو متمایل میشود. برخی تحلیلگران سخنان جدید او را که خواستار تغییر فضای هیجانی به فضای عقلانی شده است، نوعی تغییر در تحلیلهای او میدانند و در مقابل برخی دیگر نیز حرفهای او را مکمل سخنان قبلیاش میدانند. به هر حال این بار نیز هاشمی در دل بحران است اما با این تفاوت که خود و خانوادهاش نیز این بار در معرض اتهام هستند.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
