فروپاشی اقتصادی مانع تحریم نفتی

گروه سیاسی: بحران اقتصادی حاکم بر اتحادیه اروپایی که بسیاری از کشورها را به مرز فروپاشی رسانده است، مانع از آن شد تا دولت‌های اروپایی در پیش‌نویس نشست اخیر این اتحادیه سیاست‌های تحریمی را علیه نفت ایران اتخاذ کنند.
روز گذشته در پیش‌نویس فاش شده از نشست اتحادیه اروپایی مشاهده شد، همانگونه که پیش از این نیز پیش‌بینی می‌شد با تاکید بر افزایش تحریم‌های جدید علیه جمهوری اسلامی ایران، هیچگونه اشاره‌ای به احتمال توقف خرید نفت ایران نشده است. در این پیش‌نویس که خبرگزاری فرانسه آن را منتشر کرده است، آمده که وزرای اتحادیه اروپایی باید همه تلاش خود را به کار گیرند تا تحریم‌های موجود علیه ایران را تشدید کنند و این اقدامات ضدایرانی را برای خود در اولویت قرار دهند. در این پیش‌نویس همچنین آمده است که تحریم‌ها علیه ایران نباید دیرتر از زمان برگزاری نشست بعدی اتحادیه اروپایی که قرار است در ژانویه ۲۰۱۲ برگزار ‌شود، افزایش و گسترش یابد.
در حالی در این پیش‌نویس هیچ اشاره‌ای به تحریم نفتی ایران نشده است که 2هفته قبل سخنگوی وزارت خارجه فرانسه به عنوان نخستین مقام اروپایی از قطع خرید نفت جمهوری اسلامی ایران از سوی کشورش خبر داده بود. پاریس که به نوآوری در تحریم‌ جدید علیه ایران می‌بالید، به کشورهای عضو اتحادیه اروپایی، آمریکا، کانادا و ژاپن نیز این پیشنهاد را داده بود که برای تشدید فشار بر تهران از خرید نفت ایران خودداری کنند اما این اظهارات رادیکال فرانسه به سرعت رنگ باخت و این کشور در عقب‌نشینی آشکار از موضع اولیه‌اش اعلام کرد فعلا تصمیمی درباره ایران اتخاذ نشده و آنها هم منتظر تصمیم وزرای خارجه اتحادیه اروپایی و اقدام مشترک به همراه بقیه کشورهای اروپایی هستند. هرچند در نشست هفته گذشته وزرای خارجه اتحادیه اروپایی نیز تلاشی برای تحریم نفتی ایران صورت نگرفت ولیکن وزرای اتحادیه اروپایی همراه یکدیگر به توافق رسیدند تا ممنوعیت‌های پرواز برای ۳۷ نفر از مقامات ایرانی و ۱۴۳ موسسه‌ و شرکت‌ مرتبط با ایران به وجود آورند و دارایی برخی مقامات ایرانی را مسدود کنند به این امید که به ایران به خاطر داشتن برنامه هسته‌ای اعمال فشار کنند.
چرا نفت ایران تحریم نشد؟
تحریم نفتی ایران موضوع ساده‌ای نیست که اتحادیه اروپایی به راحتی بتواند درباره آن تصمیم‌گیری کند. بحران اقتصادی حاکم بر این اتحادیه که اکنون گریبان بسیاری از کشورها از جمله فرانسه، آلمان و انگلستان را گرفته است و کشورهای یونان، اسپانیا و ایتالیا را تا مرز نابودی پیش‌برده است، مانع از این خواهد شد که این کشورهای بحران‌زده بتوانند از ثروت سیاهی که در اختیار ایران است به راحتی بگذرند. گو اینکه تحلیل‌های موجود نشان از آن دارد که کوچک‌ترین اعمال تحریم علیه نفت ایران، قیمت نفت را به رقم سرسام‌آور 150 دلار در هر بشکه خواهد رساند. این در حالی است که تهران از قیمت 250 دلار در هر بشکه نفت خبر داده است. این افزایش قیمت، کشورهای بحران‌زده اروپایی را که به نفت مرغوب ایران محتاجند در فشار زایدالوصفی قرار خواهد داد. این در حالی است که آمریکایی‌ها و دوستان قاره سبزنشین‌شان خسته از اعمال تحریم‌های گوناگون و به ثمر ننشستن‌ هیچ‌کدام به دنبال راهی برای تحت فشار قرار دادن بیشتر ایران هستند و ظاهر امر حاکی از این است که تحریم نفتی تنها گزینه باقی مانده برای آنهاست. به گزارش دیپلماسی ایرانی، روزنامه آمریکایی وال‌استریت ژورنال در این باره به نقل از سخنگوی گروه صنعتی اروپا در بروکسل می‌نویسد: پالایشگاه‌های اروپایی در حال ارزیابی تاثیرات احتمالی تحریم‌ها بر نفت ایران هستند.
سخنگوی گروه صنعتی مستقر در بروکسل ادامه داد: پالایشگاه‌های اروپا در حال مشورت با اعضای اتحادیه به منظور بررسی تحریم نفت ایران هستند. به گزارش این روزنامه آمریکایی کاترین اشتون، رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپایی مدعی شده است که تحریم‌های نفتی علیه ایران همچنان مورد بحث است و برخی دیپلمات‌ها هم تاکید دارند پاره‌ای محدودیت‌های اعمال شده بر واردات نفت ایران به احتمال زیاد در ماه‌های آینده تحمیل خواهد شد. این اظهارات اشتون در بیانیه اتحادیه اروپایی نیز مشهود است و این اتحادیه بررسی تحریم‌های بیشتر بر بخش‌های انرژی، بانکداری و حمل و نقل ایران را به نشست بعدی وزرای خارجه اتحادیه اروپایی در ماه ژانویه موکول کرده است. هرچند اظهارات مقامات اروپایی تاکنون از قوه به فعل درنیامده و در حد همان سخن باقی مانده است و این نیز به خاطر وابستگی شدید 3 کشور اروپایی یونان، اسپانیا و ایتالیاست. به گزارش آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای، ایران روزانه 870هزار بشکه در 3 ماه دوم به اروپا و عمدتا اسپانیا، ایتالیا و یونان صادر کرده ‌است. یونان به عنوان یکی از مخالفان این تحریم‌ها معتقد است ممنوعیت خرید نفت با قیمت مناسب ایران در صورتی که روسیه به علت بحران اقتصادی به این کشور نفت نمی‌فروشد، اقتصاد یونان را به طور‌ کامل نابود خواهد کرد.
تحریم نفتی تأثیری بر ایران ندارد
هر چند اتحادیه اروپایی به اجماع درباره تحریم نفتی ایران نرسید ولیکن اگر تحریم اروپا علیه ایران به اجماع و همچنین اعمال تحریم نیز می‌رسید، فشار چندانی بر اقتصاد ایران وارد نمی‌آمد. عدم بروز مشکلات اقتصادی در صورت اعمال تحریم علیه نفت ایران، موضوعی است که مدیرعامل شرکت بزرگ نفتی توتال فرانسوی نیز به آن اشاره داشت. کریستوف دومارژری در کنفرانس مطبوعاتی در شهر دوحه گفت: تحریم احتمالی نفت ایران توسط اتحادیه اروپایی، عواقب بزرگی برای تهران دربر ندارد زیرا نفت ایران به سرعت در بازارهای جهانی به فروش می‌رسد. وی افزود: به صورت کلی معتقدم این تحریم تاثیر زیادی بر ایران نخواهد داشت. بازار نفت امروز با عرضه مناسبی روبه‌رو است. مشکلی در بخش عرضه نداریم. هم‌اکنون در بازار نفت به آسانی پیدا می‌شود. تنها یک مشکل به صورت موقت وجود خواهد داشت و آن اینکه باید بازار را از انواع نفت پر کرد ولی این یک مشکل فنی است. اتحادیه اروپایی سال گذشته میلادی 18 درصد از کل نفت صادراتی ایران را خریداری کرد. بقیه نفت ایران به مشتریان آسیایی بویژه چین، هند، ژاپن و کره‌جنوبی اختصاص یافت. هرچند شرکت توتال هم‌اکنون فعالیتی در زمینه صنعت نفت در ایران ندارد ولی در سال گذشته میلادی (2010) حدود 45 میلیون بشکه را به ارزش بیش از 5/2 میلیارد یورو خریداری کرد. به گزارش عصر ایران، این میزان حدود 5 درصد از کل صادرات نفت ایران را در سال 2010 شامل می‌شود. حامیان تحریم ایران در اتحادیه اروپایی معتقدند درآمد حاصل از فروش نفت، 50 درصد بودجه ایران را تامین می‌کند و آنها می‌توانند تهران را از میلیاردها دلار درآمد نفتی محروم کنند. اما دیپلمات‌ها و فعالان صنعت نفت به اروپا هشدار می‌دهند که حتی افزایش اندک قیمت‌ها بر اثر تحریم نفت ایران، هرگونه ضرر و زیان احتمالی تهران به سبب فروش نفت خود به آسیا با قیمت‌های کمتر را جبران خواهد کرد.
این درحالی است که یکی از فعالان بازار با حالت طعنه به رویترز گفته است: «شاید هدف تحریم‌ها کمک به سقوط ایتالیا، اسپانیا، یونان و کوچک‌تر کردن اتحادیه اروپایی است». این سخنان نشان‌دهنده افزایش نگرانی‌ها در این زمینه است که تحریم‌های این اتحادیه بیشترین لطمه را به برخی کشورهای ضعیف اقتصادی این قاره وارد خواهد کرد. برخی کشورهای اتحادیه اروپایی نگران این هستند که ممنوعیت خرید نفت از ایران به اقتصاد ناپایدار آنها نسبت به اقتصاد ایران بیشتر لطمه بزند». رویترز تاکید کرد: «تهدید علیه صادرات نفت ایران و نگرانی از حمله نظامی احتمالی علیه تاسیسات هسته‌ای ایران موجب شده به‌رغم رشد کند اقتصاد جهانی و بازگشت تدریجی لیبی به بازار نفت، قیمت نفت بالای یکصد دلار در هر بشکه باقی بماند».