وضعیت گذشته و حال مهاجران یهودی (بخش سوم)

از سوی دیگر، با وجود تمام تبلیغات صهیونیستی علیه قیومت بریتانیا بر فلسطین، می‌توان از طریق مطالعه آمار به این نتیجه رسید که مقامات بریتانیایی همه تسهیلات لازم را در جهت تحقق خواسته‌های جنبش صهیونیستی در مورد درخواستهای مهاجرت فراهم می‌کردند. در این مورد باید اشاره کرد که در 14 سپتامبر 1944، جلسه‌ای بین استانلی، وزیر مستعمرات بریتانیا، و نمایندگان سازمان جهانی یهودیان برگزار شد که در آن وی موافقت خود را با درخواست «موسی شارتوک» رئیس دایره سیاسی سازمان جهانی یهودیان، مبنی بر تجدیدنظر در تعداد مشخص شده یهودیان در کتاب سفید به شکل زیر اعلام کرد:
مجموع این مهاجران متشکل از کودک و مهاجر به تعداد 10300 تن می‌رسید.38 در گزارش 1940 سازمان جهانی یهودیان آمده است:
«به سازمان جهانی یهودی اجازه داده شد که در سال 1940، تعداد 4457 تن مهاجر را به فلسطین وارد کند. تعداد مهاجران سال قبل (یعنی در سال 1939) 16405 تن بود. همچنین دولت بریتانیا در فاصله ماه آوریل و سپتامبر سال 1940 به دلیل شرایط جنگی، تعداد 9050 اجازه‌نامه صادر کرد.»
در همین گزارش آمده است که سازمان جهانی یهودیان تعداد 7033 تن مهاجر را بدون اجازه مقامات بریتانیا وارد فلسطین کرد.39 در مورد چگونگی ورود این مهاجران به فلسطین باید گفت که آنها یا از راه دریا به طور مستقیم وارد فلسطین می‌شدند و یا از طریق بندرهای ترکیه و بالکان و سپس از طریق زمین یا دریا به فلسطین مهاجرت می‌کردند. در این میان، تعداد 21 فروند کشتی در طول سالهای جنگ به بندر فلسطین وارد شد که در مجموع حدود 15 هزار مهاجر غیر قانونی را وارد فلسطین کرد. بعدها، اسناد محرمانه دولت بریتانیا فاش کردند که ناوگان بریتانیا که طبق ادعای مقامات این کشور موظف بود از سواحل فلسطین در مقابل ورود غیر قانونی یهودیان حفاظت کند، به کشتی‌های حامل مهاجران غیر قانونی کمک سوختی و غذایی می‌کرد و آنها را به سواحل فلسطین هدایت می‌نمود تا به صورت نمایشی عملیات توقیف این کشتی‌ها به مورد اجرا گذاشته شود.40 همچنین دولت بریتانیا، در تابستان 1943، به سفارت خود در ترکیه دستور داد به «یهودیانی که از سرزمینهای تحت اشغال نازی‌ها» فرار کرده‌اند، ویزای ورود به فلسطین بدهد. آمریکا نیز در 1944، عملیات خروج یهودیان ساکن سرزمینهای تحت اشغال نازی‌ها را شروع کرد و به همین منظور دفتر ویژه‌ای به نام «دفتر مهاجران جنگ» افتتاح نمود.41
از سوی دیگر، ترومن رئیس‌جمهور آمریکا، بلافاصله پس از پایان جنگ جهانی دوم، خواهان انتقال فوری 100 هزار تن از یهودیان به فلسطین شد. به همین منظور، کمیته‌ای به نام کمیته تحقیق انگلیسی- آمریکایی برای بررسی میزان ظرفیت فلسطین برای جذب یهودیان آواره اروپایی تشکیل شد.
این کمیته، در اول مه 1964، توصیه نامه خود را که حاوی تایید درخواست ترومن بود، منتشر کرد.
مقامات دولت قیم بریتانیا راههای ورود مهاجران یهودی را در تمام زمینه‌ها گشودند. پس از جنگ جهانی دوم (1948-1945)، تعداد 65 فروند کشتی، حامل 70 هزار یهودی مهاجر به سواحل فلسطین وارد شوند و دولت بریتانیا ناچار گردید 50 هزار تن از آنان را در اردوگاههای ویژه، در قبرس، اسکان دهد تا به صورت تدریجی آنها را به فلسطین منتقل کند. در بین سالهای 1945 تا 1948 حدود 120 هزار مهاجر وارد فلسطین شدند و با پایان یافتن دوره قیمومت بریتانیا در فلسطین تعداد یهودیان به 625 هزار تن (یک سوم جمعیت فلسطین) رسید.
مهاجرت یهودیان پس از تشکیل دولت اسرائیل (1967- 1948)
جنبش صهیونیستی با استفاده شیوه‌های مختلف گامهای بلندی در جهت مهاجرت یهودیان، به فلسطین برداشت که از جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.
الف) استفاده از وعده‌های وسوسه‌انگیز برای مهاجرت به فلسطین با استفاده از شیوه‌های زیر:
1- مامور کردن کمیته‌ها و برخی محافل صهیونیستی به تبلیغات مداوم در آمریکا و اروپا و استفاده از نویسندگان و روزنامه‌نگاران و هنرمندان و شخصیتهای مذهبی در این تبلیغات برای قانع کردن یهودیان برای مهاجرت به فلسطین؛
2- انتقال کودکان یتیم و وابستگان آنها به فلسطین؛
3- تشویق دانشجویان یهودی و غیر یهودی برای پیوستن به دانشگاههای اسرائیل؛
4- تخصیص فعالیت نهادهای مسئول سازماندهی مهاجرت به برنامه‌های مربوط تشویق جوانان 16 تا 20 سال برای گذراندن دوره‌های چند ساله زبان عبری در فلسطین؛
5- عقد قرارداد با نظامیان یهودی در کشورهای اروپایی برای اقامت در فلسطین؛
6- تشویق مسافرت به فلسطین و ترغیب مسافران به اقامت دائمی در این سرزمین و اعطای تسهیلات فراوان از قبیل مسکن و وام بانکی؛
7- برپایی کنگره‌های صهیونیستی- یهودی در فلسطین و تشویق یهودیان برای اطلاع از نتایج این کنگره‌ها.
ب) توسل به روشهای تروریستی؛ به کارگیری این شیوه‌ها باعث شده تا یهودیان برای حفظ جان خود وادار به مهاجرت شوند. این محافل طی سالهای 1951-1950، مراکز تجمع یهودیان ساکن عراق را با بمب منفجر کردند.
برای مثال می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
1- در اول مه 1950، انفجار در مرکز فروش اتومبیل وابسته به یهودیان؛
2- در نهم سپتامبر 1950، انفجار بمب در یک قهوه‌خانه که تعداد زیادی از یهودیان مشغول برگزاری مراسم جشن عید فصح بودند؛
3- در چهارم ژانویه 1951، انفجار بمب در نزدیکی کنیست یهودیان، این کنیست محل تجمع علاقه‌مندان به مهاجرت بود. در این حادثه، 25 تن مجروح شدند که 3 تن از آنان در بیمارستان درگذشتند. این رویداد باعث شد که حدود 90 هزار تن از یهودیان عراق، از مجموع 130 هزار تن یهودی ساکن این کشور، برای مهاجرت به فلسطین ثبت‌نام کنند.44
مسئله مهاجرت یهودیان به فلسطین با تشکیل دولت اسرائیل (1948) دچار دگرگونی شد. در مهاجرتهای جدید، تعداد یهودیان مهاجر اروپایی کاهش یافت و در مقابل، بر تعداد مهاجران یهودی ساکن آسیا و آفریقا و جهان غرب افزوده شد. مهاجرت یهودیان در 1967- 1948 به ترتیب زیر صورت گرفت:
در 1951- 1948، حدود 687 هزار مهاجر راهی فلسطین شدند. این مهاجرت نام «موج بزرگ مهاجرت» گرفت. یهودیان اروپایی 5/48 درصد از کل مهاجران را تشکیل می‌دادند. بیشتر مهاجران یهودی این مرحله از عراق بودند (9/51 درصد). سپس، یهودیان یمن شمالی (سابق)، 9/18 درصد؛ و ترکیه، 5/14 درصد، در ردیف دوم و سوم قرار می‌گرفتند. متوسط مهاجرت سالانه یهودیان در این مرحله به 171685 مهاجر می‌رسید. نگرانی از ضدیت با یهودیان و توهمات مربوط به قوم یهود از جمله انگیزه‌های اساسی این مهاجرت محسوب می‌شد.45
در فاصله 1960- 1952، حدود 294 هزار مهاجر یهودی راهی فلسطین شدند که مهاجران آفریقایی 7/48 درصد (1/87 درصد از آنان از کشورهای مغرب عربی بودند) و لهستانی 9/5 درصد را تشکیل می‌دادند.46
در فاصله 1967- 1948، با توجه به آمار مربوط به مهاجرت، آشکار می‌شود که از میان 739/1255 تن مهاجر، یهودیان شرقی بیشتر 66879 تن مهاجر، یعنی 53 درصد از کل مهاجران سالهای مزبور، را تشکیل می‌دادند.
سازمان جهانی یهودیان و دیگر محافل صهیونیستی پس از تجاوز اسرائیل در 1967 و اشغال کرانه غربی رود اردن، نوار غزه و بلندی‌های جولان، قلمرو مهاجرت یهودیان را توسعه داده و تعداد زیادی از مراکز جذب و استقبال مهاجران را (که اکثریت 7/89 درصد آنان از کشورهای مغرب عربی بودند) تشکیل می‌دادند.47
در واقع، تعداد یهودیان مهاجر شرقی در این مرحله کاهش یافت. به عبارت دیگر، می‌توان گفت که مهاجرت یهودیان از جهان عرب به فلسطین قطع شد و جنبش بین‌المللی صهیونیسم فقط به یهودیان کشورهای اروپایی شرقی، اروپا، آمریکای لاتین و ایالات متحده آمریکا چشم دوخت.
در 1979- 1972، 268 هزار مهاجر یهودی وارد فلسطین شد که از این رقم یهودیان اروپایی 5/68 درصد (اکثریت 8/74 درصد از اتحاد جماهیر شوروی بودند) و یهودیان رومانیایی 10 درصد را تشکیل می‌دادند. در حالی که یهودیان آمریکایی 8/16 درصد و یهودیان آرژانتینی 2/29 درصد تعداد مزبور بودند. اوضاع ایران پس از سقوط شاه نیز موجب شد که تعداد مهاجران یهودی ایران افزایش یابد، به گونه‌ای که در 1979-19 درصد از مجموع مهاجران یهودی به اسرائیل ایرانی بودند.48 در خصوص مهاجرت یهودیان شوروی به فلسطین باید گفت که در 1979- 1972، این مهاجرت به اوج خود رسید. تعداد کل مهاجران به رقمی حدود 137134، مهاجر قانونی، رسید. جدول زیر تعداد مهاجر و سال مهاجرت را در سالهای مزبور نشان می‌دهد.49
جدول فوق نشان می‌دهد در سالهای مزبور میزان مهاجرت یهودیان شوروی سیر نزولی داشته است؛ بخش اعظم آنها ترجیح می‌دادند به آمریکا و اروپا مهاجرت کنند. درصد کاهش تعداد مهاجران یهودی شوروی به اسرائیل طی سالهای مزبور بدین قرار است:
در 1987- 1980، 107 هزار مهاجر یهودی وارد فلسطین شد که یهودیان اروپایی 3/45 درصد از این تعداد را تشکیل می‌دادند. بیشتر یهودیان مهاجر اروپایی را یهودیان شوروی (1/30 درصد) و رومانی (1/24 درصد) تشکیل می‌دادند. در بیشتر آنان از اتیوپی (5/33 درصد) و کشورهای مغرب عربی (2/29 درصد) بودند.