رسانه، عملیات نرم، هم‌افزایی قدرت

دبیر همایش
واقعیت جهان امروز آن است که بیشتر رسانه‌های بین‌المللی به طور جدی در خدمت صاحبان سرمایه و قدرت قرار گرفته‌اند و از این جهت، هر روز شاهد انواع عملیات روانی و نامرئی و اعمال قدرت نرم در مناطق مختلف جهان به ویژه جهان اسلام هستیم. این عملیات گاه با ایجاد جو اسلام‌هراسی در بین ملل غیر مسلمان و گاه به صورت طرح موضوعاتی از قبیل ایران‌هراسی به سبب پیشرفت‌های خیره‌کننده دانشمندان جوان ایرانی در عرصه‌های مختلف نمود پیدا می‌کند.
اگرچه رسانه‌ها همیشه بخشی از قدرت بوده‌اند، اما با رشد و توسعه ارتباطات از جایگاه ویژه و برجسته‌ای نیز برخوردار شده‌اند و به تبع توجه قدرت‌های استکباری به جنبه‌های نرم‌‌افزاری قدرت، شاهد شکل‌گیری بلوک رسانه‌ای نامرئی در جهان غرب هستیم تا بدین وسیله ضمن انجام انواع عملیات روانی، بر قدرت نرم خود افزوده و دامنه تأثیرگذاری آن را افزایش دهند. در این راستا با یک نگاه سطحی می‌توان به وضوح بلوک‌بندی رسانه‌ای و کارکردهای آن را مشاهده کرد و حضور پررنگ رسانه‌ها در کنار بنگاه‌های مختلف سیاسی و نظامی و در یک کلام «قدرت» قابل توجیه و تفسیر است.
و اما باید اذعان داشت که متاسفانه امروز کشورهایی از توان تاثیرگذاری رسانه‌ها بیشترین بهره را می‌برند که زودتر متوجه این قدرت نوظهور شده‌اند که آن را به مثابه یک ابزار قدرت در اختیار گرفته‌اند.
واقعیت این است که ابزارها و امکانات ما به جهت عدم توجه پایه‌ای و رویکرد دانش‌محور به این بعد از قدرت، قابل مقایسه با دنیای پیشرفته نیست و این در شرایطی است که در عصر حاضر کمتر جریانی اعم از سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، دفاعی و امنیتی را می‌توان یافت که بدون بهره بردن از توانمندی‌های قدرت نرم و استفاده از عملیات روانی امکان رسیدن به اهداف و تحقق آمال و آرزوهای خود را داشته باشد. عملیات روانی به عنوان یک ابزار تأثیرگذار، تصمیم‌ساز و تصمیم‌گیر در کلیه شئون و جایگاه‌ها و نهادها و انجمن‌ها و جریانات موافق و مخالف حاکم از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است.
بهره‌گیری از عملیات روانی در جهان امروز، آنچنان گسترده و تأثیرگذار بوده که در بیشتر مواقع توانسته تا جابجایی قدرت و سرنگونی حاکمیت‌ها و تغییرات بنیادین در یک جامعه به پیش برود و در بسیاری از مواقع معادلات را برخلاف آن‌چه هست و آن‌چه باید باشد، برهم زده است.
بی‌تردید اولین گام در جهت مقابله با عملیات روانی دشمنان و نظام‌های استکباری، شناخت دقیق و همه جانبه تحرکات دشمن با نگاه به ابزارها و کارکردهای آن‌هاست. امروزه نظام‌های غرب و سکولار با بهره‌گیری دقیق و هوشمند از ابزارهای رسانه‌ای تلاش دارند به طور مستمر و پیوسته تهاجم خود را علیه نظام اسلامی و جهان اسلام گسترش داده و هدفمند نمایند.
با توجه به اهمیت موضوع، در سال گذشته همایشی تحت عنوان «عملیات روانی؛ مهندسی و آینده‌پژوهی» برگزار گردید. این همایش که با حضور صاحبنظران، اساتید و اصحاب رسانه در بیستم اسفندماه 87 برگزار شد، به دنبال آن بود که توجه جریانات نخبه و فرهیختگان این حوزه را به خود جلب نماید و نیم‌نگاهی به شیوه‌ها و راه‌های مقابله (آفندی و پدافندی) آن داشت.
خوشبختانه اندوخته علمی این همایش، امکان دسترسی به 127 مقاله و 165 چکیده مقاله را در مباحث مختلف عملیات روانی فراهم ساخت که بضاعف ارائه حداقل 5 کتاب با محتوای فنی و ارزشمند را برای جامعه نخبگی به ارمغان دارد. این نتیجه و دستاوردهای دیگر که در این حوزه برای دست‌اندرکاران کسب گردید، ما را امیدوار نمود که با ادامه کار، حوزه شناختی و عملیاتی را وسعت داده و با ورود به عرصه‌های مختلف و مورد نیاز در حوزه عملیات روانی کار را گسترش دهیم و جامعه نخبگی را در این عرصه‌ها به طور فعال و تأثیرگذار وارد نماییم.
در اولین گام و با عنایت به نقش مؤثر و کارآمد رسانه در تحولات حال حاضر جهان و جایگاه آن در عملیات روانی، تصمیم گرفتیم که به طور تخصصی و کارآمد در این حوزه ورود پیدا کرده، سعی نماییم با دست‌اندرکاران و همکاری و همیاری مؤثر اصحاب رسانه فضای جدیدی را در ورود به عملیات روانی در جامعه پدیدار نماییم.
اهدافی را که متولیان این همایش به دنبال آن هستند، می‌توان در چند جمله خلاصه کرد. اولین گام آسیب‌شناسی رسانه‌ها در حوزه عملیات روانی است. ما به دنبال پاسخ به چند سؤال اساسی هستیم که چگونه می‌توان عقب‌ماندگی‌ها را جبران کرد؟ چه افکار و ایده‌هایی ما در جهت برطرف کردن این نقایص یاری می‌دهد؟ آیا حل این مشکل به داشتن دانش است؟ آیا ما باید به دنبال ساختار باشیم؟ آیا وجود یک سامانه کارآمد در عرصه رسانه‌ها می‌تواند ما را به یکپارچگی اصحاب رسانه‌ای در حوزه عملیات روانی رهنمون سازد؟ و به طور کلی تکلیف آنهایی که خارج از بلوک‌بندی رسانه‌های غربی قرار گرفته‌اند و اندیشه‌ای متمایز از آنچه به آنها در حال تحمیل شدن است، دارند، چیست؟
برگزاری همایش عملیات روانی و رسانه این فرصت را به جامعه نخبگان در حوزه رسانه خواهد داد که با همیاری و مساعدت با یکدیگر پایه‌گذار دانشی بومی و اصیل در حوزه رسانه‌ باشند که این اقدام خود سرآغازی است که ما را با اهداف نظام والای اسلامی بیشتر نزدیک می‌نماید.
این همایش پاسخی به سؤالات ذکر شده است و بی‌گمان از به هم پیوستن حرکت‌هایی این‌چنینی، قدرت علمی و عملی تأثیرگذاری شکل خواهد گرفت که توان مقابله و شکستن انحصار رسانه‌ای و مانورهای عملیات روانی دشمنان را فراهم خواهد کرد و در واقع هدف از برگزاری همایش، یافتن مسیری میان‌بر برای رسیدن به مسایل علمی و عملی در حوزه عملیات روانی و رسانه است تا بدین طریق با بهره‌جویی از رهنمودهای ارزشمند رهبر معظم انقلاب و همیاری همه نخبگان این عرصه، در زمانی اندک، اندوخته‌ای از دانش برای حضوری قدرتمند در صحنه‌های جنگ نرم به دست بیاوریم.
شرط و رمز موفقیت در چنین مسیری آن است که علاوه بر توکل به خداوند رحمان از آخرین دانش‌ها، ابزارها و روش‌های حرفه‌ای در کار رسانه‌ای بهره‌مند باشیم و همچنین علاوه بر بکارگیری رسانه‌های عرفی، از تمامی واسط‌ها و مدیوم‌های هنری، ادبی و اجتماعی در جهت ارتباط با افکار عمومی بهره برگیریم.