بیداری اسلامی در مرزهای عربستان سعودی

 نزدیک به یک سال است که بیداری اسلامی از کشور تونس شروع شده و به سرعت به دیگر کشورهای عربی رسیده است. به نظر می رسد بهاری و تازه شدن هوای عربستان طی ماه های اخیر برای مقام های این کشور که به هوای خشک عادت دارند خوشایند نیست.
طی ماه های گذشته، وضعیت آینده پادشاهان عربی خصوصاً عربستان مورد توجه ناظران و تحلیلگران قرار گرفته است. نگرانی مقام های سعودی از رسیدن بیداری اسلامی به داخل مرزهای این کشور، موجب سرکوب، دستگیری و صدور احکامی چون زندان های طولانی مدت و ممنوعیت سفر برای معترضان و انقلابی های این کشور شده است.
تکاپوی عربستان برای جلوگیری از امتداد بیداری اسلامی و انقلاب های مردمی بر دو محور داخلی و خارجی متمرکز است، به این ترتیب که در داخل به سرکوب شدید مخالفان خود روی آورده و در خارج از مرزهای خود نیز با صرف پول های فراوان می کوشد افکار و نظرات خود را القا کرده و حتی مسیر انقلاب های مردمی را به سمت موردنظر خود سوق دهد.
در این گزارش چند محور عمده درباره اتفاق های اخیر این کشور مورد بررسی قرارگرفته است:
ساکت کردن صدای اعتراض های مردمی در عربستان، خشونت در حق اتباع خارجی، زندانی کردن معترضان در عربستان، زندانیان فراموش شده،نگرانی سران عربستان از آینده قدرت، تبلیغات علیه شیعیان، دخالت های خارجی عربستان.
سرکوب اعتراض‌های مردمی در عربستان
سیاستی که عربستان در قبال خواسته ها و اعتراض های قانونی مردم در پیش گرفته سرکوب معترضان است تا جایی که حتی در جریان اعتراض های ماه های اخیر در شهرهای «العوامیه» و «قطیف» در شرق عربستان دستور تیراندازی به سوی معترضان را صادر کرد.
پایگاه اینترنتی العوامیه در این باره نوشت: به دنبال دستور تیراندازی به سوی معترضان، تعداد زیادی از آنان مجروح و عده ای نیز کشته شدند. ناصر المحیشی یک جوان سعودی در محل الشویکه در شهر قطیف در شرق عربستان یکی از کسانی بود که هدف تیراندازی قرار گرفت و به شهادت رسید. محرومیت از حقوق قانونی، عدم رعایت حقوق بشر و زندان های طولانی مدت منجر به این شد که بسیاری از فعالان سیاسی سعودی فریاد اعتراض خود را بلند کنند.
روزنامه الزمان نوشت: حدود 60 فعال و اندیشمند سعودی احکام قضایی را که اخیراً در حق 16 نفر از اصلاح طلبان صادر شده است بسیار شدید و سختگیرانه دانستند. این عده در تاریخ 5 دسامبر با صدور بیانیه ای اعتراض خود را به این احکام اعلام و تأکید کردند که محاکمه این گروه بدون رعایت اصل عدالت و ارایه دلایل کافی و در حالی صورت گرفت که پنج سال از دستگیری آنان گذشته بود. حکمی که در حق این افراد از جمله تعدادی از چهره های دانشگاهی و اندیشمندان سعودی صادر شده است شامل حبس از 3 تا 30 سال و نیز ممنوعیت سفر و جریمه های مالی است.
فعالان سعودی تأکید کردند که حق آزادی بیان از جمله تظاهرات مسالمت آمیز و برگزاری تجمع و تبادل نظر در باره مسایل کشور، حق قانونی هر شهروند است که در تمام ادیان و قوانین و عرف جهانی به آن اشاره شده است و عربستان نباید از این حقوق مستثنی باشد.
در بیانیه فعالان سعودی آمده است که تظاهرات چند هفته پیش درقطیف، مسالمت آمیز و خواسته های مردم نیز قانونی و مشروع بود و مسئولان امنیتی باید با درایت بیشتر و بدون توسل به زور و سرکوب، با آن برخورد می کردند. در این بیانیه، مسئولان سیاسی سعودی به حل ریشه ای مشکلات مربوط به تبعیض طایفه ای و منطقه ای و قبیله ای و نیز مشکلات اقتصادی و اجتماعی و سیاسی فراخوانده شده اند، اما دادستان کل عربستان در واکنش به اعتراض متهمان به احکام صادر شده گفت که این احکام کافی نبوده و باید احکام شدیدتری علیه آنان صادر می شد.
خشونت در حق اتباع خارجی
خشونت اعمال شده توسط حکام سعودی از سرکوب معترضان فراتر رفته و حتی اتباع خارجی را نیز دربرمی گیرد. تا جایی که به صدور حکم علیه متهمان خارجی و اجرای احکامی نظیر اعدام آنان نیز رسیده است.
«نهرین نت» نوشت: در پی متهم شدن یک خدمتکار اندونزیایی به قتل رئیس خود، مسئولان سعودی حکم اعدام وی را صادر و اجرا کردند. این اقدام، خشم مردمی و رسمی اندونزی از عربستان را به دنبال داشته و موجب بروز تنش در روابط دو کشور شد.
درحالی که «رویاتی سارونا» خدمتکار اندونزیایی به کشتن رئیس خود در منزلی که در آن کار می کرد متهم شد، مسئولان سعودی از ارایه اطلاعات مربوط به جزئیات اتهام، به خانواده او خودداری کرده و از بررسی شرایط روحی و معیشتی که رئیس سارونا برای او به وجود آورده بود، اجتناب کردند. به دنبال این اقدام، بیش از 100 کارگر اندونزیایی شهرهای مختلف عربستان را به مقصد کشورشان ترک کردند. همچنین جاکارتا، صحنه تظاهرات علیه نظام سعودی بود که در جریان آن دادگاه سعودی به فساد و جانبداری از سعودی ها متهم شد و تظاهرات کنندگان، قطع روابط با عربستان و اخراج سفیر سعودی از جاکارتا را خواستار شدند.
زندانی کردن معترضان
«نهرین نت» نوشت: سازمان های حقوق بشر عربستان ادامه بازداشت «ولید ابوالخیر» فعال سعودی را محکوم و آزادی فوری او را خواستار شدند. وی به دلیل درخواست به ایجاد مشروطه سلطنتی در عربستان، دستگیر و زندانی شد. او یک وکیل معروف سعودی و یکی از معترضانی است که اصلاحات سیاسی و حقوقی در کشور محافظه کار و بسته عربستان را خواستار است و همراه تعداد دیگری از فعالان سیاسی درخواست آزادی زندانیان سیاسی و تشکیل پارلمان منتخب را امضا کرد.
سازمان «هیومن رایتس» پیش از این اعلام کرد که به نظر می رسد اتهام های وارده به ابوالخیر سیاسی بوده و بر خلاف آزادی های اصولی است که قانون بین الملل نیز بر آن صحه می گذارد. وی تمام اتهام ها به استثنای درخواست مشروطه سلطنتی را رده کرده و گفت که من به این خواسته ایمان داشته و دیگران را نیز به طرح این درخواست دعوت می کنم.
زندانیان فراموش شده
عربستان هرگونه صدای مخالفی را خفه کرده و مخالفان را راهی زندان می کند تا جایی که تعدادی از آنان سال ها است بدون محاکمه در بند هستند؛ از این رو از آنان به عنوان زندانیان فراموش شده یاد می شود.
روزنامه «المراقب» عراق نوشت: مسئولان سعودی با دستگیری های ظالمانه و محروم کردن بازداشت شدگان از حقوق قانونی خود و شکنجه آنان برای گرفتن اعتراف، بسیاری از موارد حقوق بشر را نقض کرده اند آنان حتی از توهین به خانواده بازداشت شدگان نیز دریغ ندارند. در این میان شهروندان سعودی به پدیده کنترل و نظارت نهادهای امنیتی و اطلاعاتی بر زندگی روزمره آنان اشاره داشته و از دستگیری های بدون مجوز قانونی سخن گفتند.
این درحالی است که تعدادی از زندانیان شیعه عربستان بیش از 16 سال است که دربند هستند بدون اینکه دادگاهی برای آنان تشکیل شود و این موضوع در صدر آن دسته از پرونده های حقوقی قرار دارد که سازمان های حقوق بشر در فواصل زمانی مختلف به آن اشاره داشته اند. در تظاهراتی که اخیرا در قطیف و پیش از آن در احساء برگزار شد تظاهرات کنندگان آزادی این زندانیان را خواستار شدند.
نگرانی سران عربستان از آینده جنگ قدرت
تحولات پی درپی منطقه موجب شد سران سعودی بیش از پیش نسبت به آینده قدرت خود احساس خطر کنند به ویژه اینکه عربستان با اعزام نیروی نظامی به یمن و بحرین در حوادث این کشورها دخالت کرد و در مصر و تونس نیز کوشید انقلاب مردمی آن را مهار کرده تا از نفوذ آن به داخل عربستان جلوگیری کند، زیرا در این صورت قدرت خاندان عبدالعزیز در معرض خطر و چه بسا فروپاشی قرار خواهد گرفت. در فضایی از بیم و نگرانی، عربستان از دستگیری یک گروه محرمانه که تلاش داشت قدرت را در دست بگیرد خبر داد.
روزنامه الوطن سوریه در این باره نوشت: مسئولان قضایی عربستان از دستگیری یک گروه 16 نفره از جمله تعدادی استاد و چهره دانشگاهی که تلاش داشتند قدرت را در عربستان در دست بگیرند خبر داده و اعلام کرد این گروه با کمک طرف های خارجی و همکاری با نهادهای اطلاعاتی خارجی و تأمین مالی تروریست ها درصدد کسب قدرت بودند. احساس خطر آل سعود از احتمال سرنگونی تا آنجا پیش رفته است که با صرف پول های فراوان درصدد است به هر قیمتی از این خطر جلوگیری کند.
نیویورک تایمز گفت: امیر «طلال بن عبدالعزیز» برادر پادشاه عربستان که یکی از نزدیک ترین افراد به مراجع تصمیم گیر در خاندان سعودی است، گفت که اقلیت تأثیرگذار در عربستان با تغییر و اصلاحات مخالف هستند.
به نوشته این روزنامه در حالی که کشورهای عربی یکی پس از دیگری صحنه انتفاضه های مردمی است، فقط عربستان که کشوری ثروتمند است با استفاده از پول در تلاش برای حفظ آرامش و جلوگیری از وقوع ناآرامی ها است و 130میلیارد دلار برای افزایش سطح حقوق کارکنان دولت و ساخت مسکن و تامین مالی موسسات مذهبی اختصاص داد تا بتواند تا حدودی اکثریت مخالف در این کشور را مهار کند.
نیویورک تایمز همچنین نوشت: عبدالله بن عبدالعزیز پادشاه عربستان در پی سرنگونی بن علی در تونس و حسنی مبارک در مصر پول های خود را به سمت نهادهای مذهبی سرازیر کرده است و از این طریق می کوشد دوستی و حمایت آنان را جلب کند، اما برخی منتقدان بر این باورند که تلاش های خاندان حاکم برای خرید افکار عمومی، در درازمدت بی نتیجه خواهد بود زیرا این اقدامات نمی تواند مشکلات ریشه ای و پنهان جامعه سعودی را حل کند.
این روزنامه به نقل از طلال بن عبدالعزیز برادر 79 ساله پادشاه عربستان نوشت: مشکل این است که برخی سران سعودی، اوضاع جاری را درک نکرده و نمی خواهند از تاریخ درس بگیرند و سخت در تلاش برای حفظ قدرت و ثروت خود هستند و از تغییر بیم دارند و کوته بینی آنان و خودداری از تغییر افکار و مشی کنونی، مشکلی است که عربستان با آن روبه رو است.
تبلیغات علیه شیعیان
خبرگزاری «النخیل» عراق نوشت: علی الحذیفی امام مسجد نبوی شریف و از علمای وهابی تکفیری عربستان، شیعیان عربستان را غیرسعودی خوانده و اخراج سه میلیون شهروند شیعه از منطقه الشرقیه در عربستان و اسکان آنان در عراق را خواستار شد. این درخواست خطرناک ترین درخواست از نوع خود از سوی یک وهابی تکفیری است و حق اسکان در وطن را از شهروندان سعودی سلب می کند. وی با توصیف شیعیان به عنوان رافضی ها، در واقع بر موضع علمای وهابی عربستان تاکید دارد.
وی حتی سازمان همکاری اسلامی را به مقابله با طایفه شیعه فراخوانده و از آن خواست به اعضای این سازمان در مورد دخالت در مسایل کشورهای عضو هشدار دهد.
اظهارات الحذیفی در پی اعتراض های شیعیان در شهر العوامیه در منطقه الشرقیه عربستان اعلام شده است، شیعیان این منطقه آزادی زندانیانی را که بدون تفهیم اتهام و تشکیل دادگاه، سال هاست در زندان به سر می برند و نیز حق آزادی بیان و فراهم کردن زمینه مشارکت در صحنه سیاسی را خواستار هستند.
دخالت‌های خارجی عربستان
در این باره باید به مواردی اشاره کرد که عربستان با استفاده از آن، از یک سو به دنبال ایجاد فتنه و ناآرامی در منطقه و از سوی دیگر به دنبال جلوگیری از گسترش بیداری اسلامی در مرزهای خود است. حمایت مالی عربستان از گروه ها و قبیله های مختلف یمنی برای کشتار الحوثی ها و متحد شدن با ائتلافی که در تلاش برای کاهش فشارها بر علی عبدالله صالح دیکتاتور یمن بودند و نیز دخالت در انقلاب مردمی مصر که خشم انقلابیون را برانگیخت از جمله اقداماتی است که عربستان در خارج از مرزهای خود انجام داده است.
دیدار با مخالفان عراقی به منظور به قدرت رساندن حامیان خود در این کشور و نیز رایزنی و هماهنگی با برخی کشورهای منطقه به ویژه قطر علیه نظام بشار اسد را باید به تکاپوهای خصمانه سعودی افزود.
العالم نوشت: سیاست عربستان در یمن و در قبال اعتراض های مردمی آن و حمایت از علی عبدالله صالح، موجب خشم یمنی ها شد، به گونه ای که هزاران تظاهرات کننده در صنعا پایتخت یمن، توطئه آمریکا و عربستان علیه انقلاب مردمی این کشور را که هدف از آن تغییر و اصلاحات در یمن است محکوم کردند. عربستان دایره این اقدام های خود را به داخل کویت نیز گسترش داده است.
پایگاه خبری المستشار عراق در این باره نوشت: یک گروه وهابی افراطی کویتی با پشتیبانی عربستان و به منظور تشدید اقدام های تحریک آمیز علیه مسلمانان شیعه به گشایش دفتر شبکه ماهواره ای البرهان در کویت اقدام کردند. برنامه های این شبکه بر حمله به عقاید مسلمانان شیعه در عراق، ایران و سایر کشورهای عربی خلیج فارس متمرکز است. این اقدام از افزایش میزان نفوذ وهابی ها در مؤسسات و شرکت های دولتی و خصوصی کویت حکایت دارد و به روابط کویت با کشورهای همسایه آن به ویژه عراق زیان زیادی وارد می کند.
سفر مسئولان سرشناس عراقی به عربستان و دیدار با مسئولان سعودی درحالی صورت گرفت که منطقه دستخوش تحول های مهمی بوده و عربستان و قطر در چارچوب برنامه آمریکایی و اسراییلی در تلاش برای ایجاد بی ثباتی در آن هستند. در این شرایط «طارق الهاشمی» معاون رییس جمهور عراق و «اسامه النجیفی» رییس پارلمان این کشور عازم عربستان شدند.
نهرین نت نوشت: این سفر بدون اعلام قبلی صورت گرفت و در جریان آن این دو مسئول عراقی با پادشاه عربستان در قصر «الصفا» دیدار کردند.
انتشار این خبر واکنش های منفی را در عراق به دنبال داشت، زیرا بسیاری از محافل سیاسی و مردمی در عراق بر این باورند که عربستان نقش مثبتی در عراق نداشته و با صدور فتواهای تکفیری علیه شیعه و حمایت از بعثی ها و حامیان رژیم صدام به دنبال ایجاد فتنه و درگیری های طایفه ای در آن است. برخی گزارش ها نیز از تلاش عربستان برای اجرایی کردن نقشه خود مبتنی بر ایجاد منطقه مستقل سنی نشین در استان الانبار در غرب بغداد حکایت دارد و جالب اینکه النجیفی و الهاشمی در سفر به عربستان این موضوع را با مسئولان سعودی مورد بررسی قرار دادند. این درحالی است که النجیفی آشکارا ایجاد منطقه مستقل سنی نشین را خواستار شد که با خشم مردمی و سیاسی محافل اهل تسنن و شیعه عراق روبه رو شد. جای پای دخالت های عربستان در مصر نیز به وضوح قابل مشاهده است.
روزنامه الاخبار مصر نوشت: مواضع سعودی علیه انقلاب 25 ژانویه و تلاش محرمانه دیپلماتیک و اطلاعاتی آن به منظور نابود کردن انقلاب مردمی مصر موجب شد؛ صدها معترض مصری در مقابل سفارت عربستان در قاهره تجمع کرده و مواضع ریاض مبتنی بر حمایت از سران رژیم سابق با استفاده از پرداخت میلیون ها دلار به رسانه های داخلی و خارجی به منظور زیر سؤال بردن انقلاب مردمی و اصول آن را محکوم کنند. از سوی دیگر، همزمان با آغاز ناآرامی ها در سوریه، عربستان نیز با هماهنگی و همکاری قطر و براساس برنامه آمریکایی- انگلیسی- فرانسوی به فکر سرنگونی نظام بشار اسد رییس جمهور سوریه افتاد. مرکز مطالعات مستقل رسانه های سعودی با اشاره به جزئیات نقش عربستان در ترسیم سناریوی مرحله پس از بشار اسد که با همکاری عربستان و قطر فراهم شده بود اعلام کردند که در این سناریو احتمال دخالت بین المللی در سوریه نیز بررسی شده است.
این اعتراف رسانه های سعودی از تلاش عربستان و قطر با هماهنگی آمریکا و کشورهای اروپایی در اجرای برنامه های خود علیه نظام حاکم سوریه حکایت دارد. تلاش هایی که از درون اتحادیه عرب و با اقداماتی نظیر لغو عضویت سوریه و تحریم اقتصادی آن آغاز شده است.