نقش رهبری در مدیریت بحران‌ها (بخش چهارم)

محمد تقی کرامتی
ب- اتخاذ تدابیر نظامی و امنیتی در مرزها
پس از اقدام سرنوشت‌ساز خبرگان رهبری که در بسترسازی ثبات کشور فوق‌العاده مهم و حائز اهمیت بوده است، اولین اقدامی که برای عبور از این شرایط بسیار خطرناک و دلهره‌آور ضروری می‌نمود، اتخاذ تدابیر نظامی و امنیتی در مرزها برای رویارویی با خطرات و تهدیدهای احتمالی دشمن بود.
در این ارتباط، مقام معظم رهبری با صدور بیانیه‌ای هفت‌ماده‌ای، ضمن طرح نکات بسیار مهم و حیاتی، نیروهای مسلح، اعم از نیروهای ارتش جمهوری اسلامی، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و بسیج مستضعفین را به حفظ هوشیاری و آمادگی کامل نظامی فرمان دادند و خطاب به آن‌ها فرمودند:
«نیروهای مسلح، بیش از دیگر قشرها و مأموران نظامی جمهوری اسلامی، لازم است به آمادگی و استعداد انسانی و ابزاری خود اهمیت دهند. اگر چه تجربه ده سال گذشته به همه دشمنان ما نشان داده است که تهاجم نظامی به ملت و کشور انقلابی ما موجب خسران و سرافکندگی خود آن مهاجمان خواهد شد، با این حال، از آن‌جا که تعلل‌های زیاد در عمل به قطع‌نامه 598 از طرف مقابل دیده شده، فلذا با تأکید بر این‌که ما به‌طور قاطع طرفدار استقرار صلح باثبات و بادوام در منطقه می‌باشیم، ضروری است آمادگی و استعداد نیروهای نظامی به‌طور کامل حفظ شود، ارتش و سپاه دو بازوی نیرومند نظامند و لازم است با تبادل همکاری‌ها میان آن‌دو، روز به روز بر توانایی و استعداد و قدرت آن‌ها افزوده شود و بسیج مستضعفین که همواره مایه مباهات بوده، باید تقویت گردد.»(1)
مقام معظم رهبری، همچنین با توجه به اهمیت و ضرورت حضور فعال بسیجیان در خطوط مقدم دفاعی، خطاب به فرماندهان نظامی فرمودند:
«آن‌طور که من شنیدم، برادران بسیجی کم‌تر از برادران وظیفه در آن‌جا مشغول هستند. شاید آن استحکام و اقتداری که در خطوط دفاعی متوقع است، در بعضی از نقاط به آن اندازه نباشد، بایستی استحکام خطوط دفاعی بخصوص در این دوران در حد اعلی باشد، خود این مسأله در روحیه افراد سپاهی و مراودین با این نهاد، منعکس خواهد شد... هر کاری که ممکن است باید برای استحکام خطوط مقدم کرد.»(2)
پس از اشغال کویت از سوی رژیم متجاوز عراق و به‌دنبال آن، لشگرکشی آمریکا به خلیج فارس، ضرورت تقویت نیروهای مسلح و اتخاذ تدابیر ویژه نظامی و امنیتی در مرزها بیش از هر زمان دیگر مورد توجه قرار گرفت. از این‌رو فرماندهی کل قوا با توجه به حساسیت‌های منطقه و احتمال حمله نظامی آمریکا به ایران، دستور سریع تقویت مرزهای آبی و خاکی و تشکیل یک سد دفاعی مستحکم را صادر فرمودند. مقام معظم رهبری با اشاره به بحران خلیج فارس در سال 1369 ضرورت این مسأله را چنین تبیین فرمودند:
«حوادث خلیج فارس برای دیرباورترین افراد ملت ما – اگر چنین افرادی در میان ما باشند – ثابت کرد که باید نیروهای مسلح خودمان را هرچه بیش‌تر و با کیفیت‌تر و عمیق‌تر تقویت کنیم و این کار را خواهیم کرد. ابرقدرت‌ها و به‌طور مشخص آمریکا، به این اکتفا نمی‌کنند که حول و حوش خانه خود در گرانادا و پاناما و ا‌مثال آن دخالت کنند؛ دخالت را به مناطق دوردستی مثل خلیج فارس هم کشاندند؛ اگرچه این اولین بارشان نبود. اولین باری که دخالت نظامی در این مناطق انجام گرفت، سال 1359 بود که نیروهای آمریکا به فرمان رئیس جمهور دمکرات به قصد این‌که خود را به تهران برسانند به طبس حمله نظامی کردند. البته از همان نیمه راه جسدهای سیاه‌شده و جزغاله‌شده‌‌شان برگشت.»(3)
مقام معظم رهبری همچنین، بعد از پایان جنگ خلیج فارس، این‌بار تقویت مرزهای غربی کشور را که با برخی از تحرکات نظامی همسایگان غربی کشورمان قدری متشنج شده بود، مورد توجه قرار دادند و فرمودند:
«دشمنی‌های دشمنان هم علیه ما تمام نشده است. البته امروز که تحلیل سیاسی می‌کنند، می‌گویند احتمال جنگ در این مرزهای غربی خیلی بالا نیست. البته تحلیل‌های سیاسی این را نشان می‌دهد، اما در دنیا تحلیل‌های سیاسی کی به‌طور صد در صد تحقق پیدا کرده که ما حالا بگوییم تحقق پیدا خواهد کرد؟ حوادثی که تا حالا پیش آمده کی منطبق با تحلیل‌های سیاسی بوده است؟ مگر حوادث اخیر خلیج فارس بر طبق تحلیل‌های سیاسی به‌وجود آمد و پیش رفت؟ نه، برای پدید‌آمدن یک حادثه این‌طوری، هزاران عامل انسانی و غیر انسانی وجود دارد. انسان باید آماده باشد.»(4)