شرایط زائران، پایان اشغالگری و اوضاع منطقه در گفتوگو با سفیر کشور عراق در بازدید از روزنامه «جوان»
مثل دو دولت مستقل با آمریکا عمل میکنیم
علی البرزی ـ رضا پویا
مقدمه:
به باور محمد مجیدالشیخ، سفیر کشورعراق در جمهوری اسلامی ایران، یکی از ویژگیهای مردم ایران این است که در مقابل تهدیدات با هم متحد و یکپارچه میشوند.مصداق بارز این گفتار همدلی و اتحاد مردم ایران در ماجرای غنیمت گرفتن پهباد امریکایی و حمایت از این اقدام است. به اعتقاد او، ایران درچند سال گذشته درمباحث گوناگون از پزشکی و سلامت گرفته تا مسائل هستهای پیشرفتهای قابل توجهی داشته است. سفیرعراق همچنین برای حل مشکل قدیمی ریزگردهای کشور عراق خواستار تشکیل کمیسیون سه جانبه با حضور نمایندگان ایران، عراق و سازمان ملل متحد شد. استقبال عراق از استرداد منافقین به ایران، ابعاد سیاستهای منطقهای عراق در حمایت از ملت فلسطین، بررسی دیدگاه حکومت عراق در مورد ارتباط با اسرائیل و بررسی روابط ایران و عراق از دیگر محورهای گفتوگو با سفیر عراق است.
محمد مجیدالشیخ، سفیر کشورعراق درجمهوری اسلامی ایران، پس از بازدید از بخشهای مختلف روزنامه «جوان»، درگفتوگو با «جوان»، به بیان نظرات و دیدگاههای خود درباره مشکلات این روزهای زائران ایرانی درعراق، روابط دیپلماتیک دو کشور، شرایط سیاسی منطقه و چگونگی تبادلات اقتصادی و اجتماعی بین دو کشور ایران و عراق پرداخت. مشروح این گفتوگو در پی میآید.
* آقای الشیخ! اگر موافق باشید پرسش اول را با ماجرای غنمیت گرفتن پهباد امریکایی که این روزها نقل محافل و رسانههای گوناگون است، آغاز کنیم. شما این ماجرا را چگونه میبینید؟
** به نظر من در ایران مردم در مسائل گوناگون با هم بحث و تبادل نظرمی کنند. این بحث و گفتوگوها در برخی موارد به اوج میرسد و مردم برای دفاع از کشورشان با هم متحد و یکپارچه میشوند. در ماجرای پهباد امریکایی و انعکاس گسترده خبرهای آن مشخص شد که مردم ایران با هم همدل و همراه هستند و از دولت و حکومت دراین ماجرا حمایت کردند. مردم ایران درسالهای اخیر به خوبی توانستهاند با اتحاد و همدلی تحریمهای گوناگون را بیاثر کنند.
پس از جنگ هشت ساله ایران و عراق، دولت و ملت ایران درسهای فراوانی از این جنگ به دست آوردند، هرچند که جنگ سختیهای خاص خودش را داشت، اما ایران توانست از این جنگ و تحریمهای اقتصادی به عنوان یک فرصت و تجربه استفاده کند و درحال حاضر هم در بخشهای گوناگون از پزشکی گرفته تا مسائل هستهای پیشرفتهای خوب و قابل توجهی داشته است.
* پس چرا با وجود پیشرفتهای ایران در حوزههای گوناگون، درحال حاضر تبلیغات منفی از سوی برخی کشورهای عربی متوجه ایران است؟
** درحال حاضربسیاری از کشورهای عربی نسبت به وضعیت ایران و پیشرفتهای این کشوراطلاعات صحیح و درستی ندارند. این درحالی است که نیاز به اطلاع رسانی با روشها و ابزارهای گوناگون برای معرفی پیشرفتهای ایران به کشورهای عربی و بسط و گسترش فعالیتها ضروری است، چرا که درحاضر تبلیغات منفی علیه جمهوری اسلامی بسیار زیاد است.
* به سراغ موضوعات اجتماعی و مشکلات زائران برویم. این روزها در فرودگاههای نجف و بغداد از زائرانی که به صورت هوایی وارد عراق میشوند، مبالغی تحت عنوان حق ورود و خروج دریافت میشود که زائران آن را «پول زور» نامگذاری کردهاند. این درحالی است که اخذ این مبالغ برخلاف قوانین بینالمللی است. این مبالغ برچه مبنایی گرفته میشود؟
** این خبر مربوط به چه زمانی است؟
* آخرین خبری که ما داریم به یک هفته پیش مربوط میشود. البته شخصاً سفری به عراق داشتهام و از نزدیک در جریان این مسئله هستم.
** من هم درجریان این موضوع هستم. بارها به مسئولان فرودگاه نجف و بغداد این موضوع را گوشزد کردهایم که اخذ مبالغی با عنوان حق ورود و خروج از زائران در فرودگاهها غیر قانونی است و گرفتن این پول نیازمند اخذ مجوزهای لازم از وزارت کشور و دارایی عراق است. امیدواریم که درماههای آینده با ادامه پیگیریها این مشکل برطرف شده باشد.
هدف ما در عراق تأمین امکانات لازم برای رفاه حال زائران است و چنانچه مشکلی هم باشد، آن را پیگیری و برطرف میکنیم. وظیفه دولت عراق است که امنیت کشورش را تأمین کند. تأمین امنیت شهروندان عراقی و زائران کشورهای مختلف که به عراق سفر میکنند از وظایف دولت است. البته عملیات تروریستی مسئلهای است که هر چند وقت یکبار درعراق اتفاق میافتد که دراین بین، شهروندان عراقی یا زائران ایرانی هر دو آسیب میبینند. در عین حال ما همواره از نیروهای عراقی میخواهیم که امنیت زائران را به طور ویژه تأمین کنند، روزانه ۴ هزار زائر به عراق وارد میشوند و در مناسبتها این تعداد به ۵ تا ۶ هزار نفر میرسد. در عین حال بر حفظ امنیت زائران تأکید داریم و به آن بیتوجه نیستیم.
* آقای سفیر! یکی از مشکلات قدیمی در حوزه مسائل عراق و ایران، ماجرای ریزگردهایی است که از بیابانهای عراق وارد ایران میشود و بخشهای گستردهای از ایران را در برمیگیرد. این ریزگردها، هوا را به شدت آلوده کرده و سلامت شهروندان ایرانی را به مخاطره انداخته است. بارها درباره ضرورت اقدام فوری و اثرگذار صحبت شده است، اما نتیجهای نمیبینیم. دولت عراق دراین باره چه برنامهای دارد؟
** این موضوع درحال حاضربه عنوان یکی از دغدغههای دولت عراق هم مطرح است و به دنبال این هستیم تا با برنامهریزیهای لازم این مشکل را برطرف کنیم.
* از کمک یک میلیاردی ایران برای مقابله با پدیده ریز گردها چه خبر؟ این مبلغ چگونه استفاده شد؟
** من از اختصاص کمک یک میلیاردی ایران برای حل این مشکل اطلاعی ندارم. اما حل و فصل این مشکل را با کمک سازمان ملل متحد امکان پذیرمیدانم. باید یک کمیسیون مشترک با نظارت سازمان ملل برای حل این مشکل تشکیل شود. به نظرمن ماجرای ریزگردها هم از طرف مسئولان سازمان محیط زیست ایران و هم ازسوی دولت عراق دچار تبلیغات زدگی شده است و باید دوباره در دستورکار دو کشور قرار بگیرد.
* آقای الشیخ! درحال حاضر بسیاری از شرکتها و سرمایهگذاران ایرانی مشتاق هستند که در شهرهای عراق سرمایهگذاری کنند تا بتوانند برای ساخت و توسعه بخشهای گوناگون این شهر مشارکت داشته باشند، اما به نظر میرسد، دولت عراق و حکومتی که شما به عنوان سفیرش در ایران فعالیت میکنید، آنچنان میدان را برای حضورسرمایهگذاران ایرانی مهیا نمیکند. بر عکس میدان برای حضور کشورهای عربی مانند قطر و امارات مهیا است! آیا علت خاصی دارد که شما از مشارکت طرف ایرانی استقبال نمیکنید؟
** من از عملکرد سرمایهگذاران ایرانی انتقاد دارم، درحال حاضر آغوش کشور عراق برای همه سرمایهگذاران و به ویژه سرمایهگذاران ایرانی باز است و میتوانند با توجه به ظرفیتها و فرصتهای مناسب کشورعراق برای سرمایهگذاری اقدام کنند. اما سرمایهگذاران ایرانی یا خود راغب نیستند یا چندان دل به کار نمیدهند.
* ولی درسالهای گذشته، ایرانیها با بازسازی عتبات حسن نیت خود را به دولت عراق نشان دادهاند.
** تمامی موارد سرمایهگذاری در کشور عراق درمجامع گوناگون به مزایده گذاشته میشود و تمامی سرمایه گذاران میتوانند دراین مزایدهها وارد شوند. باید توجه داشت که از راه دور نمیتوان دریک فعالیت سرمایهگذاری و مشارکت کرد، باید وارد میدان شد. درحال حاضر یکی ازمشارکتهای اصلی ایران درعراق در بخش صادرات برق، خودرو و فرآوردههای نفتی است.
* البته ایرانیها بسیار مشتاق هستند تا در شهر سامرا هم اماکن زیارتی را بازسازی کنند. چرا درسالهای گذشته به بحث بازسازی این شهر کمتر توجه شده است؟
** تمام تلاش ما براین است تا با کمک دولت ایران تمامی شهرهای زیارتی را بازسازی کنیم، اما درحال حاضر برای بازسازی شهر سامرا با مشکلات گوناگونی مواجه هستیم. با توجه به اینکه بافت جمعیت شهر سامرا بیشتر از اهل تسنن است این شهر مورد توجه تروریستهای تکفیری و باقیماندههای بعثی و دشمنان اهل بیت بوده و بافت شهر هم خیلی عقب مانده است. البته تلاش میکنیم در این شهر هم با برقراری امنیت کامل و امکانات خوب برای پذیرایی و اسکان زائران، فرصت بازسازی در آیندهای نه چندان دور فراهم شود.
* آقای سفیر! از شهر کربلای جدید چه خبر، طرح ساخت این شهر در چه مرحلهای است؟
** با توجه به اینکه عتبات عالیات در عراق در دوران حکومت بعثیها تخریب شده است، تلاش میکنیم چهره شهرسازی جدیدی را در کربلا به نمایش بگذاریم و شهر جدید کربلا ساخته شود. این طرح ابتدا از توسعه حرم حضرت امام حسین (ع) و حضرت ابوالفضل (ع) آغاز و اکنون مکانهای زیادی نیز دراطراف حرم تملک شده است. نخستین طرحهای عمرانی هم از این حرم مقدس آغاز شده است و امیدواریم درآیندهای نزدیک شهری در شأن زائران حضرت اباعبداللهالحسین (ع) و حضرت ابوالفضل (ع) برای همه شیعیان و محبان اهل بیت عصمت و طهارت (ع) در کربلا داشته باشیم.
* از جمله مسائلی که میتواند چالشبرانگیز باشد به وجود پادگان اشرف در خاک عراق باز میگردد. بر اساس شواهد و اخبار موجود دولت عراق مصمم است این افراد را تا پایان سال میلادی جاری یعنی چند روز دیگر از عراق اخراج کند. اما چند مشکل در این باره وجود دارد. ابتدا اینکه کشورهای غربی علاقهای به این کار ندارند از این رو ممکن است به دولت عراق فشار بیاورند. میخواهیم بدانیم سطح فشار کشورهای غربی چقدر است؟ آیا این امکان وجود دارد که عراق از این تصمیم منصرف شود؟ دوم اینکه در صورت ادامه قاطعیت دولت عراق افراد حاضر در پادگان اشرف به چه کشورهایی خواهند رفت؟ آیا بحث استرداد آنها به ایران نیز وجود دارد؟
** همانطور که میدانید این افراد پیش از نظام سیاسی جدید و از دوران حکومت صدام در کشور عراق مستقر شدند که حتی در آن زمان علیه ملت عراق جنایات زیادی انجام دادند. به هر جهت دولت جدید عراق این پادگان را با هماهنگی سازمان ملل، دولت امریکا و اتحادیه اروپا تحویل گرفت. در عین حال ما در همان زمان اعلام کردیم راضی به حضور این افراد در عراق نیستیم بنابراین این افراد هر چه زودتر باید از کشور خارج شوند. دو سال قبل در این باره تصمیم گرفته شد که پادگان اشرف در ۳۱ دسامبر ۲۰۱۱ از عراق تخلیه شود به این معنی که این افراد فرصتی دو ساله داشتند که مقدمات خروج خود را فراهم کنند. این مصوبه هنوز پا برجاست و تغییر نیافته است. دولت عراق طی این مدت با سازمان ملل، امریکا و اتحادیه اروپا جلسات متعددی داشته و هر بار تأکید کرده است که این افراد باید از عراق خارج شوند اما اینکه باید کجا و به کدام کشور بروند بستگی به خودشان و همچنین سازمان ملل، امریکا و اتحادیه اروپا دارد. البته ۹۰۰ نفر از این افراد دارای پناهندگی و حتی تابعیت کشورهای خارجی هستند که شناسنامه آن کشورها را هم دارند که طبیعتاً باید به همان کشورها برگردند.
* تابعیت عراقی که ندارند؟
** خیر. هیچ یک از آنها تابعیت عراقی ندارند. در مذاکراتی که با سازمان ملل و صلیب سرخ جهانی انجام شده عراق هیچ مانعی نمیبیند که این افراد به ایران بازگردانده شوند، دولت عراق حتی از آن استقبال میکند. برای دولت عراق این مسئله مهم است که این افراد از خاک عراق خارج شوند. اما برخی از مقامات سازمان ملل و صلیب سرخ از دولت عراق خواستهاند این مسئله را به تأخیر بیندازند. حتی برخی از اعضای این سازمانها به سفارت عراق در ایران آمده و از من چنین تقاضایی کردهاند که البته ما نپذیرفتیم. چون این تصمیم برگشت ناپذیر است.
* دولت امریکا پس از خروج نیروهای امریکایی از عراق به شدت نگران نفوذ دیگر کشورها در این کشور است. این مسئلهای است که به صراحت آن را اعلام کردهاند. این نگرانی در پرسشهای خبرنگار روزنامه وال استریت ژورنال از آقای مالکی نیز وجود دارد که آنها نگران نفوذ کشورهایی همچون ایران و سوریه در عراق هستند. مالکی نیز در پاسخ در این باره گفت اگر چه با حضور نیروهای امریکایی و متحدانش در عراق این مسئله قابل توجیه بود اما با خروج این نیروها دیگر چنین مسئلهای پیش نخواهد آمد. حال سؤال این است که آیا رئیسجمهور عراق به واقع معتقد است کشورهایی همچون ایران در دوران اشغال عراق در این کشور دخالتی داشتهاند؟
** ما به صراحت اعلام میکنیم راضی به دخالت هیچ کشوری در کشور دیگر نیستیم حال چه امریکا باشد و چه هر کشور دیگری. ما این مسئله را نمیپذیریم. توجیه آقای مالکی در این قضیه این است که اگر دیگرانی از کشورهای مختلف بودهاند که به دلیل حضور امریکاییها دست به کارهایی در عراق میزدند با خروج نیروهای امریکایی دیگر توجیهی برای این کار ندارند. در عین حال ما همیشه تأکید میکنیم ما بهترین روابط را با ایران داریم. ایران اولین کشوری در جهان بود که نظام سیاسی جدید عراق را به رسمیت شناخت و هیئت بلندپایهای را به عراق فرستاد. ما همواره گفته و میگوییم که ایران در بدترین شرایط در کنار ملت عراق بوده است.
* سؤال بعدی من در خصوص تحولات منطقه از جمله در سوریه و نوع مواضع اتحادیه عرب در این باره است. آقای مالکی اگر چه در امریکا از سوریه حمایت کرد اما در نشست پیشین اتحادیه عرب که برای اعمال تحریمها علیه سوریه ترتیب داده شده بود، عراق رأی ممتنع داد. برخی تحلیلگران اگر چه این رأی را در برابر خواستهای امریکا و به نفع سوریه و حتی ایران دانستند اما سؤال این است که عراق چرا با رأی قاطع منفی در این جلسه حضور نیافت؟
** به هر حال من موضع عراق در جامعه عرب را نسبت به تحولات سوریه کاملاً جدی، شفاف و قدرتمند میدانم. اغلب کشورهای عربی نظر دیگری در این خصوص داشتند و ما با رأی ممتنع خود اعلام کردیم که نظر دیگری برخلاف نظر دیگر کشورهای عربی داریم. به هر حال تاکتیکها فرق خواهد داشت اما این رأی ممتنع همان معنی مخالفت را میدهد. به هر جهت آقای مالکی به عنوان نخست وزیر عراق در زمانی که در امریکا حضور داشت موضع عراق را نسبت به سوریه به صورت شفاف اعلام کرد.
* برگردیم به بحث عراق و امریکا. شما با توجه به رویکردها و سیاستهای هشت سال گذشته، آینده روابط عراق و امریکا را چگونه میبینید؟ در کنار این مسئله پیشینه روابط امریکا و اسرائیل نشان داده که در هر کشوری که امریکا در آن نفوذ کرده اسرائیل نیز حاضر شده است. با توجه به شواهدی که نشان میدهد تلآویو در عراق و به خصوص در اقلیم کردستان این کشور نفوذ داشته است، شما نوع نفوذ اسرائیل را در عراق چگونه میبینید؟
** چه کسی میگوید که اسرائیل در عراق نفوذ کرده است؟
* این مسئله از چشم رسانهها مخفی نمانده است.
** رسانهها هر مسئلهای رادامن میزنند. آیا دلیل و شواهدی برای نفوذ اسرائیل در عراق وجود دارد. این مسئله صحت ندارد.
* پس شما این مسئله را تکذیب میکنید؟
** کاملاً. هیچ اسرائیلی در کردستان عراق حضور ندارد. هیچ پایگاه امریکایی نیز در کردستان عراق وجود ندارد. این مسئله باید خیلی واضح روشن شود. تأکید میکنم حضور امریکاییها در مرکز و جنوب عراق بیشتر بود تا در کردستان عراق. درباره روابط آینده عراق و امریکا نیز باید بگویم که روابط دو کشور همسطح و همسنگ به عنوان دو دولت در نظام بینالملل است چون هر دو از یک حاکمیت همسان برخوردار هستند و بر اساس قواعد و حقوق بینالملل با یکدیگر رابطه خواهند داشت.
از سوی دیگر ما هیچ گاه اجازه نمیدهیم عراق به پایگاهی برای تجاوز به دیگران تبدیل شود. ما اجازه نمیدهیم عراق سرزمینی باشد تا از طریق آن با دیگران تسویه حساب شود. هیچ گونه اشغالی در کار نیست به این دلیل که عراق دارای حاکمیتی کامل است و بر اساس منافع مشترک و منافع ملت عراق با امریکا رابطه خواهد داشت. در خصوص اسرائیل نیز تصمیم قطعی این است که دولت حق ندارد با اسرائیل رابطه داشته باشد بلکه در مقابل از حقوق ملت فلسطین دفاع خواهد کرد.
* با توجه به اینکه متن اجتماعی عراق، اسلامی و مذهبی است، امید است که نقش اسلامگرایان در این کشور همواره دیده شود و عراق بتواند در کنار کشورهای همسایه با موفقیت سیاستهای خود را دنبال کند.
** اگر چه ما در دوران صدام عقب ماندیم اما عراق به اندازهای امکانات مادی، معنوی و انسانی در اختیار دارد که بتواند پیشرفت کند. در آینده نیز خواهید دید که عراق بر اساس منافع مشترک روابط و سیاستهای متمایز و ویژهای با کشورهای همجوار خواهد داشت.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
